La Premiere a Le Sumidéré escondue de la Grotte de los Laminak

Part: Josu, Martin I., Unai... eta ez oso urruti Antua, pala en mano, beste Gouffré baten...

"Gaur Josu-Silvi sektorea amaitu nahi dugu. Inkognitak errepasatu eta esplorazioa dago!" esan genuen Zeberiotarrek.

"Yo voy a Armiña, con una pala, que creo k hay galerias por explorar" esan zigun Antuak, Oletan gosaltzen geunden bitartean.

Gotzonek esan bezala, gindoazen sektorea ez zegoen oso ondo begiratuta. Gauzak irten zitezkeen. Hasiera batean laberinto bat izan behar zela pentsatu genuen, eta bai, bada laberintosoa, baina topoan jarri eta gero gauzak klaroago daude.

Galeria fosil baten gindoazen topografiatzen, aldapan gorantza eta gorantza. Orduan pasu istu bat pasatu behar izan genuen. Josu eta Martin pasatu ondoren, Unairi utzi zioten mazeta "toque personal" batzuk emateko, besteak aurrera zihoazen bitartean. Han geratu zen Unai modalidad "desobstruccion en solitario" egiten...

Eta pasa zen.

Eta galeriak, zabal eta ederrak (guk potxingatu genuen arte klaro), gorantza jarraitzen zuen, konstante eta gora. Eta espeleotema txiki batzuekin itxitako pasu estu batek bidea ixten zigun. Eta airea zegoen. Baina laister zabaldu genuen. Eta galeriak jarraitzen zuen!

Lamiñetan Galeria Berriak!

Hainbeste espeleo talde pasata, hainbeste ADESeko irteera, hainbeste trabesia egindako koban, domeka baten, esploratzen geunden! La Premiére!

Eta ufaaa, bai, oraindik ASKO falta da topografiatzeko Lamiñetan. Baina badirudi amenoa egin araziko digula mendiak, emozioak erregalatzen hasi baitzaigu. Lea Artibaiko hiru sistema handiak Abita-Trakamañe, Urgitxi-Ezuneta eta Lamiñak dira. Lamiñak atzean geratuta dago desarrolloan, baina aurrea hartu behar al dugu topo berriarekin??

Lamiñak, fondoko sektorea

Ikusten den bezala, eskuineko ramala (gu ibili garena) atzerantza doa aldapan gora. Errekaren galerien plantan bertan dago. Sumidero izkutu bat?

Galeria handia amaitu egin zaigu, baina meandro akzesorio bat zertxobait gehiago igotzen da, eta airearekin. Meandro horren punta, kaletik 13m-ra dagoela dio ordenagailuak...

Jo jo jo...

Lamiñak Infrabaloratu Egin Genuen...

Part: Unai, Josu, Jon Ander

Proiektu hau hasi genuenean, gure helburua Lamiñak katalogoan ixtea zen. Sobraz esploratutako sarea da Lamiñak, bere 4,8 Kilometro galeria sarearekin. Zaharra. Klasikoa. Ederra. Handia. Eta erraz fama duen sarea, baina hori ez da egia.

Euritako egunetan egiteko plan bezala hartu genuen. Lamiñak amaitu egin behar zen katalogoan, eta Disto-arekin egindako topoa falta zitzaion. Eta ya jarrita 3D bat. Eta ya jarrita, re-esplorazio bat gaur egungo argiekin...

Iñeritzen pasa zen bezala, ezin genien eskatu ADESeko klasikoei lan honetan parte hartzeko. Bere sasoian egin zuten bere lana. Lamiñak-en topo zaharra, marrazkia, de puta madre dago. Eta eskerrak!, ze ez dut jakin nahi zer kostatu behar den hori dena marraztea. Laberinto bat dago hor barruan...

Gaur ADESeko Ondarroako Selekzioa joan da Lamiñetara. Eta Ondarrutar bezala, ezagutzen ditugu guk Berriatua, Mendexa eta inguruko mendiak gitxi gorabehera. Ikusgarria da mendi horien urek Elizburuko bailararen azpian zelako zuloak egin dituzten. Esaten ziguten bai, gure guraso mariñelek, urarekin kontuz ibili behar dela, urak indartsu jartzen badakiela,...

91 punto de topo egin ditugu gaur. 11etatik 6rak arte. Katarata eta barrurago joanda, ezkerretara zabaltzen diren meandro "puta mierda" tan ibili gara. Pisu intermedio bat ere topografiatu dugu (Lamiñak-ek 3 pisu ditu, eta ez 2!). Fondo fondoan, potxingotan arrastratuta ibili gara. Momento baten Rio Loco etorri zait burura. Baina Rio Loco kriston itxura izan arren, lasai, Rio Loco BAT bakarra dago.

Jon Ander, makina bat urtetan Esplorazioa egin gabe zegoen. Lana egin gabe zegoen. Ederra Desberdintasuna dagoela trabesia egiten ibiltzea Lamiñetan, turismoa egiten, kirola egiten, edo Topoa egitera joan.

50garren punto de topoan, potxingadak pasa eta gero, pazientzia beherantz zihoan. Gogoratu du Jon Anderrek desberdintasuna, guk bagenekien, eta berriro ber-gogoratu dugu. Segun zer egiten duzun Lamiñetan, paseo bat edo putada bat izan daiteke.

Eta gero, 91 punto topografiatu eta gero, sistematik zehar paseatzen zoazenean, konturatzen zara Zenbat Falta Zaizun, eta orduan konturatzen zara, kobazulo klasiko hau, zuri barrez ari zaizula...

Buffff zenbat falta dan... 4 sarrera egin ditugu jada Lamiñetara topoaren asuntoarekin, eta juxto uste dugu kobazulo laurden bat besterik ez dugula topografiatu.

Ez da brometan hartzeko sistema... 

Zerbaitegatik ditu ia 5 kilometro galeria...

Baina Jon Ander-ek, bere laguntza ezinbestekoagatik, ez digu eskatu ez zerbezarik, ez bazkaririk, ez gloriarik eta ez proiektu baten parte hartzeak sortzen duen satisfakzio pertsonalik.

"Txo, erakutzi bir doztazue nun azpixan ibili gazen, kuriosidadi dakat ta,..."

TOPOA erakustea bait da espeleologo baten lanaren rekonpensa bakarra, bere adikzioa asetzeko era bakarra...

Atxarte II - Kurubijo: Aspaldiko partez!

Part: Santi, Gotzon, Josu, Unai, Iñaki, Martin

Aspaldiko partez! Betiko esplorazioetatik zertxobait aldatzearren, Kurubijora joan gara, hango inkognita batzuk argitzera. Galarregi esploratu eta gero, penuria berdinak egongo ote dira oraindik barruan? Hotzak eta hezetasunak jan egingo ote gaitue berriro? Kroll eta basic-ak ataskatzen jarraituko ote dute?

11:00 - Sarrera ixteko jarri genituen harriak eta hormigoi barrak kentzen gaude. Lezaren aireak inguruko belarrak mugitzen ditu. Putzuko soka han dago oraindik, eta urte eta erdi eta gero, sarrerako mosketoiak Aluminosis Nivel X-Treme dauka.

11:30 - Unai, Iñaki eta Martin fondorantza doaz esploratzen hastera. Helburua, fondoan dagoen kaos de blokes-a ondo aztertu, eta topografiatzea. Atzetik, Josu eta besteak paraboltak sartzen daude, eta leza reekipatzen. Taladroaren brokak lezan behera klink-klink-klink egin du eta leza erdi-paraboltizatuta geratu da.

12:15 - Fondoko salara heltzeko ez da "hainbeste" busti beharrik egon. Malabarismoak egiten dakienak, ez dauka busti beharrik; malabarismorik egiten ez dakienak, busti egin beharko du.

13:15 - Fondoko sala "castillo de naipes" naturala da. TetxoMovil, tetxua mugitu egiten bait da. Harri guztiak kili-kolo daude. Harri blokeen artean gorantza goaz, baina harri blokeak asko ikutu gabe. Ez dugu "kobazuloaren higadura azeleratu" nahi.

14:15 - Gotzon, Santi eta Josu heldu dira fondoko salara. Topografiatzen hasi gara. Goiko salan eskalada bat identifikatu dugu, 7 bat metro harri onean. Ezin dugu ikusi eskaladaren atzean jarraituko ote duen ala ez. Unai urduri dago, eta kontinuazioa bilatu nahian dabil edonon. Gatera Inmundo bat detektatu du. Norabide onean doala uste dugu, aire kristona dago!

17:00 - Momento Vip: Santik bere tapper-a atera du: gaztai idiazabala, espeteka, txokolatea, ogia,... Oooooooo!!!!!! Eta bueltan hasten gara lasai-lasai.

18:00 - "Popako Zulo" deitutako pasu famatuak bere fama irabazten jarraitzen du. Unaiek eta Santik elkar altxatu dute, eta besteek ere beren barreak bota dituzte. Lezan gora goaz, barrizalak inguratzen gaitu. Botinek txof-txof egiten dute lurrean. Aupa Mutilak!

18:45 - Penurijo-ko frakzionamenduak be barre batzuk atera dizkigu, Galarregiko entrenamenduak funtzionatu du, orain erreztxoago dago.

Kanpoan gaua da. Lainoa sartuta dago. Ibarretarantz zelaia gurutzatzean, zaldi batek rezibitzen gaitu iluntasunean.

Leza ganoraz reekipatuta utziko dugu paraboltekin, eta soka aterako dugu. Argi dago Atxarte II - Kurubijo ez dela utziko hain erraz amaitzen. Eta aire horrekin!!

Inoiz helduko ote gara Lamiñetara? Ze uste duzue?

Urdaibai: 1 - Lea Artibai: (???)

Part: Unai

Prospektadore on eta profesionalek egiten duten bezala, linterna BERRIRO kotxean ahaztu zait. Ez diot aire nabaririk igarri, baina harria botata 5 bat segundutan erortzen da behera.

Leza bat bihurtuko balitz, "Ibarretako Leza" deituko genioke. Koordenadak biharko katalogoan egongo dira, MG-XXX zenbakiarekin.

GORA ELIZBURUKO PIÑUDIAK ETA KLAUDIONEKO BOKADILOAK!!!! 

Berriatuko Arkeologia eta Espeleologia Jardunaldiak - Espeleologia Erakusketa eta Hitzaldia

Goikolau Elkartea jaio da Berriatuan. Bere helburua bertoko kultura sustatzea da, eta beraien lehen ekitaldi bezala, Arkeologia eta Espeleologia jardunaldiak antolatzea erabaki dute. Eta bai egin ere! Astero gauza bat jarriaz, lehenik "Berritxuko lur azpiko ondarea"ri eta espeleologiari buruzko erakusketa eta hitzaldia, eta "Berritxuko arkeologia ondareari" eta "prehistoriako bizimodu eta pinturei" buruzko erakusketa eta hitzaldia antolatu dira. Ikastoletako umeak eta Gaztetxeak mugitu dituzte, eta Elizburu aldera txangoren bat ere planifikatuta dago.

Gauza asko pasatu dira azken hiru asteotan Goikolau elkartearen lokalean, baina aipamen bezala esan behar da, batzuetan sentsazioa izan dugun arren Artibai aldean espeleologiari buruzko interesa ez dela gehiegizkoa, Berritxuko speleo hitzaldian batutako 60 lagunek demostratu digutela ez dela egia. Herri txikietako efektua dela diote batzuek, Gernika eta Ondarroa bezalako herri handietan askotan miraria bait da 10 lagun baino gehiago batzea halako hitzaldi baten.

Josu Zeberiok emandako hitzaldia oso dinamikoa izan zen. Herrikoia hizkuntzaz, eta espeleologiaren mundua ezagutzen ez duen jendeari zuzendua. Diapositibetako argazki ikusgarriak umorezko anekdota eta pasarteekin nahastu zituen Josuk, geologia eta hidrologia kutsu batez bustita nola ez, eta lur azpiko erreken gorabeheren misterioek sortzen diguten jakinmina publikoari transmititu nahi izan zen baita ere.

Hitzaldi Gelako proiektoreak Oleta auzoko Abitako kobaren estalaktita zuri ikusgarriak  horman pintatzen zituen bitartean, bertoko baserritarrekin basoko zuloei buruz izaten ditugun hizketaldi "kuriosoek" jendearen algara atera zuten, baita esplorazio bat eta geroko basatzaz betetako penuria-argazkiak erakusten genituenean ere.

Elizburun eta Gorozikan lur azpiko errekekin ditugun gorabeherak ere egon ziren mintzagai: gure Atxarte II - Kurubijo koba "penurioso" maitea eta Elizburuko hidrologiaren ezagutzan bere aurkikuntzak izan duen aldaketa; eta Gorozikako koba berri biren aurkikuntza, ia inork kobarik ez zegoela pentsatzen zuen lekuan.

Lea Artibaiko lur azpia handia eta aberatsa dela erakutsi nahi genuen, eta ez dagoela urrutira joan beharrik koba handietan sartzeko.  Lortu dugula uste dugu. Galderak ere egon ziren, eta batzuk espero genituen: Milloiko koben itxiera Diputazioaren partetik, desobstrukzio batek kobari egiten dion eragina, esplorazio batean erabiltzen den aprobisionamendua...

Oso hunkigarria izan zen espeleologoontzako gero etorri zena. Jendearen jakinminak gainez egin zuen, eta kontu kontari hasi ginen erakusketa gelan zutik.

Goikolauko kobari buruzko galdeketak egon ziren arkeologoei; eta Zeberiotarrok, Elizburuko eta Gorozikako koben planoak erakusketa gela erdian zegoen mahai handian paper erraldoietan inprimatuta zeudela, Berritxuarrekin Milloiko erreken ezagutzen ez dugun sektoreei buruz fantaseatu genuen.

"Ba ni txikitxan hamen zir ibiltxen nitxan", "eta hau ure noa du ba?", "ba nik uste dot hona dule", "ba nik uste dot beste hona lekure dule",...

Gero euren soziedadean afaldu genuen. Jan edan oparo egin genuen. Ardo, kafe eta puro. Ia cebatu egin gintuzten, abegikortasun eta eskuzabaltasun handia erakutsiz. Agian txerriari bezala Santo Tomasetan sakrifikatu egingo gaituzte? :-)

Hurrengo asteko barikuan, Tanaren erakusketaren aurkezpenaren aurretik, Urepel tabernan sartu da Unai besteen bila. Sartu ahala, Berritxuar batek Orubixeko iturriaren argazki bat eman dio. Iturriaren uraren kolorea berdea da, trazadora dago botatzen, 1987an geologo batzuk botatako trazadora. Ebro iturria deitzen omen diote Orubixeko iturriari, beti ura botatzen dagoelako.

Hau hasi besterik ez da egin!

Si no hay se hase (Part II) - Atxarte III

Part: Unai eta Josu

Gaur, espeleologiaren alderdi ez "fashion" hori jorratzea tokatu zaigu Elizburun: "pico y pala". Mereludiko kolektoreei buruz eta Atxurrako pisu fosilei buruz amets egitea ez da batzutan gauza ona, gure azalaren eta kotxeko maleteroaren garbitasunarentzako behintzat. Baina han goaz hala ere, Lidar eta Global Mapperarekin buruan txoriak sartuta, Elizburuko koba-gateratxo berrietara. Lurra kentzera. Baina azkenean: ezer ez.

Lehenik Zulueta errekara (Atxurrako erreka) joan gara, Lamiñak IIko bidoia eta atxurra hartzera. Atxurrak Atxurrako errekan ez du zereginik. Lamiñak burugogorrak dira, euskaldunak dira eta. Ea Elizburuko armiarmek zer dioten baina. Atxurraren azpiko Kolektora topatu, o morir en el intento.

LamiñakII-n gauzak batzen

Atxurra baserriko Mikel-ekin egon gara. Beste "Ilustratu" bat da gizon hori, ez daude asko halakoak. Bazekien Pepetxo IIIa non zegoen, bazekien Pepetxo I non zegoen, eta bera joana zegoen AITA Barandiaranekin (ez da gutxi e!) Pepetxoak ikustera umea zenean. Gero esan digu, (guk ezer esan gabe), Zubitxutako, -gure sumidero famatuko-, urak Arrakalan urteten direla. Baserritarrek egin omen zuten orain dela urte asko asko baserri-kolorazio bat, eta beste proba bat egin omen zuen Aita Barandiaranek TINTEA botata ere; eta noski, Arrakalan irten zen. Petrus, ez duzu ezer asmatu, kauen sos! UPV dimisión.

Josu sekula joan gabe zegoen Arrakalako surgentzia ingurura. Kobak interesgarriak egin zaizkio, hori bai, errekan plisti plasta gindoazen bitartean, ura gure botin barruak freskatzen, argi jarri du nahiago duela LurAzpian egon "hemen" LarArtean baino. Hori bai, Unaiek oraindik ez du topatu Arrakalako surjentziak errekara urak non botatzen dituen. Filtrazioak edo?

Arrakalako koba eta Zulueta erreka

Mikelek esan digu ere M-9 gainean pendiente daukagun leiza horri buruz, metro bat diametro duela eta piñaburua botata bun-bun-bun egiten duela. Gustatzen zaizkigu bun-bun-bun egiten duten zuloak guri, "pof" egiten dutenak baino hobeak dira.

Mikelek ere esan digu iturri bat dagoela Atxurratik hurbil erreka alboan. Urak lurretik irtetzen duela gaztaina arbola baten azpitik. Behin garbitzen hasi omen zen gaztaina arbola eta leizaren bat ere topatu omen zuen. Zeberio Anaiok, "dedukzio geo-hidrologiko" handiak egin eta gero, konturatu gara leku hori "Petrusen Surjentzia" dela, Petrusek ikusi bait zuen trazadua egin genuen zapatu hartan, gure zain zegoen bitartean Atxurrako baserri aldean bueltaka. Leizarik ez dugu ikusi, hor desbrozadora bat behar da.

Elizburura heldu garenean, bakea eta armonia. Kotxea harakinaren alboan aparkatu dugu, eta Elizburuko gizonetako bat baratzan atrapatu dugu atxurrarekin tomate artean (guk motxilan beste bat geneukan, kriston tomatea montatzeko). Esan digu hor inguruan badaudela azeri zulo asko, baina Atxarte III deskribatu diot, eta ez zuela hori ezagutzen esan dit, berak zioen azeri zuloak txikiagoak zirela.

Euskaltzaindia ados egongo ote da?

Atxarte III-ko sarreran geundela, Josu konturatu da, argazkiak ateratzen hasi denean, koba galeria zahar desplomaturiko baten gainean gaudela. Derrunbeak Atxarte III zaharraren sarrera ia osoa bete du. Aber "ia" horrek pozen bat ematen digun.

Josu kanpoan geratu da eta bidoia prestatu du, eta Unai gatera barrura sartu da. Unai VS MetaMenardi eta Opilioiak. Azkenean Unai=1, Armiarmak=0, denak hil ditu palakadazoka. Ohitu beharko gara, beti ez dugu Oier Gorosabel bat edukiko zoo-garbiketak egiten!

Atxarte III barrua

Eskuinetara bentanatxo bat ikusten da eta beste aldera salatxo bat. Unaiek lurra kentzen duen bitartean, bidoia gateran zehar kanpora eta barrura dabil, "tiro", "ekarri" eta "emon!" soinuen artean. Kanpoan, Josuren pazientzia Unaien atxur-kolpe bakoitzeko apurka agortzen doa. Bentanatxoa zabaldu eta pasa gara. Gero beste bentanatxo bat. Baina atzean ezer ez.

Galeria zahar haundi baten tetxuan gaude. Lurra edonondik dago kentzeko errez, eta edonondik dago  kentzeko asko. Gatera barruan kriston freskura dago eta hormak bustiak daude. Arnasa egiten du kobak baina aire klarurik ez dauka. Desesperatuta egon behar da lur guzti hori kentzeko.

Dena jaso dugu eta joan egin gara. Armiarmek repoblatuko dute Atxarte III berriro laister. Espeleologoek oraindik ez.

Lamiñen errekaren bidearen misterioa

Part: Unai, Iñaki, Bikain, Oier, Gotzon, Petrus eta Idoia Doktore eta Doktorak.

Gutxi geratzen zaigu misterioa argitzeko.....PUTETXEKRATZIA.....

Leizan gorantza hasi dira Bikain eta Iñaki. Gotzon oraindik zintzilik dago, eta ez leku oso erosoan. Eta orduan beste Bentana bat ikusi du. Eta soka bertan utzi dugu! Berezixeko Leizera (la de Garay) ote doa?

Gorantza gindoazela, lur siku euria. Gotzon leizan gora gure buru gainetik hasi da, txanda-paso eginda. Nola egin duen ez dugu ikusi, hegan egiten daki agian?

Mereludi azpian errekak zoratuta daude. Penurijo Forever!

Cast: Hemos vuelto a la sima de Kurubijo AKA penurijo a realizar un experimento. Hemos ido a la sima a acabar la escalada que inició Gotzon el año pasado, y mirar todo lo que pudieramos. El alto nivel del río, por culpa de las precipitaciones de los últimos días, ha impedido avanzar nada mas que unos pocos metros río arriba, y la escalada, parece haber puesto esperanzas en encontrar niveles fosiles relacionadas con Atxurra, pero por ahora son esperanzas. Lo que si parece estar quedando cada vez mas claro, es que en Mereludi se diferencian dos grandes sistemas independientes entre sí:
Por un lado Lamiñas, y por el otro, Atxurra.

Posturak onartzen dira!

Part: Gotzon, Oier, Josu, Unai, Ritxar, Antua, Petrus

Airea dator, bai, aire ederra! Hor amaitu dira dudak: ez da zulo bat, leize bat baino. Sistema baten "pintxo" bat den edo kaltzetin sakon bat, oraindik ez dakigu. Baina hori bai, soka amaitu egin da koba amaitu aurretik. Azpian, zabaltzen hasten da leizean 30 bat metro eta gero, Antuak azpian erreka meandro bat (Lamiñak-en estilokoa) ikusi duela uste du, baina ez dago ziur. 3-4 frakzionamendu egin dira leize tirabiratsuaren okerrak gainditzeko. Esperantzak asko, koba dagoen lekua ikusita: Atxurra, Afluentea, Lamiñak eta Zubitxuta leizearen erdi erdian! Konektatuko al du? Zerrekin konektatuko du? Posturak zabalik daude!!

Cast: Viene aire, buen aire! Ahi se han acabado las dudas, no es un agujero, sino una sima. Si es un "pincho" de un sistema o un calcetín muy profundo, no lo sabemos. Pero eso sí, la cuerda se ha acabado antes de acabar la cueva. Abajo, se empieza a ensanchar después de unos 30m de sima, y Antua cree ver que abajo hay un meandro de río (Al estilo Lamiñak), pero no está seguro. Se han hecho 3-4 fraccionamientos para superar las torceduras de la sima. Mucha esperanza, viendo el sitio en el que está la cueva: en medio de Atxurra, el Afluente, Lamiñak y Zubitxuta Leizea! Con qué conectará la cueva? Conectará con algo? Se aceptan apuestas!!

Espeleologo asko zulo txikiaren inguruan...

Dudaren dudan batzuk ez dugu buzoa ere jantzi, baina airea ikustean piñudi ertzeko zulo hortatik, laister jantzi ditugu. Taladroarekin eta obstruitzen zuen harriarekin burrukan egin eta gero (2 intento "magiko" eta gero), hirugarrenean kendu dugu harria. Bide batez Elizburu poljé guztia konturatu da han geundela.

Magoak magia egin du, harrijasotzaileak harriak altxa ditu, albañilak anklajeak sartu ditu eta katu bat ere sartu da. Beste guztiok sherpa lanak eta aterkiña eutsi ditugu.

Ume txiki bat bezala pozik irtetzen

Gehiago poztu gara zuloa ez dela estutzen konturatu garenean, leizeak estutzea oso ohitura handia bait da Elizburu-Ibarreta inguruetan.

Oierrek eta Antuak egin dute lehen esplorazioa. Oier gora irten da eta Unai sartu naiz, eta ia Antua-rengaino (30 bat metro, 20 metro?) sartu naiz. Honek pasu estu bat pasa du (benetan estua!) eta sokak lotu behar izan ditu beherantza jarraitzeko. Soka amaitu denean, koba zabaldu egin dela esan du, eta meandro bat ikusi duela, baina zalantzan dagoela.

Bazkaltzera berandu zihoan Antua. Koba ekipatuta utzi dugu, eta harri eta egur eta tejabana batekin estali dugu ganoraz uzteko. Harri kontran taladratutako Monty batek azpian leize bat dagoela indikatzen du.

Baserritarrak zuloaren berri jarri ditugu. Bazkalostea egiten zeuden, baina beti bezala ondo hartu gaituzte.

Bazkari eder bat Oletan, sutondoaren aurrean. Zelebrazioa derrigorra zen!

Gotzonen portatil txikiaren aurrean mapa ikusi dugu. Ezin izan dugu igarri hor barruan egon daitekeen morfologia. Posturak zabalik daude!

Ez dago esplorazioa amaituta elizburun...

*********

 

2012-IV-6: Unai, Josu, Antua, Ritxar, Petrus, Gotzon, Oier.

Dabixanari gertatzen jako: Unaien ahalegin eta billaketak emaitza itxurosua ekarri deskue, Kurubijo II (M-4) izen probisionaleko lezan, Berritxuko lurretan. Bide baztarrian, blokez artifizialki itxitta egon da eta palankia eta espatulia erabilli dogu bidia libratzeko. Handik behera leza estu baiña sakona zabaldu da, ranpa espiral formaduna, eta bigarren frakzionamentu azpixan estuasun batek Unai eta ni frenau gaittu (ni masmak hartzeko aprobetxau dot); Antua barriz, “laminatu” eta pasatzia lortu dau, handik beherako tarte zabalagua ikuskatuta eta hondua 40 metro beherago erdi-ikusitta (meandro bat, bere ustetan). Sorpresia izan da danondako, ez gendualako iñundik iñora pentsatzen 60 bat metroko sakoneriakin topauko giñanik; halan, Antua bueltan etorri da gora, estuasuna gorutzka pasatzeko gorrixak ikusitta.

Lezian deskubritzaillian omenez (hille ta erdiz Mexikora doia) bera bueltau arte esploraziño honekin ez jarraitzia pentsau dogu; ia agindutakua kunplitzeko kapazak garan... Bestalde, Ibarreta basarrikuei egindakuaz informau dogu, eta itxittura probisional bat laga dogula (arriskua dago ganauendako) baiña esploraziñuakin amaittuta itxittura senduagoz babesteko konpromisuakin.

Azkenik, Pepetxo I-IV kobak lokalizau eta katalogatzeko asmoz, Oletara juan gara Klaudionian indarberritzera, baiña bertan genguazela hasi dan zaparrariak gogua kendu desku, eta bertan geratu gara sutonduan. Azken fiñian, eguneko asmuak zihero gaindittuta genkazen ordurako...

Asteko Informea Elizburutik

Part: Neu (Zein ba?)

Rollo gehiegi sartu gabe, hauek dira ni muturra sartzen ibili naizen kobak. Bakar batean ere ez nago sartuta noski, neu bakarrik ibiltzen naiz hortik zehar eta.

Ibarretako gixonak diño petroleua topatzen dudanean berari abisatzeko...

Izenak gutxi gora behera daude, ez diot garrantzi handirik eman ze igual kobarik ere ez dago eta...

Kurubixo II (interes gehien duena. Nire ustez airea nabari da, baina konfunditu naiz aurretik ere! Ezkerreko harria niri erori zitzaidan, pena bat, atzeko beltza ikustea nahi nuen eta. Harri handia kilikolo dago ataskatuta, igual zizelarekin edo bestela "magia". Ikusi likenak nola mugitzen diren.):

Kurubixo I (5 metroko kaltzetin bat, baina zirrikitu bat begiratu behar zaio)

Elizburuko Zuloa (bide bazterrean dagoen ur-tubo txiki bat, botilaz eta zamarrez beteta. Airerik ez, ez da harritzekoa edukiko duen zamarrarekin... Hemen esplorazioa baino Zamarspeleologia egin behar da...)

Okabixoko Zuloa (pista alboan dagoen airerik gabeko zulotxo txiki txiki kolmatatu bat. Baina badirudi koba sabai bat dela hori, begira eskuineko estalaktita itxurako hori...)

Armiñako kobaren gainean badago kantera bat ere, eta han zulo bat dago, baina airerik ez du eta estua izateaz aparte kolmatatuta dago barruan, horregatik argazkirik ez dut jarri. Elizburu baserrien inguruan ere beste azeri zulo bat ezagutzen dut, errepidearen beheko aldeko maldan, baina ez dut uste ezer izango duenik.

Au Revoir.

Cast: Sin meter demasiado rollo, estas son las cuevas en las que ando metiendo morro. No he entrado en ninguna. Los nombres están puestos más o menos, no voy a nombrar nada sin saber ni siquiera si es una cueva.

Kurubixo II: es la que tiene más interés. Yo creo que hay aire, pero ya me he confundido antes! La piedra de la izquierda se me cayó a mi. La grande esta atascando la cueva, pero con un cincel se puede quitar, o sino con "magia!" Mirad como se mueven los líquenes.

Kurubixo I:es un simple calcetin de 5 metros al que falta mirarle una esquinita.

Elizburuko Zuloa: un pequeño tubo de agua al lado de la carretera, cerca de los baserris Elizburu. Lleno de botellas y basura. No hay aire, normal con la basura que tiene. Aquí habría que hacer basurospeleologia).

Okabixoko Zuloa: un agujerito sin aire que hay al lado de la pista a Okabixo. Tiene pinta de entrada de cueva muy muy colmatada, más que nada por la pinta de techo que tiene con esa medio-estalactita...

Hay otro par de agujeros por ahí también, pero no merecen ser mencionados por su mala pinta.

Garayren Leizea (Elizburun esplorazioa martxan!)

Burugogorkeri asko eta, zergatik ez esan, mendi-lan gutxirekin, azkenean Elizburuko leize izenik gabeko hori aurkitu egin dugu, baserri eta behi-belardietatik ez oso urruti. Garay hortik behera ere sartu omen zen (berak esango digu blog hau irakurtzen duenean), eta horregatik, bertoko jatorrizko izena inbestigatzen dugun bitartean, Garayren Leizea deituko diogu!

Bi txango egin ditugu Elizburura bakarrik leize honen kontuarekin, baina atzean dokumentazio lantxoa ere egin dugu, mapak begiratzen eta galdeketa egiten.

Baina egia esan, kontu honetan leize hori ezagutuarazi diguna bertoko bat izan da, Ibarreta baserriko Felix.

Lehengo irteeran Unai eta Josu joan ginen, baina bakarrik Elizburuko polje-ra egun pasa. Han ezagutu genituen Ibarreta-koak eta bertoko Felixek esan zigun han belardiaren bestaldean leize bat bazela, behin txahala bat erori baitzen barrura, eta behi-ama muka hasi baitzen kexuan leize alboan. Orduan leizea belarrez eta egurrez itxi egin zuten bertokoek.

Felixek esan orduko hori, Gotzoni entzuniko leize horren zurrumurruak gogoratu zitzaizkigun, Garay hortik ibili zela eta esaten zutenak.

Eta horregatik, itzuli egin gara, eta basora sartu ordez, berriro Felixekin eta familiarekin egon gara. Eta horrela Felix eta bere iloba, makila eta igitaia hartuta, koba bilatzera joan gara, eta baita gizonak aurkitu ere!

Zuloa alanbre zaharrez, lar eta egur ustelez estalita dago, baina leize bat dela argi ikusten da. Elizburu Erreka Lezie-tik zertxobait urruti dago, horregatik agian afluentearekin zerikusi gehiago izan dezake, Lamiñak-en erreka nagusiaren galeriarekin baino.

Basoak estalita egon arren, geologikoki ordea, maldan arrakalatutako afloramendu horizontal bat ikusten da, maldan zehar metroak doana eta katazulo asko erakusten dituena, eta argi dago leize hori ere hor zabaltzen dela.

Lau berbatan, Elizburun berriro esplorazioa hasi da!

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
La Sima de Garay (La exploración comienza en Elizburu!)

Cast: Con mucha cabezonería y, porqué no decirlo, poco trabajo de campo, al final hemos encontrado esa sima de Elizburu sin nombre, no muy lejos de los caseríos y las campas de vacas. Parece que Garay entró por ahí abajo (él nos dirá cuando lea el blog), y por eso, por el momento, mientras investigamos el nombre originario, le llamaremos la Sima de Garay .

Hemos hecho dos excursiones a Elizburu, sólo con el tema de esa sima, pero también ha habido atrás trabajo de documentación, mirando mapas y haciendo preguntas.

Pero la verdad, el que nos ha Enseñado la cueva es un lugareño, Felix del baserri Ibarreta.

La primera salida fuimos Unai y Josu, pero solo al poljé de Elizburu para pasar el día. Allí conocimos a los de Ibarreta y Félix nos dijo que en el otro lado de las campas había una sima, porque una vez cayo una txahala, y la madre vaca se quedó fuera mugiendo, al lado de la sima. Entonces los de allí taparon la sima con hierba y madera.

En el momento que Felix dijo eso, se nos vinieron a la cabeza lo que decía Gotzon de que Garay había andado por allí.

Y por eso, hemos vuelto, y en vez de entrar directos al bosque, hemos estado de nuevo con Felix y su familia. Y así, Felix y su nieto, con el palo y la hoz, y nosotros, hemos ido a buscar la cueva, y sí que la ha encontrado, sí!

El agujero está tapado de alambres viejos, zarzas y madera podrida, pero se ve claro que es una sima. Esta algo lejos de la Elizburu Erreka Leizea, y por eso tal vez está mas relacionada con el afluente que con el rio principal de Lamiñak.

Pero aunque esté tapado por el bosque, se ve que geológicamente hay un afloramiento calizo horizontal con roca muy agrietada, que enseña en el bosque muchos agujeritos; y está claro que la sima también se abre en esa formación.

En cuatro palabras, la exploración ha vuelto a empezar en Elizburu!

Elizburun

Argazkiak.org | Elizburu edo Zubitxutako planua © cc-by-sa: ades

10-X-30: Ane, Niko, Oier.

Elizburura juan gara. Oin dala hille batzu Jesus Altzibarrekin egindako moduan (Isuntzako etxian bizi zana), gaurkuan Ibarreta basarrira juan gara bere lezian planua emotera (Elizburu edo Zubitxutako lezia). Argazki batzun kopixak bebai. Gero buelta bat emon dogu Goikolau aldetik, ia kobia topatzen genduan. Haitzulua bera ez dogu topau, baiña etxera lau bat killo perretxikokin bueltau gara.

Elizburuko erretratuak

Tira, ba suertia egon zan eta lurrunak azken erretratua baiño ez zeban estropeau. Beraz, argazkixak txarrak badira ezin horri kulpia bota! ;-)

PD: ahaztu barik, Elizburukuak komentautako gauza batzu:

Leza hau “Elizburuko” nahiz “Zubitxutako” lezia izenez ezagutzen dabe, basarrixan nahiz paraje horren izenengaittik, hain zuzen be.

Basarri pareko zelaixan depresiño bat seiñalau deskue: antza danez, urtiak daroie ha bete nahixan eta alperrik, beti egitten da zulua.

Haranian bertan beste sumidero bat dagola diñue, nahiz eta eurak ez diran sekulan egon. Baiña euren esanetan horko izena ez da “Kurutzerreka” (hori mendixan bestekaldian dagola diñue). ¿Toponimixia errebisau biharko dogu?

Mortadelo II erretratatzeko kamariakin

10-VIII-7: Silvi, Oier.

Elizburuko lezara juan gara. Helburuak: hondoko sifoia ikuskatzia, eta argazkixak etaratzia. Lehelengo helburua bete dogu: aurreko aldixan baiño 50 bat zm beherago zeguan ura, eta pasua ikusten zan. Borondate haundixakin sartu gara, narrasian, eta orru ta alarauen ostian sorpresa atsegiña: pasu bajuan ostian tente ipintzeko modua dago, urez bularreraiñok hori bai; galerixiak 7 bat metro egitten dittu norabide berian, eta sifoi sakonaguan galtzen da (beheia ez da hankekin ikutzen). Parte txarra: hondakin guztiak hantxe dagoz pillauta, Bolunzulo estiluan, eta urpian enbor eta adarrak dagoz. Buzeatzeko ez oso atsegiña behintzat.

Instalaziñua egitterakuan, gure memorixa eskasari esker materixal larregi eruan dogu; 10 bat mosketoi/plaka eta 40 metro soka “pasiau” doguz koba osuan zihar alperrik. Tira, hurrengorako kontuan hartu:

15 metrotako soka bi.

6 plaka torlojodunak (spit).

6 mosketoi.

Harrittuta geratu naiz nik neuk egindako instalaziñuakin. Bigarren potzuan pasamanua spit bakarrian hasten zan, eta kabezera aereo hori ¿¿¿handik txintxilizk egin neban??? Beste spit bat ipiñi dogu, jakiña. Kokapenak alzado topografikuan dagoz.

Elizburu basarrikuekin barriro egon gara, sartu aurretik. Azkenengoz etorri giñanetik ez da ezer berezirik gertatu urakin; 83ko ufalena ezagutu izan dabe bakarrik, aurreragokuan kontautakua (harana urez bete zan eta bapatian zulua librau eta dana tragau zeban). Halako baten zaiñ egon biharko gara, barriro saiatzeko. Etxeko aittittak kontau desku be bera barruan ibillittakua zala. Itxuria, 20 bat urte zittuala aittari paittia jausi jakon barrura, eta haren billa juan zan eskillara batekin. Topografixia erakutsi detsegu eta kuriosidade haundiz begiratu dabe; hurrengo baten kopixa bat ekartzeko geratu gara, argazki batzukin ahal ba da.

Izan be, ez dakitt nik ezer ganorazkorik urtengo dan. ¡Hau da hau, beti zeozer gertatu biharra! 35 bat erretratu hartuko genduzen, Silvin estoizismuari esker. Baiña hara nun, kanpora urten eta azken erretratua egittera noiala, objetibuan kristala zihero enpañauta dagola konturatzen naizen. ¡Artaburu halakua, ez dok behiñ bez garbittu objetibua! ¿¿¿¿Noiz enpañauko zan???? Suertia badago, argazkixen erdixa enpañau aurretik egingo genduzen, eta zeozer agertuko zan; beste erdixa, ostera, iñuxentekeri horrengaittik alperrik galduko ziran seguro. ¡¡¡Enkuadre onenak gaiñera!!! Tira ba, hobe humorez hartzia.

Goikolau eta Elizburu

08-I-10: Gotzon, Ander, Oier.

Elizburura. Gotzon txaran gora juan da prospekziñuan, eta antza danez Goikolauko kobia lokalizatziaz aparte ez dau ezer ikusi. Ander eta Oier Elizburuko lezia topografiatzera sartu gara. Sarrerako potzu bixak berrinstalatu, eta meandruan behera ur estankatu gune batera allegau gara; ixa-ixa sifonauta, hondakiñez beteta eta bape haize korriente barik; exploraziño limitia hauxe zala interpretau dogu. Handik sarrerarako bueltan topografiatzen juan gara, lento eta hotza pasatzen. Datuak ondo jasota emoten dabe -ikusiko dogu garbira pasatzian-. Edozelan be uda partian bueltatzia pentsau dogu, ia ur gitxikin fondoko potzua zelan dagon ikustera eta topografixia osatzeko datu gehigarrixak jasotzera.