MG-054 (Mereludi)

 

200830: Xabi, Urtzi, Antua, Gotzon, Oier.

MG-054 (...). Abu 28an Urtzik eta Xabierrek desobstruidutako zulo interesgarrixa esploratzera juan gara, "argi eta takigrafuekin". Presuntziño arkeologiko eremuan gagozela jakinda, atezuan sartu gara: ibilli ahala aztarnak balizauaz, inkognitak identifikauaz, eta topografiauaz. Aurreko eguneko terminusera allegatzian, esploraziñua hasi da: kueba zabala eta ikusgarrixa topau dogu, guztiz horizontala. Hustutze, birbetetze eta neoformaziño fasiak ondo bereizten dira, eta progresiñua hain zuzen be hónek elementuok ekiditen dabe. Leku batzutan sedimentuetan desfondiak dagoz, eta halako baten 3. graduko haize korrientetxo bat zala eta, gure silfidiak jaitsi eta aurrera egitteko ahalegiñak egin dittuez; jarraitzeko aukerarik ez dabe topau baiña. Deigarrixa egin jaku gour legor askotan zeguazen mikrougaztunen millaka hazur; tutu bat lagiñekin bete dogu, ea hortik zeozer identifikau leikian. Makrougaztunen hazurrik, ostera, ez dogu hartu (argazkixetan bakarrik); deigarrixa izan da euretako batzuen tamañua; kraneuak, hazur luziak (diafisisak, epifisisak), hagiñak, sahietsak...; batzuk soltean zeguazen, beste batzuk lurreko sedimentuan txertatuta. Gomez Olivenciari bialduko detsaguz, kontrol modura, ea ezer interesgarririk ikusten daben.

Bio lagiñen aldetik, ederra egin dot: Meta 1, masma txikixagoren bat, Oxychillus bat jasota. Ischyropsalis be ikusi dot, baiña iges egin desta. Baiña tutua bertan ahaztuta laga dot, antza (hazur baten argazkixa hartzen nenguala, eskala moduan erabilli dotelako). Ea handik noian hurrengo baten errekuperatzen doten...

Bueltarakuan, MG-053 (...)-ra sartu naiz, bertako saguzarren espeziea zehaztera: han zeguazen, 15-20 ale txintxilizk, eta batzuk esna eta ekolokalizatzen. Rhinolophus hipposideros.

La Premiere a Le Sumidéré escondue de la Grotte de los Laminak

Part: Josu, Martin I., Unai... eta ez oso urruti Antua, pala en mano, beste Gouffré baten...

"Gaur Josu-Silvi sektorea amaitu nahi dugu. Inkognitak errepasatu eta esplorazioa dago!" esan genuen Zeberiotarrek.

"Yo voy a Armiña, con una pala, que creo k hay galerias por explorar" esan zigun Antuak, Oletan gosaltzen geunden bitartean.

Gotzonek esan bezala, gindoazen sektorea ez zegoen oso ondo begiratuta. Gauzak irten zitezkeen. Hasiera batean laberinto bat izan behar zela pentsatu genuen, eta bai, bada laberintosoa, baina topoan jarri eta gero gauzak klaroago daude.

Galeria fosil baten gindoazen topografiatzen, aldapan gorantza eta gorantza. Orduan pasu istu bat pasatu behar izan genuen. Josu eta Martin pasatu ondoren, Unairi utzi zioten mazeta "toque personal" batzuk emateko, besteak aurrera zihoazen bitartean. Han geratu zen Unai modalidad "desobstruccion en solitario" egiten...

Eta pasa zen.

Eta galeriak, zabal eta ederrak (guk potxingatu genuen arte klaro), gorantza jarraitzen zuen, konstante eta gora. Eta espeleotema txiki batzuekin itxitako pasu estu batek bidea ixten zigun. Eta airea zegoen. Baina laister zabaldu genuen. Eta galeriak jarraitzen zuen!

Lamiñetan Galeria Berriak!

Hainbeste espeleo talde pasata, hainbeste ADESeko irteera, hainbeste trabesia egindako koban, domeka baten, esploratzen geunden! La Premiére!

Eta ufaaa, bai, oraindik ASKO falta da topografiatzeko Lamiñetan. Baina badirudi amenoa egin araziko digula mendiak, emozioak erregalatzen hasi baitzaigu. Lea Artibaiko hiru sistema handiak Abita-Trakamañe, Urgitxi-Ezuneta eta Lamiñak dira. Lamiñak atzean geratuta dago desarrolloan, baina aurrea hartu behar al dugu topo berriarekin??

Lamiñak, fondoko sektorea

Ikusten den bezala, eskuineko ramala (gu ibili garena) atzerantza doa aldapan gora. Errekaren galerien plantan bertan dago. Sumidero izkutu bat?

Galeria handia amaitu egin zaigu, baina meandro akzesorio bat zertxobait gehiago igotzen da, eta airearekin. Meandro horren punta, kaletik 13m-ra dagoela dio ordenagailuak...

Jo jo jo...

Lamiñak Infrabaloratu Egin Genuen...

Part: Unai, Josu, Jon Ander

Proiektu hau hasi genuenean, gure helburua Lamiñak katalogoan ixtea zen. Sobraz esploratutako sarea da Lamiñak, bere 4,8 Kilometro galeria sarearekin. Zaharra. Klasikoa. Ederra. Handia. Eta erraz fama duen sarea, baina hori ez da egia.

Euritako egunetan egiteko plan bezala hartu genuen. Lamiñak amaitu egin behar zen katalogoan, eta Disto-arekin egindako topoa falta zitzaion. Eta ya jarrita 3D bat. Eta ya jarrita, re-esplorazio bat gaur egungo argiekin...

Iñeritzen pasa zen bezala, ezin genien eskatu ADESeko klasikoei lan honetan parte hartzeko. Bere sasoian egin zuten bere lana. Lamiñak-en topo zaharra, marrazkia, de puta madre dago. Eta eskerrak!, ze ez dut jakin nahi zer kostatu behar den hori dena marraztea. Laberinto bat dago hor barruan...

Gaur ADESeko Ondarroako Selekzioa joan da Lamiñetara. Eta Ondarrutar bezala, ezagutzen ditugu guk Berriatua, Mendexa eta inguruko mendiak gitxi gorabehera. Ikusgarria da mendi horien urek Elizburuko bailararen azpian zelako zuloak egin dituzten. Esaten ziguten bai, gure guraso mariñelek, urarekin kontuz ibili behar dela, urak indartsu jartzen badakiela,...

91 punto de topo egin ditugu gaur. 11etatik 6rak arte. Katarata eta barrurago joanda, ezkerretara zabaltzen diren meandro "puta mierda" tan ibili gara. Pisu intermedio bat ere topografiatu dugu (Lamiñak-ek 3 pisu ditu, eta ez 2!). Fondo fondoan, potxingotan arrastratuta ibili gara. Momento baten Rio Loco etorri zait burura. Baina Rio Loco kriston itxura izan arren, lasai, Rio Loco BAT bakarra dago.

Jon Ander, makina bat urtetan Esplorazioa egin gabe zegoen. Lana egin gabe zegoen. Ederra Desberdintasuna dagoela trabesia egiten ibiltzea Lamiñetan, turismoa egiten, kirola egiten, edo Topoa egitera joan.

50garren punto de topoan, potxingadak pasa eta gero, pazientzia beherantz zihoan. Gogoratu du Jon Anderrek desberdintasuna, guk bagenekien, eta berriro ber-gogoratu dugu. Segun zer egiten duzun Lamiñetan, paseo bat edo putada bat izan daiteke.

Eta gero, 91 punto topografiatu eta gero, sistematik zehar paseatzen zoazenean, konturatzen zara Zenbat Falta Zaizun, eta orduan konturatzen zara, kobazulo klasiko hau, zuri barrez ari zaizula...

Buffff zenbat falta dan... 4 sarrera egin ditugu jada Lamiñetara topoaren asuntoarekin, eta juxto uste dugu kobazulo laurden bat besterik ez dugula topografiatu.

Ez da brometan hartzeko sistema... 

Zerbaitegatik ditu ia 5 kilometro galeria...

Baina Jon Ander-ek, bere laguntza ezinbestekoagatik, ez digu eskatu ez zerbezarik, ez bazkaririk, ez gloriarik eta ez proiektu baten parte hartzeak sortzen duen satisfakzio pertsonalik.

"Txo, erakutzi bir doztazue nun azpixan ibili gazen, kuriosidadi dakat ta,..."

TOPOA erakustea bait da espeleologo baten lanaren rekonpensa bakarra, bere adikzioa asetzeko era bakarra...

Atxarte II - Kurubijo: Aspaldiko partez!

Part: Santi, Gotzon, Josu, Unai, Iñaki, Martin

Aspaldiko partez! Betiko esplorazioetatik zertxobait aldatzearren, Kurubijora joan gara, hango inkognita batzuk argitzera. Galarregi esploratu eta gero, penuria berdinak egongo ote dira oraindik barruan? Hotzak eta hezetasunak jan egingo ote gaitue berriro? Kroll eta basic-ak ataskatzen jarraituko ote dute?

11:00 - Sarrera ixteko jarri genituen harriak eta hormigoi barrak kentzen gaude. Lezaren aireak inguruko belarrak mugitzen ditu. Putzuko soka han dago oraindik, eta urte eta erdi eta gero, sarrerako mosketoiak Aluminosis Nivel X-Treme dauka.

11:30 - Unai, Iñaki eta Martin fondorantza doaz esploratzen hastera. Helburua, fondoan dagoen kaos de blokes-a ondo aztertu, eta topografiatzea. Atzetik, Josu eta besteak paraboltak sartzen daude, eta leza reekipatzen. Taladroaren brokak lezan behera klink-klink-klink egin du eta leza erdi-paraboltizatuta geratu da.

12:15 - Fondoko salara heltzeko ez da "hainbeste" busti beharrik egon. Malabarismoak egiten dakienak, ez dauka busti beharrik; malabarismorik egiten ez dakienak, busti egin beharko du.

13:15 - Fondoko sala "castillo de naipes" naturala da. TetxoMovil, tetxua mugitu egiten bait da. Harri guztiak kili-kolo daude. Harri blokeen artean gorantza goaz, baina harri blokeak asko ikutu gabe. Ez dugu "kobazuloaren higadura azeleratu" nahi.

14:15 - Gotzon, Santi eta Josu heldu dira fondoko salara. Topografiatzen hasi gara. Goiko salan eskalada bat identifikatu dugu, 7 bat metro harri onean. Ezin dugu ikusi eskaladaren atzean jarraituko ote duen ala ez. Unai urduri dago, eta kontinuazioa bilatu nahian dabil edonon. Gatera Inmundo bat detektatu du. Norabide onean doala uste dugu, aire kristona dago!

17:00 - Momento Vip: Santik bere tapper-a atera du: gaztai idiazabala, espeteka, txokolatea, ogia,... Oooooooo!!!!!! Eta bueltan hasten gara lasai-lasai.

18:00 - "Popako Zulo" deitutako pasu famatuak bere fama irabazten jarraitzen du. Unaiek eta Santik elkar altxatu dute, eta besteek ere beren barreak bota dituzte. Lezan gora goaz, barrizalak inguratzen gaitu. Botinek txof-txof egiten dute lurrean. Aupa Mutilak!

18:45 - Penurijo-ko frakzionamenduak be barre batzuk atera dizkigu, Galarregiko entrenamenduak funtzionatu du, orain erreztxoago dago.

Kanpoan gaua da. Lainoa sartuta dago. Ibarretarantz zelaia gurutzatzean, zaldi batek rezibitzen gaitu iluntasunean.

Leza ganoraz reekipatuta utziko dugu paraboltekin, eta soka aterako dugu. Argi dago Atxarte II - Kurubijo ez dela utziko hain erraz amaitzen. Eta aire horrekin!!

Inoiz helduko ote gara Lamiñetara? Ze uste duzue?

BASOBARRI eta MERELUDI

Udazkeneko eguzkiak Kurubixo-rako irteera aldatu egin deusku Basobarrira reexploratzen. Basobarrin topografiatu egin gendun berriz eta argazkiak atera gendun "gela politari".
Kafea hartu ta gero, Mereludira lanera. Hemen prospekatatu ta kobak agertzen dira "txurroak" modukoa: 1; 2; 3; ... 7rarte,; batzuk interesgarriak exploratzeko ta beste batzuk ikusgarriak.
Arratsaldeko 7rak dira ta boltatzen gara pozik egin dogu lanarekin.

 

TXARAKAGANE (MG-28) LEIZA

Part.: Xabi, Josu, Gotzon, Antua eta Oskar


Gaurko lana ez da batere errasa izan. Ez desobstruksio bera zaila izan delako ez, gure artean eskatutako zehastasunagatik baizik. Horrela ez bazan kriston kritikak entzun behar kanpotik...jaja. Sufrea eta inpernua eskutik baldin badoaz, gaurkoan inpernuren bihotzean egon gara. Ala ta guztiz, bueltatu beharko gara lantxoa bukatzera. Bestealdean putzu garbi baten soinua itxaroten dekogu.

Aldi berean, beste batzuk prospektatsen ibili dira.

Irakurrritako hitz batzuk jarriko ditut:




"El hecho de que este superado un problema técnico en el Himalaya, la Antártida o en un río es accesorio al hecho de que el hombre está tratando de superar sus miedos, esta tratando de superar sus incapacidades y usar cualquier habilidad y experiencia que tenga para alcanzar su objetivo. El gran desafió esta dentro." 
                                                                                                                       Hedmund Hillary

Mereludin, katalogo biharretan

2015-IX-26: Gotzon, Amagoia, Idoia, Martin, Mikel, Josu, Cesar, Antua, Oskar, Tana, Xabier, Oier.

Mereludin, katalogo biharrak aurreratzen. Talde bittan banatu gara.

Batzu MG-023ra juan gara, topo + argazkixak egittera (...). Bio aldetik; 3 tamañoko masmak, Quaestus, ehunzango zuri bat, marraskilo klase bi. (...) Amaittu dogunian, monte-a-traves jaitsi gara kamiñora, eta Atxurran Rios-Garaizar & Cia-ri bisittia egin detsegu. Gero Oletara juan gara, eta beste taldiakin juntau gara.

Itxura danez, eurak be egun produktibua izan dabe; ulertu dotenangaittik, 13 zulo ingururen fitxak bete dittuez, inguru horretako katalogo biharreri aurrerakada politta emonda.

Denporia genkanez, arratsaldian gora bueltau gara, leza baten desobstrukziño bertikala egittera. Espatula biharrian jardun eta gero, antza danez potzu baten sartzeko puntuan geratu dira, eta hurrenguan pasauko dira seguraski.

OIER/UNAI: ZER-DA-HOR!!! MG-009

¿Pendiente en Lamiñak?

Gotzon, Idoia, Josu, Martín, Unai

 Comentábamos luego que no hay un buen momento para acabar un catálogo de cuevas, siempre te dará la impresión de que estás dejando atrás detalles vitales, que el catálogo no está completo. Pero de eso trata la espeleología, ¿no?, no llegar a saber si has desentrañado lo desconocido o si aún sigue siéndolo. Un par de horas antes, Unai hacía una escalada pendiente en Lamiñak (pendiente!, después de tantos años).  Y mientras Idoia lo aseguraba,  apoyado por los comentarios de ánimo de Gotzon, dejamos solo al escalador y nos fuimos a hacer fotos entre las sanguijuelas y las formaciones blancas. Después, Josu, Gotzon y yo decidimos investigar una lateral que sólo había sido hollada un par de veces. La entrada, casi secreta, nos llevó a un pequeño afluente del afluente. El barro parecía estratificado y había coladas lisas y redondas, como de bebé, y también estalactitas excéntricas. Pero, al final, la galería se sifonaba en una gatera cómoda de barro suave. Intentamos descubrir de dónde venía, pero el aire huía de nosotros por grietas y rendijas impenetrables. Al menos la topo está hecha, ahora habrá que ver qué dirección coge.  

Al volver, subimos hasta donde había llegado Unai. Miramos un par de gateras horizontales y verticales y Josu lo sustituyó para el último tramo. La fractura vertical abovedada se acababa allí (y Unai deprimido). No había galería para una nueva Lamiñak. Deshicimos todo con no tanto ánimo. Bueno, un misterio menos.

-------------------------------------------------------

Han goian, kolada erraldoiak egiten zuen repisatxo baten geunden zintzilik Martin eta Unai. Josu goian azkenengo "ez hain libre" zatia amaitzen zegoen. Lamiñen kobaren ber-esplorazioaren etorkizuna Josuk laister jarriko zuen azkenengo monty-an zegoen. 

Printzipiante-frakzionamentu hartan ideia geologikoak zebiltzaten airean. Unaiek, bere fantasia hidrologikoak konpartitzen zizkion Martini. Batzutan, Josuk "e! egin jaramon niri!!" batzuk soltatzen zizkion, anaia handiak burua galdu ez zezan estrato eta diaklasa freatiko artean. Baina Unairen geologiak huts egin zuen. Amaitu ziren Atxarte II-Kurubijoren denborak. Eskalatzen geunden Afluenteko gela erraldoi hura kobaren bi pisuren arteko konexioaren derrunbamentuari esker sortu zela zioen Unaiek, eta gela hortatik eskalatuz goiko pisu berrietara helduko ginela, Lamiñen Trabesia famatuko sektorean bezalaxe.

Tetxuari begira zegoen uneoro Unai, baina sabaia ez zen horizontaltzen, beharko lukeen bezala. Azkenean Josuk notizi txarra eman zuen: "txo Unai hau amaitxu einde!". Tetxua freatikoa zen, hau da, gela hura ez zen hundimentua. Errekaren galerian geunden oraindik, bakarrik sektore hontan handiagoa zela, besterik ez.

Gure gainean, 30 bat metro kareharri urgoniano konpakto zeharkatuz gora, Elizburuko baserrian "pastel vasco"ak prestatzen zeuden Gernikara eramateko. Eta Gernikarrak euren baserri azpian, txorizoak modura zintzilik, euren baserria kabituko litzatekeen sala batean zeuden. Manda huevos.

Gotzon eta Idoia jada kanpoan zeuden, baina Josuren pazientziari (nahiko egin du gaurkoz mutilak!) Unaiek buelta de tuerca bat eman nahi zion oraindik. "Txo guazen trabesixako konexiñoi dan lekure, aber han tetxu ikusteko zelaku dan!". Gotzon eta Idoia zain egonaraztearen prisak sartuta, erreka galeria nagusira heltzean, korrika hasi ginen uretan plisti plasta koban gora. Oso gauza surrealista, norbaitek ikusiko bagintu,... Lamiñak Krossa. Martinek ez zituen lamiñen kobak ezagutzen eta pozik zegoen, baina Josuren pazientziari bi Teleberri geratzen zitzaizkion.

Ezertarako izan zen dena baina. Kanporantzakoan, animoak goibel, afluentearen bidegurutzera heltzean aireak aurpegian eman zigun fuuu! Kanpoan 10 gradu inguru zeuden, eta Lamiñen Koba putzadaka zegoen. "Incredible". Afluenteak txupatzen du lamiñetako airea. Konexioren bat egon behar da kanpoaldetik ziur, hori korronte guztia sortzeko.

Baina bueno, triste jartzeak ez du merezi. Lamiñen kobak emango digu aukera gehiago, horretaz ziur gaude ADESen... 

Berriatuko Arkeologia eta Espeleologia Jardunaldiak - Espeleologia Erakusketa eta Hitzaldia

Goikolau Elkartea jaio da Berriatuan. Bere helburua bertoko kultura sustatzea da, eta beraien lehen ekitaldi bezala, Arkeologia eta Espeleologia jardunaldiak antolatzea erabaki dute. Eta bai egin ere! Astero gauza bat jarriaz, lehenik "Berritxuko lur azpiko ondarea"ri eta espeleologiari buruzko erakusketa eta hitzaldia, eta "Berritxuko arkeologia ondareari" eta "prehistoriako bizimodu eta pinturei" buruzko erakusketa eta hitzaldia antolatu dira. Ikastoletako umeak eta Gaztetxeak mugitu dituzte, eta Elizburu aldera txangoren bat ere planifikatuta dago.

Gauza asko pasatu dira azken hiru asteotan Goikolau elkartearen lokalean, baina aipamen bezala esan behar da, batzuetan sentsazioa izan dugun arren Artibai aldean espeleologiari buruzko interesa ez dela gehiegizkoa, Berritxuko speleo hitzaldian batutako 60 lagunek demostratu digutela ez dela egia. Herri txikietako efektua dela diote batzuek, Gernika eta Ondarroa bezalako herri handietan askotan miraria bait da 10 lagun baino gehiago batzea halako hitzaldi baten.

Josu Zeberiok emandako hitzaldia oso dinamikoa izan zen. Herrikoia hizkuntzaz, eta espeleologiaren mundua ezagutzen ez duen jendeari zuzendua. Diapositibetako argazki ikusgarriak umorezko anekdota eta pasarteekin nahastu zituen Josuk, geologia eta hidrologia kutsu batez bustita nola ez, eta lur azpiko erreken gorabeheren misterioek sortzen diguten jakinmina publikoari transmititu nahi izan zen baita ere.

Hitzaldi Gelako proiektoreak Oleta auzoko Abitako kobaren estalaktita zuri ikusgarriak  horman pintatzen zituen bitartean, bertoko baserritarrekin basoko zuloei buruz izaten ditugun hizketaldi "kuriosoek" jendearen algara atera zuten, baita esplorazio bat eta geroko basatzaz betetako penuria-argazkiak erakusten genituenean ere.

Elizburun eta Gorozikan lur azpiko errekekin ditugun gorabeherak ere egon ziren mintzagai: gure Atxarte II - Kurubijo koba "penurioso" maitea eta Elizburuko hidrologiaren ezagutzan bere aurkikuntzak izan duen aldaketa; eta Gorozikako koba berri biren aurkikuntza, ia inork kobarik ez zegoela pentsatzen zuen lekuan.

Lea Artibaiko lur azpia handia eta aberatsa dela erakutsi nahi genuen, eta ez dagoela urrutira joan beharrik koba handietan sartzeko.  Lortu dugula uste dugu. Galderak ere egon ziren, eta batzuk espero genituen: Milloiko koben itxiera Diputazioaren partetik, desobstrukzio batek kobari egiten dion eragina, esplorazio batean erabiltzen den aprobisionamendua...

Oso hunkigarria izan zen espeleologoontzako gero etorri zena. Jendearen jakinminak gainez egin zuen, eta kontu kontari hasi ginen erakusketa gelan zutik.

Goikolauko kobari buruzko galdeketak egon ziren arkeologoei; eta Zeberiotarrok, Elizburuko eta Gorozikako koben planoak erakusketa gela erdian zegoen mahai handian paper erraldoietan inprimatuta zeudela, Berritxuarrekin Milloiko erreken ezagutzen ez dugun sektoreei buruz fantaseatu genuen.

"Ba ni txikitxan hamen zir ibiltxen nitxan", "eta hau ure noa du ba?", "ba nik uste dot hona dule", "ba nik uste dot beste hona lekure dule",...

Gero euren soziedadean afaldu genuen. Jan edan oparo egin genuen. Ardo, kafe eta puro. Ia cebatu egin gintuzten, abegikortasun eta eskuzabaltasun handia erakutsiz. Agian txerriari bezala Santo Tomasetan sakrifikatu egingo gaituzte? :-)

Hurrengo asteko barikuan, Tanaren erakusketaren aurkezpenaren aurretik, Urepel tabernan sartu da Unai besteen bila. Sartu ahala, Berritxuar batek Orubixeko iturriaren argazki bat eman dio. Iturriaren uraren kolorea berdea da, trazadora dago botatzen, 1987an geologo batzuk botatako trazadora. Ebro iturria deitzen omen diote Orubixeko iturriari, beti ura botatzen dagoelako.

Hau hasi besterik ez da egin!

Si no hay se hase (Part II) - Atxarte III

Part: Unai eta Josu

Gaur, espeleologiaren alderdi ez "fashion" hori jorratzea tokatu zaigu Elizburun: "pico y pala". Mereludiko kolektoreei buruz eta Atxurrako pisu fosilei buruz amets egitea ez da batzutan gauza ona, gure azalaren eta kotxeko maleteroaren garbitasunarentzako behintzat. Baina han goaz hala ere, Lidar eta Global Mapperarekin buruan txoriak sartuta, Elizburuko koba-gateratxo berrietara. Lurra kentzera. Baina azkenean: ezer ez.

Lehenik Zulueta errekara (Atxurrako erreka) joan gara, Lamiñak IIko bidoia eta atxurra hartzera. Atxurrak Atxurrako errekan ez du zereginik. Lamiñak burugogorrak dira, euskaldunak dira eta. Ea Elizburuko armiarmek zer dioten baina. Atxurraren azpiko Kolektora topatu, o morir en el intento.

LamiñakII-n gauzak batzen

Atxurra baserriko Mikel-ekin egon gara. Beste "Ilustratu" bat da gizon hori, ez daude asko halakoak. Bazekien Pepetxo IIIa non zegoen, bazekien Pepetxo I non zegoen, eta bera joana zegoen AITA Barandiaranekin (ez da gutxi e!) Pepetxoak ikustera umea zenean. Gero esan digu, (guk ezer esan gabe), Zubitxutako, -gure sumidero famatuko-, urak Arrakalan urteten direla. Baserritarrek egin omen zuten orain dela urte asko asko baserri-kolorazio bat, eta beste proba bat egin omen zuen Aita Barandiaranek TINTEA botata ere; eta noski, Arrakalan irten zen. Petrus, ez duzu ezer asmatu, kauen sos! UPV dimisión.

Josu sekula joan gabe zegoen Arrakalako surgentzia ingurura. Kobak interesgarriak egin zaizkio, hori bai, errekan plisti plasta gindoazen bitartean, ura gure botin barruak freskatzen, argi jarri du nahiago duela LurAzpian egon "hemen" LarArtean baino. Hori bai, Unaiek oraindik ez du topatu Arrakalako surjentziak errekara urak non botatzen dituen. Filtrazioak edo?

Arrakalako koba eta Zulueta erreka

Mikelek esan digu ere M-9 gainean pendiente daukagun leiza horri buruz, metro bat diametro duela eta piñaburua botata bun-bun-bun egiten duela. Gustatzen zaizkigu bun-bun-bun egiten duten zuloak guri, "pof" egiten dutenak baino hobeak dira.

Mikelek ere esan digu iturri bat dagoela Atxurratik hurbil erreka alboan. Urak lurretik irtetzen duela gaztaina arbola baten azpitik. Behin garbitzen hasi omen zen gaztaina arbola eta leizaren bat ere topatu omen zuen. Zeberio Anaiok, "dedukzio geo-hidrologiko" handiak egin eta gero, konturatu gara leku hori "Petrusen Surjentzia" dela, Petrusek ikusi bait zuen trazadua egin genuen zapatu hartan, gure zain zegoen bitartean Atxurrako baserri aldean bueltaka. Leizarik ez dugu ikusi, hor desbrozadora bat behar da.

Elizburura heldu garenean, bakea eta armonia. Kotxea harakinaren alboan aparkatu dugu, eta Elizburuko gizonetako bat baratzan atrapatu dugu atxurrarekin tomate artean (guk motxilan beste bat geneukan, kriston tomatea montatzeko). Esan digu hor inguruan badaudela azeri zulo asko, baina Atxarte III deskribatu diot, eta ez zuela hori ezagutzen esan dit, berak zioen azeri zuloak txikiagoak zirela.

Euskaltzaindia ados egongo ote da?

Atxarte III-ko sarreran geundela, Josu konturatu da, argazkiak ateratzen hasi denean, koba galeria zahar desplomaturiko baten gainean gaudela. Derrunbeak Atxarte III zaharraren sarrera ia osoa bete du. Aber "ia" horrek pozen bat ematen digun.

Josu kanpoan geratu da eta bidoia prestatu du, eta Unai gatera barrura sartu da. Unai VS MetaMenardi eta Opilioiak. Azkenean Unai=1, Armiarmak=0, denak hil ditu palakadazoka. Ohitu beharko gara, beti ez dugu Oier Gorosabel bat edukiko zoo-garbiketak egiten!

Atxarte III barrua

Eskuinetara bentanatxo bat ikusten da eta beste aldera salatxo bat. Unaiek lurra kentzen duen bitartean, bidoia gateran zehar kanpora eta barrura dabil, "tiro", "ekarri" eta "emon!" soinuen artean. Kanpoan, Josuren pazientzia Unaien atxur-kolpe bakoitzeko apurka agortzen doa. Bentanatxoa zabaldu eta pasa gara. Gero beste bentanatxo bat. Baina atzean ezer ez.

Galeria zahar haundi baten tetxuan gaude. Lurra edonondik dago kentzeko errez, eta edonondik dago  kentzeko asko. Gatera barruan kriston freskura dago eta hormak bustiak daude. Arnasa egiten du kobak baina aire klarurik ez dauka. Desesperatuta egon behar da lur guzti hori kentzeko.

Dena jaso dugu eta joan egin gara. Armiarmek repoblatuko dute Atxarte III berriro laister. Espeleologoek oraindik ez.

Zubitxutako galeria fosillen billa

130629: Iñaki bonberua, Idoia, Gotzon, Oier.

Zubitxutara, goiko galeria fosillen aukeria baloratzera. Sifoi aldera juan gara lehelengo. Han Iñaki eta Idoia aporteko galerixia desobstruitzen geldittu dira, eta Gotzonek eta bixok kanporako norabidian hasi gara begira.

Trepada batzukin Gotzonek aukera guztiak agortuta ikusi dittu (ni ez nago hain konbentziduta...). Oiñ arte oharkabian pasautako meandro ezkutu baten gora be egin dau (estuasunian amaitzen da). 130202xan nik ikuskatutako galerixatik sartu da Gotzon, toki beretsura allegauta. Gero nik tximinixa laban batetik gora egin dot (bury eta buzuan 7 bana eginda) eta Gotzonek gorago bebai (nere bizkar eta sorbaldak ondo zapalduta), haize korriente txikixa zekan baiña hau be estuasunian amaitzen zan. Sarrera aldeko goixak sarrerako arrakala bera izatiangaittik deskartau doguz, trepada txiki batzukin. Ez dogu taladrorik erabilli be egin.

Idoia eta Iñakigana bueltau gara. Pare bat metro egin dabe aurrera, paretak estutzen diran leku bateraiñok. Haizia zetorren baiña bypass itxuria hartu detse. Argazki bat etara dogu eta kanpora.

Kokuak harrapau dittudaz, danak beheko errekan: Gyas 1, 3 Lithobius, Elona? 1.

KURUBIXO-ATXURRA-ARRAKALA

 

"SI NO HAY, SE HACE"

 

Goazen "Sistema" aurkitzera

Lehenengo ur-azpitik sartzen gara: ahin eta segi aurrera oso istua da.

2. opzioa: atxurtxera. Sedimentu tona bat mugi eta gero, objetiboa ez da argi ikusten. Hori bai, eguneko azken aldiari, uraren neurria ikusten dugu...

Penurijo Sensations

Part: Mariano, Gotzon, Antua, Unai, Oier

Atxarte II - Kurubijon bakarrik inkognita bat geratzen da orain: Magia sesio on bat behar duen arrakala ezin pasa estu hori, blokeen sala eta gero. Bypass edo OtzaraBide edo dena delakoa, azkenean bai, BYPASS bat da (bai Gotzon arrazoi zeukazun... eta bai JosuMrShanghai, zeuk be errezoi zeukazun...). Gauza gutxi esateko, ikusi topoa eta zeuek esan. Gure Kurubijo mendi maitearen maldan berriro paseatzen hasi beharko da.

Cast: Ahora en Atxarte II - Kurubijo queda solo una incognita: la grieta esa impasable que necesita una sesion de Magia, después de la sala de los bloques. El Bypass o CaminoCesta o como se llame, al final si, es un BYPASS. Pocas cosas para decir, mirad la topo y hablad vosotros mismos. Habrá que empezar otra vez a pasear por la ladera de nuestro querido monte Kurubijo.

Deskubritu ezazu Mereludi: bere barnean Sensazio berriak aurkituko dituzu! Lamiñen kantuak balira bezala, aurpegia freskatzen duen haize eder batek barrurantza sartuko zaitu. Barruan baños de lodo, itxi ezin diren krolak eta puñoak, lokatzezko eurizko baño kapilarrak, sokatan ataskatzen diren petateak eta egunetik egunera estuagoak direla dirudien leizeak deskubrituko dituzu. Zelan ezetz esan horri?

"Hasta aqui hemos llegado" esan du Gotzonek "bypassbide" horren amaiera ikusi duenean. Azkenengo topo puntutik, Gotzon bloketan gora joan da baina haizea, ezin-pasa bloke artetik desagertu zaio. Eskuinetara, arrakala estuz arrakala estu joanda, "Sala 500+200" deituraino heldu da bypass bat osatuz.

Oraindik ez gaude ezta zelaiaren azpian. Oraindik baso azpian gaude. Beste Pintxazo bat bilatu beharko da.

Marianok Atxarte II - Kurubijoko sentsazioak deskubritu ditu. Ez dakigu berriro bueltatuko den, berak esan beharko digu. Orain Petrus falta da.

Gotzon hatzamar batetik lesionatuta sartu da. Ez dugu igarri esplorazio-erritmoan "inposibilitate fisiko" hori.

Gauza gutxi gehiago. Triste urten dugu batzuk. Penurijo Leizan gora beti bezala folloiak, ze batzuk ez gara "precisamente" bizkor ibili estulekuan.

Han estali dugu berriro viga, harri eta tejabana zaharrez gure leizearen sarrera. Kristoren haize putzada egiten despeditu gaitu leiza kabroi halakoak, erakutsi diguna baino zerbait gehiago duela esaten dagoen bitartean, guri barrezka, Mereludiko Lezandipe izango balitz bezala.

Kauen diossss...

***

130302: Mariano, Gotzon, Unai, Antua, Oier.

Atxarte II, Banastatxuan bidian aurrera egittera.

“Mendi” Idarretako txakur maittagarrixakin zirri batzu egin eta gero, pasa dan asteko bidia bizkor-bizkor egin dogu. Arrakalan gora soka bat ipiñitta, Laurent eta bixok geldittu ginttuan blokia baztartu dogu espatula kolpe bikin, eta Gotzonek gaiñetik ikusittako “2x2” gelara sartu gara. Benetan 2x12x8 inguruko bolumena izan da, Banastatxuan arrakalian norabide berian, eta lurra harri txintxar biribildu zentimetrikoz estalitta; Marianok arakatzen lauhankako baten hagiña topau dau, eta nik han inguruan Carabido bat bizirik jaso dot (bal-baltza... kanpotik jausittakua ixa seguru).

Gotzonek arrakalian norabidian aurrera egin dau hasieran, baiña laster amaittu da aukeriori. Atzera eginda, “2x2” gelan bertan, paretan diagonalian zabaldutako beste arrakala bati erreparau detsa, Banastatxuan norabide perpendikularrian, eta hortik sartu da Antuak eta Unaiek jarraittuta. Marianok eta nik kanpotik begiratu dogu jugadia, pitzadurian estuasuna ikusitta. Zelan ez, Gotzon sartu da sakonen, eta “200x500” alderutz doiala nahikua argi ikusten zala eritzita, atzera egin dabe.

Hor amaittu dira biharrak, eta argi geratu da hurrengo objetibua 76 puntuko bloke arteko paso estua izango dala.

Atxarte II, esploratzen

 

 

130223: Ainara, Idoia, Antua, Gotzon, Laurent (aka Logón, Fransuá, Ritxár, Antuán, Logán...), Oier.

Atxarte II, esploraziño puruan. Aspaldiko partez jardunaldirik gogorrena neretako, mugia gaindittuta “fondue” etorri naiz kanpora (izan be, muga hori... uste baiño bajuago dakat!).

Lehelengo, Zubitxutara juan gara aforo bat egittera; gero Atxarte II barruan ikusiko genduanakin konparatzeko. Ojimetruak kalibrau eta gero, epaixak: “A fuer de Gotzon, son 18 l/s. A fuer mío, 8 l/s. A fuer de Laurent, son 2 l/s”. Bueno, gero Atxarte II barrukua ikusitta antzerako kaudala ikusi dogu, biharbada gitxitxuago baiña ez dakitt hau errealidadia izan dan, ala Gotzonen ikusi-nahixa. Azkenian benetako aforo probia egin biharko dogu...

Atxarte II: Antua eta Gotzon sarrerako-potzu-barreneko-eskaladia amaitzen geratu dirazen bittartian, beste laurok errekan gora juan gara, gure helburura: 76 puntu gaiñeko bloke anabasia esploratzia. Halan be, despistau eta aurretik hasi dogu gorako bidia: lehelengo ur-potzu sakonan aurretiko arrakalan gora juan gara Laurent eta bixok, baitta asko igo be. Zabor nahikotxo zeguan, tartian banasta politt bat, eta zalantzia izan dogu uran nibelak haraiñok jasota, edo goiko sarrera blokeatu posible batetik etorrittako hondakiñak ete ziran. Arrakala uniforme eta luzia, haize korriente nabarmenakin (gure kontra, txarto gogoratzen ez badot). Bloke arteko paso baju baten geratu gara; gero jakin dogunez, Gotzonek pasau dau eta jarraipena daka, hurrengo baten desobstruitzeko puntu bat hamen.

Barriro erreka partera jaitsitta, errekan gora segidu dogu Laurentek eta bixok, ur-potzu sakona gaindittuta. Sifoi “faltsutik” ezkerrera segiduta, 76 puntuko gelatxora allegau eta handik gorako anabasia lokalizau dogu. Bloke ezegonkorren artian 20 bat metro igo dogu, susto pare bat hartuta (200 kg eta 500 kg.tako sustuak, zehatzago esanda –azken hau, gero jakin dogunez, Antuanek eta Gotzonek be entzun dabe Banastatxuan Arrakalatik-). Ustez Gotzonek ikuskatutako azken puntua be gaindittu dogu, anabasian gaillurrera allegauta, eta haren gaiñian gela libre haundi bat agertu da: 15 luze, 8 zabal, 15 altu, eta eskalada aukeriakin. Bentilaua, baiña haize korriente garbirik ez (leku baten kenduta, behetik gorako korriente ahula). Gotzonek diñuanez, gela hau ondo esplorau biharko da (seguridade neurri guztiak gitxi izango dira, bloke ezegonkorrengaittik).

“Sala 500+200” horretatik behera, 76 puntura itzulitta, Laurentek haize korrientia jarraitu dau katazulo batetik; hamen korrientia bai da fuertia, eta Gotzonek esanetan hauxe da desobstruidu biharreko beste puntua.

Gotzonek eta Antuanek dana topografiau dabenez, gero Klaudionera juan gara ordenagaillura pasatzera. Kostata ulertu ahal izan dotenez, Banastatxuan eta 500+200 bidiak paraleluak agertzen dira, eta hauen puntetatik datozen haize korrientiak bide diferente bittik datoz Zubitxuta aldetik, ez puntako sifoi aldetik (hau hirugarren komunikaziño bidia izango litzake) ez bada eze hori baiño lehenagoko puntuetatik.

Hortik aurrera, berba eta espekulaziño asko etorri dira: frakturak, diaklasak, kontaktuak, norabidiak eta noaki zenbat gauza. Baiña nere higatutako neurona bixak guztiz lanpetuta zeguazen salda katilluakin (bata) eta urdai-gaztai bokadilluakin (bestia)...