2007/09/30

Urtezarran (Galarregi) prospektatzen

070930: Ane, Oier.

Ispasterretik oiñaz abiatuta, Soluan auzotik zihar Iñubijara jaitsi, Urtezarra tontorrera igo, eta Iperratx ondoko pistatik Gizaburun amaittu dogu. Urtezarra inguruan lapiaz interesgarrixa eta hainbeste zulo txiki ikusi doguz. Prospekziño sakonagua merezi dau.

2007/09/29

Iñubija I exploratu eta topografiatzen


070929: Igor, X jauna, Oier

Helburua: Iñubija I lezia errebisatzia, topografiatzia eta argazkixak etaratzia.

Expediziñoko kide bat (P jauna) lotan geratu danez, argazki kontua baztartu bihar izan dogu. Bestetik, Igorrek bertikalak egitten ikasi dittu eta oindik aurrera lezetara etorri ahal izango da.

Sartu eta 10 metrora dagon eskaloia ezebe barik pasatu eta gero, lehelengo rampia jaisteko materixal zaharra (ultze bat) aprobetxatu dogu. Beheko repisatik errekaraiño dagon potzu bertikala, 3 parabolt (1 desbiaziñorako) instalau doguz. Beheko errekan bidegurutzian, 3 bide posibliak egin doguz:

  • Errekan gora, caos de bloques batera heldu gara; galerixa bat obstruitzen seguraski, kanpuan kokatu dogun sumideruakin bat egitten dabena igual. Arrakala printzipala topografiau dogu.

  • Errekatik perpendikularra, galerixa motz bat.

  • Errekan behera, inundautako meandro bat lehelengo (igarixan) eta marmita (ixa) sifonatu bat gero (GEV kataloguak amaittutzat joten daben puntua). Gelako goiko partetik, baiña, pasabidia topau dogu, haizia somatzen da, eta sifoia gainditzeko itxuria daka. Jaitsiera arriskutsu baten geratu gara, soka barik. Hurrengo asterako.

2007/09/22

Etxetxu edo Osiñetako Lezia


070922: X jauna, Oier.

Helburua: Osiñeta/Etxetxuko lezia bisittatu eta bertikalak praktikatzia.

Zulo espektakularra. Itxura basatikua da, baiña hain gatxa bez sartzeko. Era berian, arrisku mailla egokixa daka ikasliendako: potzu sakonak, kakalarri pizkat emoteko morokuak, baiña teknikoki errezak. Horregaittik, pentsatu dogu bertan “espeleologia eskola” moroko bat prestau leikiala, material inoxidable iraunkorrakin preparauta. Izan be, berton erreskate praktikak egitten dira be eta paso batzutan 6 edo 7 spit desberdin dagoz sartuta nahikua modu txapuzeruan; ondo prestau ezkero, ez da gehixago apurtu biharko.

Honduan, Urgitxiko errekia eta sifoi turbixuak. Dzanga sartzeko gogua emoten zeban, ia enpalmia agertzen dan. Lokatz eta sedimento asko harri gaiñetan, X jaunak diño ur nibela asko igotzen dalako (bildurgarrixa izango da halakuetan!).

Hurrenguan ia Igor eta Txomorrokin etortzen naizen, behin praktikau eta gero. Bide sekundarixuak ezagutzeko eta gatera bat exploratzeko geratu jataz.

Etxetxu zalakuan, eta juateruzkuan gizon batekin berbetan esan desku paraje horrek “Osiñeta” dakala izena, eta antxiñan galautsa botata ikusi zebela Urgitxittik urtetzen zala. Galauts tonelada bat botako zeben orraittiok, errekaraiñok allegatzeko!

2007/09/17

Burrutxuganen basurda bidietatik


070916: Gerardo, X jauna eta Oier.

Helburua: atzo Campi eta X jaunak Burrutxuganen topautako lezara sartu, ikuskatu eta katalogatzia.

Aproximaziño neketsu baten ostian, sarrerara heldu gara. Mendixan gangar-gangarrian dago, Urdaibai nahiz Lea parterako talaixa ederrian. Kuriosua, gangarrian zihar dagozen munarri haundixak. Sarrera ikusgarrixa, 25 bat metro altu eta 15 zabal; sokan behera, 50 metroko ranpa labanetik jaitsi eta harriz betetako hondo baten ostian, eskumara doian beste ranpa txikixago batetik behera goiaz. Han, lokatzezko tapoi bat dago, eta amaitzen da.

Baso erdi-erdittik goiaz bueltan, basurdendako be txarra izango litzaken tokittik, ia haitzulo ezezagunen batekin topatzen garan. Ez dogu ezer topau, baiña kaloriak erre eta muskuluak sendotu, hori bai!

2007/09/16

Lekitton kata-logatzen

070915: Ane, Oier.

Aurreko eguneko errejistruari (070825) zuzenketa bat: konturatu garanez, aurreko egunian Igor eta Oierrek Abittara eruandako planua desfasatuta zeguan. Gero, Gernikako lokalian, hobeto begiratuta plano osatua dago. Bakotxari beria, jangoikuan legia. Ezin planuari bota, beraz, gu galtzian errua!

Gaurko helburua: Larrotegiko zuluak kokatu, ikuskatu, erretratatu eta katalogatzia.

Pasio batian, ederto katalogatu doguz Larrotegiko 5 zulo (IS-019tik IS-023ra) eta denpora sobran geratu jaku Armintxe mendixan beste bat kokatzeko (IS-024). 6 zuluetatik, 4 exploratutzat jo geinkez baiña beste bixak pixkat gehixago begiratzeko pendiente geratzen dira.

GEV-eko katalogua eta Lekeitioko Udal Planuak (LUP) erabilli doguz gida modura. GEV-ekuak inprezisiño dexente dakaz, eta LUP-ekua ostera konpletu eta zihetzagua danez, haren izendapenak lehenetsi doguz (Larrotegi I-V eta Armintxe I) izendatzerako orduan.

Bestalde, Armintxe mendixa ikuskatzeko pendiente geratzen da, LUP-etan agertzen diran erreferentzia guztiak lokalizatzeko, obretan desagertu ez diranak behintzat. Eta Larrotegi gaiñian dagon basotxua (amabirjiñan atzian) bebai.

Neurrixak hartu eta croquisak marrazten genguazela, katakume zuri bi izan doguz gurekin jolasian. Gehixena, GPS-ko ugala gustau jake. Ederto egon gara han laurok, arrastiko eguzki leunan pian.

2007/09/08

Gizaburun prospekziñuan

070908: Gotzon, Oier. Helburua: Urgitxi-Ezunetako sistemako urteerabidiak topatzia, superfizietik.

Ezuneta basarri inguruan gabiz.

  • “Maliruako koba” izeneko sumidero inguruan Oierrek 4 bat metrotako inguruko bajada bat desobstruitzen dau, asko estutzen dana eta korriente haundi barik. Gotzonek goiko kare-hormako gatera txiki batetik datorren haizia ikuskatzen dau. Jarraitzeko aukeria dago, baiña estuegixa da. Azpittik etortzia komeni da, desobstrukziñuak egitteko zehaztasun gehixagon billa.
  • Gotzon “Malirua lezara” jaisten da topo materixalakin, aurretik ezagutzen zanaz aparte ia aurrerago juan leiken. Ez itxuria, eta gaiñera ardi hillez beteta dago.
  • Gorago goiaz, eta ni beste poto baten honduan harrixak kentzen nabil. 6 bat metro sakoneko potzu bat agertzen da, baiña jarraipen barik.

2007/08/25

Arkeologia eta Espeleoturismo eguna

Goizeko helburua: Lekittoko bariantian inguruan dagozen haitzuluak lokalizatzia, Larrotegi auzuan. Tana, Amagoia, Igor eta ni. Batzu lokalizatuta:

  • “Lagun Etxea” etxola atzian-ezkerrian, 5 metro zabal eta 5 sakon, atzia tapiatuta. Bista-bistan dago. GEV-752 (Larrotegi II) dirudi, Lekittoko Udal Planuetan (LUP) 14 (Larrotegi IV). GEV kataloguan “desaparecida por urbanización” diño.
  • Amabirjiñan eskillaran ezkerrekaldian, Lagun Etxea atzian, zulo txiki bat, ez diruri oso sakona. LUP-15 (Larrotegi II) izan leike baiña ez nago seguro.
  • Amabirjiñan atzian, zulo sakontxuagua . GEV-1032 (Larrotegi I) eta LUP-16 (Larrotegi II) izan leike baiña ez nago seguro.
  • Haranian gora goiazela, Gardatarako bide nagusixan onduan, horma baten atzian, ortu baten barruan zulo haunditxuagua. Antxiñan aho zabalekua, horma artifizialekin estututa ate bat enkajatzeko edo, ranpan doia behera. GEV-1033 (Larrotegi III) eta LUP-13 (Larrotegi III).
  • Haranan honduan, osin bat. Bertan, sumidero bi, bata aktibua (ur pizkat amiltzen da), hondakin askoz beteta eta bestia ur asko datorrenian bakarrik, libriago. Bixak LUP-12 (Larrotegi V) izendatuta.

GPS, argazki kamara, argixa eta arkatzakin etortzeko pendiente.

Arratsaldeko helburua: Abittako zulua ezagutzia, planua erabillitta. Igor eta ni.

Ez dogu lokalizatzen lehelengo 20 metruan eskumara doian bide sekundarixua. “Alzado” plano bat botatzen dogu faltan, alturan egongo dala suposatzen dogu. Atzeko sala biribillan kolumnia ikusten dogu, oiñ arte ezagutzen ez nebana. Lehelengo 100 metruetako bide paraleluetatik gabiz pizkat, 1º caos de bloquesa, pasillo zabalak. 200 metruan, ezkerreko bide estuan goiaz. Luzez ez gabiz seguro ia ondo gabizen, eze, planuan akzidente batzu ez dira agertzen. Planuak perfektuak ez dirala deskubritzen dogu. Azkenian nere amesgaiztuetako gaterara estu eta luzera heldu eta ondo pasatzen dot (ni pozik). Kurtsilloko mugara heltzen gara, gerrixan asko estutzen dan pasillora, eta Igor pasatzen da baiña ni ez. Pasauko nintzake, baiña nahixago dot lagun bat aurretik eta beste bat atzetik izatia, jausi eta enkajatuta geratzeko bildurrez. Atzera goiaz eta galerixa nagusixan 200 metroko puntura goiaz atzera. Aurrera egitten dogu bide nagusixan, eta coladaz estalittako caos de bloques batera heltzen gara. Ez dogu aurrerabiderik topatzen, caosian gora rekostrukziñoko gela polit batera heltzen gara, baiña urtenbiderik ez. Era berian, beheko piso bat erdi-ikusten dogu baiña galduta ibilli eta gero, neri “corte ingles – saturaziño” sindromia sartu eta kanpora juatia erabagitzen dogu. Hurrenguan puntu honetara etorriko gara zuzenian, pizkaka haitzulo eder hau ezagutzen jarraitzeko.