Abitarako luizia

Abitara (Amoroto). Duela bi egun egoniko luiziaren gunera joan gara, gertatu dena ikuskatzeko. Lehenik kontrako hegian gora joan gara, Iokogana, lekuaren panoramika bat ikusteko. Ostean, Abitarako etxeetara jaitsi eta luiziaren gorengo punturaino igo gara.

Ondorioa: isuriak ez du interes espeleologikorik. Learen meandroak inguratutako mendi-muturraren material nagusia tupa iragazgaitza da. Inguru horretan azken hileetan egiten ari diren baso-lanetan, mendi bizkarraren gainean, ur-baltsa bat egin da, 15 m luze x 3 m zabal x 1,5 m sakon (=67,5 m3), herenegun ertz bat higatu eta bat-batean hustu dena. Beherako bidean, ur/buztinak hegian goitik beherako ildo nabarmena laga du, Abitarara igotzeko bidearen zati bat azpian hartuz eta errepidea lokatzez betez. Hor gelditu da luizia, beheko oinezko bidera eta ibaira iritsi barik.

Luizia eragin duen fenomenoak, beraz, ez du interes espeleologiko handirik. Bai ordea, bertara iristen ari ginela inguruan behatutako beste zenbait gauza:
    • IS-042 Trakamail (barruan presa duena). Harlanduzko fatxadaren ezker-goiko ertzean, 15 bat l/stako jarioa. Bideoan jasota.
    • IS-043 Abitara III. Atzo, aurretik pasatzean, errepidetik bertatik urjauzi bat ikusten zen, arbola artean. Gaur bertaratu garenean, ingurua lehor aurkitu dugu, baina ura isuri izanaren zeinu argiekin (argazkian jasoa). Hau ezohikoa omen da, zulo honetatik normalean ez baita urik ateratzen.
    • Isuria gertatu den lekuan bertan (539177 4798673 100), harlanduzko arketa, ur-kondukzioaren elementuekin. Altuerarengatik, Tellerijeko ur-ekarrerarekin lotua dela esango nuke.

Atxoste

 20260215: Garai, Gotzon, Antua, Galder, Koldobika, Oier.

Atxoste (Ereño). Garaiek lokalizatu barri dittuan leza bi eta kueba bat ikuskatzen. Ni neu ez naiz sartu, baiña ulertu dotenangaittik lehelengua (Atxoste 1 ...) galtzerdi maillara be ez da allegatzen. Bigarrenak, ostera (Atxoste 2 ...) entidade gehitxuago dau, eta topo / argazkixak hartzera bueltau biharko da; lauhankako hazurdura bat eta saguzarren bat be ikusi ei dittuez. Hirugarrengo kuebarutz abixau dirazenian alde egin dot nik, beraz bestiak kontau beharko dittuez kontau biharrekuak.

Andrabide

 

20260117: Gotzon, Antua, Oier.

Andrabide (Ereño), Errekan gora begiratzeko falta ziran adarrak konprobatzera.

Sarreran, etnografikoki oso interesgarrixa izan dan pasarte bat izan dogu. (...) Baiña benetan interesgarrixa izan da, Joxemiel Barandiaranen Eusko-Folklore kuestionarixo bat oso-osorik betetzeko beste.

Juan gara ba behera, eta neoprenoz jantzitta errekan sartuta gora egin dogu, oin dala hille batzuk Galder eta bixok allegautako bifurkaziñoraiñok. Laminadoretik barik, bestetik aurreratu gara; ez erreparo barik, gaur ur gehitxuago zetorren-eta, eta sifonatzen dirazen galerixak dirazenez. Metruak eta metruak aurrera eginda, ixa beti uretan, baiña oso leku ederra, fosilletarako igoeria egin dogu; hor bueltan zeguan begiratu biharrekua. Gotzon eta Antua jardun dabe horretan, nik nahikua nekan han egotiaz gozatziakin. Bide akuatikora jaitsi naiz gero, bestiak eskatuta, komunikaziño bisual/akustiko bat egitten saiatzeko, eta kanporutz egin dot. 14:00etarako kanpuan nenguan, eta bestiak 15:25etan emon dabe abisua; ikusittakua kontauko dabe, euren kronikan!

Iñeritze eta Paltzuaran, saguzarretan

 

20260106: Gerardo, Oier.

JEEIko Inazio Garinekin, neguko saguzar ikustaldixa. I-004 Iñeritzen eta I-040 Paltzuaran Urzuloan egon gara, aurretik detektautako kolonien egoeria ikustera: (...)

9:30etan Nabarnizen geratuta bagenguazen be, eurixa, edurra eta izotza zala eta, azken momentura arte ez dogu jakin igo ahal izango giñan edo ez. Azkenian bai.

Zabaletan gora, Inazion kotxia errebuelta baten laga (ez gara ausartu itturriraiñok igotzen) eta hortik aurrera oiñez egin dogu Iñeritzerutz. Bidian suertia izan dogu, aterri xamar egin desku-eta; justu Iñeritzera allegatzian hasi jaku edurra, eta gu barrura. (...)

Kanpuan, edurra darixola topau dogu eta halaxen egin dogu behera, baiña laster atertu desku barriro. Paltzuaran inguruan GPSa martxan ipiñi -badaezpada, neure buruakin tamañuan fixatzen naiz- eta dolinia ezkerretik inguratuta, eta gero mendixan behera allegau gara bertara; justu barriro edurra hasi danian. Lezan sartuta, 3 mtako putzua instalauta topau dogu (monty txikixak, plaka gomadunak, mailloiak; guriak ete?) eta beraz ekarrittako sokia ez dogu erabilli bihar izan. (...) Kontabilidadia egin eta gero, kanpora; ondiok edurra zan (gure gauzak 2 zm edur kapa baten azpixan zeguazen), baiña beherako bidian barriro atertu desku. Beraz, egualdixakin suertia azkenian! Aurreikusittako bihar guztia egin ahal izan dogu eta.

Piszina olinpiko pare bat

 

20251227: Antua, Galder, Gotzon, Oier.

XXX (Gizaburuaga). Sarrera akuatikoaren topoa osatzeko inkurtsioa. Behin presatik datorren ubidea jaso eta gero, lehen lakuaren osteko bide akuatikoa topografiatzea falta zen (goiko pasamano-bide azpikoa); bere garaian Ritxarrek baino ikusita ez zeukana.

Lehenengo inspekzio bat egin dugu, eta hortxe amaitu da kontua; izan ere, bide horren sarrera eta irteera puntuak ezagututa, tartean dagoen 100 m inguruko bidea igerian egin dugu, 2 eta 0,8 m arteko zabalerakoa, eta puntu batean bloke mineralizatuzko uharte handi batek blokeatuta (Ritxarrek sokaz igo eta jaitsi zuena). Horrenbestez, eta topo zehatza egitearen zailtasuna ikusita, CRGGB 3 gradutako krokis bat egiteari nahikua iritzi diogu. Bestalde, datu interesgarri bezala, ubide osoan ez dugu korronte-seinalerik ikusi; are, azken zatian ur azala hautseztatua egon da, uraren gelditasunaren adierazgarri. Honekin, XXXko erreka (gorago agertzen dena) punturen baten urmaelaren azpian injektatzen dela ondoriozta dezakegu, eta hor ezezaguna zaigun galeria edo sektore interesgarri bat egon daitekeela.

Argazki batzuekin, eta kanpoan eginiko prospekzioarekin borobildu dugu eguna.

Zubiburua, saguzarretan

 

20251225: Tomas, Oier.

Zubiburua (Lekeitio). Neguko saguzarren kontaketa. Ohi bezala, eta Zubiburuan lanean dabilen arkeologia taldearekin lehen aldiz koordinaturik -gauza pozgarria-, bertako saguzar koloniaren egoera ikustera sartu gara 17:45etan.

(...)

Kanporakoan Tomasi laga diot bidea bilatzen, eta lanak izan ditu goiko sarrerara igotzeko bidea aurkitzen; beraz, arkeologoek fototrampeo kameraren aurretik gutxienez 4 bider pasatzen ikusiko gaituzte; agian aireko suspentsio hauts-detektorean ere igarriko da. 19:00etan kanpoan geunden.

Ventalaperran

20251214: Galder, Oier.

Ventalaperra (Karrantza). Polboriñian biharrian dagon ekipuak gonbidatuta, aztarnategixa ezagutzeko aukeria izan dogu Asier Gomez Olivencia eta Mónica Villalba de Alvarado irakaslien eskutik. Gaiñera, CD Eibarreko Aitor Suinaga eta Iñigo Arizaga be ezagutu doguz, eta seiron artian udazkeneko kanpainan bildutako sedimentu-zakuak eta materixalak jasotzen jardun dogu, 25 mtako ranpia eta 7 mtako potzua gaindittuta. Laboratorixuan bahetutakuan gauza interesgarri asko agertu daixezela!

Asier Gomez Olivencia ikerketaburua —eskuinetik lehena— 'Andere' deitu duten neandertalaren fosilak aurkezteko ekitaldian. OSKAR MATXIN EDESA / FOKU