2026/05/12

Arredondon

Iñaki, jardunean. Argazkia: FEE artxiboa,

 

20260511: Iñaki, Oier.

Espainiako Espeleologia Federazioak (FEE) “I Jornadas de Patrimonio Subterráneo” izeneko jardunaldiak ospatu ditu Arredondon, espeleologoen, arkeologoen eta administrazioaren arteko harremanetan zentraturik, eta Armintxeko kasua aurkeztera gonbidatu gaitu. Kontu garrantzitsua iritzita, ez genuen baietza emateko zalantzarik izan: Iñakik, lanpetuta egon arren, Bordeletik joan-etorria apropos egin du hitzaldi hau emateko. Nik berriz, asteburu osoa bertan eman dudanez, beste esperientzia guztiak entzuteko aukera izan dut, kasu interesgarriak adituz.

  • Larunbat goizeko lehen hitzaldia Josep Fernández Peris-ek eman zigun: estatu espainiarraren karst ikerketaren ikuspegi orokorra. Balentzia aldekoa izanik, aintzindari izandako lurralde honen nagusitasuna begibistakoa izan zen, eta beste zonaldeetarako eredu.
  • Hurrengoa gure txanda izan zen; Iñakik Armintxeren ezaugarriak azaldu zituen, arkeo kontuei garrantzi berezia emanez, eta ni berriz azken urteetan izandako arazoak eta ikasitakoak azaltzen saiatu nintzen, ikuspegi konstruktibo batetik.
  • Gero Ana Ortega eta Miguel Martin etorri ziren, Ojo Guareñako adibidea azalduz. Espeleologoek, instituzioek eta zientzialariek ibilbide luzea egin dute bertan, eta haien arteko koordinazio lanak ez dira makalak izan, jardunaldiotan lantzen ari garen gai honi buruz ikasteko adibide ezin hobeak.
  • Hurrengoek El Linar haitzuloko lanak azaldu zizkiguten: Kantabriako Alfoz de Lloredon egonik, Ábrigu taldeko José Ramón Sáiz Barreda eta Amparo Herrera Guardado espeleologoek, eta Ana B. Marín-Arroyo arkeologoak haien arteko lanak eta koordinazioa azaldu ziguten.
  • Bazkal ostean, Francisco Millán González-en txanda izan zen. Madrilgo Autonomi Erkidegoko Jarama ibarreko barreneko karsta ez da handia, estatuko beste zonaldekoen aldean, baina ederki azaldu zigun horrelakoetan ere lan sistematiko, txukun eta eredugarri bat egin daitekeela, behar bezalako koordinazioa lortu ezkero.
  • Ostean, Matienzoko inglesen txanda izan zen: Peter Smith eta John “Juan” Corrin entzutea plazerra izan zen, joan den 50 urtean Kantabriako bailara horretan egindako lanak azalduz (batzuk ADESeko kideen laguntzaz) eta esplorazioen oraingo egoera jakinaraziz, arkeologiarekin loturiko lanen aipu bereziarekin noski. 
  • Eguna amaitzeko, Manuel González Morales izan genuen Fuente del Salín azaltzen, eskuen pinturen koba famatua. Hunkigarria izan zen, Manolok aipu berezia egin baitzien, behin baino gehiagotan, aurkikuntzan eta geroko lanotan parte hartutako espeleologoei, bereziki 1985eko aurkikuntza eginiko SAEC taldekoei, bertan zegoen Carmen Martínez Barberani hitza emanez.
  • Egunean eta gauean zehar lagun zaharrekin egoteko, lagun berriak egiteko, eta espeleologoen -eta beste espezialisten- arteko harremanak ehuntzako aukera izan genuen, horrelako jardunaldietako gauzarik onena duda barik.
  • Igande goizean, azken hitzaldia izan genuen. Kasu honetan, Pablo Solares eta Borja González izan ziren, Asturiasko Cuera mendilerroan eginiko lan espeleologikoak eta arkeologikoak azalduz.
  • Gero, tailer praktikoak etorri ziren. Lehenengoan, Sergio Salazar eta Olga Spaey-en eskutik, labar-artean zentratu ginen, eta azalpen bisualen ondotik, harri gainean eginiko erreprodukzioetan grabatu eta pintura “zailak” identifikatzen ikasi genuen, zeharkako argia eta softwarearen laguntzaz.
  • Azken tailerrean Elene Arenasek hezurrez berba egin zigun, eta ikustaldiaren ostean hainbat animaliren hezur sorta ugaria esku artean izateko aukera izan genuen, haien arteko desberdintasunak bertatik bertara ikusiz, baita haiek identifikatzeko balio diguten bilduma konparatiboak ere.

Jardunaldi politak, aintzindariak. Bide honetan sakontzen jarraitzeko balio dezatela! Eskerrik asko antolatzaileei, plazerra eta ohorea izan da bertan parte hartzea.

Partaideetako batzuk. Argazkia: FEE artxiboa,

 

2026/05/03

Saguzarretan


 

Udabarriko transiziñuan ikustaldixa. Illunabarra 21:13. Hego haizia, sargori.

21:10etan grabatzen hasi naiz, hippo aktibidadia zeguala. Oro har, juan dan urteko aldian, ohiko 3 espezieen aktibidade gehixago neurtu dot; baiña egualdixan, eta intsektuen ugarittasunan eragiña izan leike.

Kontrolak: detektatutako frekuentziak, aktibitate mailia, pantallan x: 5 segundo eta y: 110-50 kHz ikusgai dagola.

2026/04/21

Zubiburua esploratzen

 

 

20260411: Tomas, Oier.

Artadi kantabrikuan dabizenak, azkenian, naturzale bihurtzen diraz eta, ezinbestian, kuebekin topo egitten dabe. Halan, Tomasen kuadrillakuak (Ibai, Eki, Aitor) Kakueta inguruan dabizela eta, Zubiburura sartzeko gogua zeuken. Hantxe juan gara ba, karstaren zientzien inguruko azalpenei adi-adi (geo, arkeo, bio) eta pare bat lekutan esploratzeko zirradia asetzeko aukeria emonda. (...). Ikasle formalak eta arduratsuak, plazerra da halako pertsonak lurpeko munduan gidatzia! 

31. Euskal Espeleologia Jardunaldietan

 

Amezti II eta Aitzbeltzeko esploratzaileak, elkarren ondoan.😜 Argazkia: Euskal Espeleologoen Elkargoa.

20260402-06: Koldobika, Galder, Oskar E, Oier.
    • 02, eguena: Hasi ditugu 31. Euskal Espeleologia Jardunaldiak #31eej . Eguraldia eta errekek dakarten emaria dela eta, planak aldatu behar izan ditugu (segurtasuna lehentasun!) eta horrenbestez topografia tailerra burutu dugu. Sandailli haitzuloaren giro majikoan, Esther Garcia lagunak Disto-Topodroidaren misterioak argitu dizkigu, eta energia Natra txokolateek eman digute, baita Laboral Kutxak gonbidatuta etorritako Jone eta Unairi ere! Afal ostean Linen hitzaldia: Descripción del paraje de Lizartza y sus alrededores.
    • 03, barikua: Lizartzako bibakeko talde biak barruan daude, txandaka esploratzen/lotan, eta lurrazalarekin egunean birritan komunikatzen. Goiko galeriak esploratzera sartutako taldea, itzuli berri da. Besteak Aloña aldean, katalogoa errebisatzen eta prospekzioan (noski, leize berriak aurkituz). Afal ostian, gure Oskarren hitzaldia (“Intrigas y verdades del espeleobuceo”, oso ona!), eta “Aldabide” laburmetraiaren proiekzioa.
    • 04, zapatua: Esplorazioan, prospekzioan jarraitzen dugu, neurri, ahalmen eta gogo ezberdinen araberako taldeetan. Beteranoak ere bisita egitera etorri zaizkigu, Jexus Etxezarreta Arrikrutzetik eta Jose Miguel Arregi Bartzelonatik. Gauean, “Murciélagos y su conservación” hitzaldia, Maria Napalek eta Gabako Elkarteko Aitor Arrizabalagan eskutik.
    • 05, domeka: Azken komunikazioa barrukoekin, denok entzun nahi genuena: “nekatuta baina ondo!”. Gaur-bihar kanpoan izango ditugu berriz. Eskerrikasko Kortakogain baserrikoei, komunikazio gunea beraien larrean ezartzen uzteagatik! Igande honetan, 31. Euskal Espeleologia Jardunaldiak belaunaldien artekoak izan dira: explorazio/prospekzio taldeak menditik itzuli direnean, 1950-60 hamarkadako espeleologoek zain izan dituzte. Ikustekoak izan dira 15-94 urte arteko gazte eta zaharren arteko konbertsazioak, hauek hasitako eta haiek jarraitzen ari diren esplorazioei buruz!
    • 06, astelehena: Gaur izan da 31. Euskal Espeleologia Jardunaldien azken eguna. Partaide gehienak aterpetxea txukuntzen, materiala garbitzen eta Arrikrutzeko koba turistikoa bisitatzen ari ginela (azken honek positiboki harritu gaitu), lurpeko azken taldea irten dela jakin dugu. Denok batera, Arantzazun bazkaldu dugu, Jardunaldi hauen helburu nagusia ondo beteta. Alegia: taldeen arteko harremana estutzea, eta elkarlanean gehiago esploratzeko gogoz gelditzea. Eskerrikasko #31eej antolaketan burubelarri aritu zareten Aloña Mendi Espeleologia Taldea ko lagunei, eta zorionak parte hartzaile guztiei.

2026/03/22

Hot atxur system

 


20260322: Xabi, Antua, Oier.

Trakamailgo Atea (Amoroto). Irteera mañaneroak egiteko leku aproposa aurkituta (tabernatik hurre, hidrogeologia interesgarria), gaurkoan lanari teknifikaturik ekin diogu, Damazulo/Garabillako bidoia berreskuratuz. Honek lur-kentze erritmoa nabarmen bizkortu du, hiru errelebotan “atxurra caliente” sistemaz gain. Halan, 2,5 ordu inguruan, pasabidea 1,80 m luze eta 0,60 m zabaleko eremuan handitu dugu, 1,08 bat m3 lur aterata beraz.

Kanporakoan, Trakamailgo presa ikustera joan gara, ur gutxiagoko jarioarekin azken puntua ikuskatzeko asmoz. 10 bat l/s zetozen, eta ondo ikusten zen: galeria artifizialaren morfologiarekin bat, meatze-tunelazioa amaitutako puntuan, ura 40x30 bat zmtako laminadore batetik zetorren , laja horizontalen artean kokatutako sifoi batetik. Lehorte batean berrikusteko moduko lekua, inondik ere.

2026/03/17

Grebalariak mailu-burdinez

 

20260317: Autonomo 1, Autonomo 2

Trakamailgo Atea (Amoroto). Greba Orokor egun honekin bat eginez, Autonomo 1ek eta Autonomo 2k lan produktiboa alde batera utzi dugu; espero dezagun inork guri kargurik ez hartzea, geratu zaigun denbora librean mailu-burdinak hartuta gehien gustatzen zaiguna egitearren!

Lekeitioko udal-iturginaren krokisa, 1921. Iturria: LUA.

Ordu bi ta erdi inguru egin ditugu, 60 cm3 inguru aterata. Egin berri den galeriak baditu 3 bat metro sakon eta jada lanik handia ez da lurra kentzea, baizik eta kendutakoa kanporaino eramatea. Autonomo 1ak -puntan lan egin duenak- makilarekin egindako zundaketetan, ez du oraindik hutsune argirik, ezta gutxiago haize korronterik sumatzen.

Kanporakoan, 1888ko tunelari ikustaldi bat egin diogu. Gaurkoan ate ondoko jarioa oso gutxitua etorri da (0,05 l/s, herenegungo 15 bat l/s-en aldean), eta barruan, presaraino iritsita, haren aurrean dagoen harlangaitzezko rezinto karratuaren aztarnei erreparatu diegu. Orain aktibo dagoen presaren aurrekaria?

2026/03/15

Atia zabaltzen

 

20260315: Gotzon, Antua, Oier.

Trakamailgo Atea (Amoroto). Goiz euritsu bat pasatzeko, zer hoberik aterpeko biharra baiño? Loterixa Nazionalian baiño Premio Gordo posibilidade gehixagokin gaiñera. Gaur beste 0,8 cm3 inguru, galerixa gero eta illunaguan, eta lur nabarmen hezeaguan. Baiña... !