Aranbarrenako Kobi - Montemar Zabaldu Dugu!

Denbora, egun eta burugogorkeria asko dedikatu dugu honetan, horregatik, irteera guztiak erreportaia baten batuko ditugu!

Part: Ibon, Unai, Antua,  Gotzon, Iñaki Irigoien, Unai (GEMA), Urtzi, Javi.

Aranbarrena baserriko ilobak, Markina-Xemeingo Uhagon aretoko tabernan, Iboni bere aitonak "fresquera" natural bat zuela esan zionetik egun asko pasa dira. Paja mental asko eta harri tonelada asko. Mailu kolpe asko, palakada asko. Abeletxetik irtenda geunden egun hartan. Gure penak zerbezatan ito nahi genituen, horregatik, Gotzonek Uhagonera joatea proposatu zuen. Eta batzutan ADESen esplorazio inguruetan pasatzen den bezala, tabernan urrezko informazio asko pasatzen da.

Ez zuen gitxi flipatu gizonak, domeka eguerdi batean bi gazte agertu zitzaizkionean, bere "fresqueran" (kiwiak gordetzeko aspalditik erabilia) exkabazioak egin nahi zituztela esanez. Eta ez arkeologikoak... Gizonak zioen kobarik ez zegoela hor. Kasik konbentzitu gintuen. Esan genuen gero: "bueno, ezer ez egon arren katalogatu beharko da eta guazen barrura begiratzera". Eskerrak sartu ginen. Hortik aurrera aireak gure buruak berotu zituen eta makinaria martxan jarri zen.

Bigarren irteeran Ibon eta Unai desobstrukzioa "baloratzera" joan ginen.

Hirugarren irteeran Ibon, Unai, Iñaki Irigoien eta Unai "Troti" Gema-koa joan ginen. Iñakik bere abilezia soberan demostratuta zeukan Abeletxetik (Iñaki eta bere ia bi metroko pala...). Activo ona lurra kentzeko. Unai "Troti", GEMA espeleologia taldekoa izateaz aparte erdi Markinarra denez, desiatzen zegoen zulo famoso hura ikusteko, aire famoso hura usaintzeko. Eta pasa beharrekoa pasa zen ere. Kalentada eta engantxatuta. "Txo hau haixi Santaeufemitixik ero nundik dator baine???!!". Beste bat kalentauen listarako.

Egun horretan 2 karro harri eta lur atera genituen kobatik. Ikusgarria desobstrukzioa eta burugogorkeria.

Laugarren irteeran Ibon eta Unai joan ginen berriro. Beste karrokadatxo bat.

Bostgarren irteeran Antua animatu zen Ibon eta Unaiekin, desobstrukzioa jarraitu eta zulo famatu hori "baloratzera". Orain "baloratzen" dago pisutxu bat Markinan erosi edo ez... :-)

Hurrengoetan Gotzon ere sartu zen. Desobstrukzio egun gogor bi. "Eske ez da ikusten zabaltzen, istu dago, baina ematen du erreka entzuten dela, airea ote da?"

Eta desobstruitu, eta desobstruitu... eta gaur... BINGO!

Kobazulo horizontala, baina hori bai, momentuz sekzio txikikoa, gaterekin, eta basie dauka asko. Igual sasoi batzuetan galeria inundatu egiten da? Zalantzak dauzkagu. Hurrengo irteeretan hobeto ikusiko dugu.

Gotzonek, paso istu bat pasa eta gero, beherantza doan meandro bertikal batetan utzi du esplorazioa. Zabalera 1m eta altuera 10m. Beste taldekideak ezin zirenez paso estutik pasa, geldik geratu da, errespetuagatik.

100 metro esploratu dugula uste dugu, baina ezin jakin, toporik ezin izan dugu egin eta.

Santa Eufemi mendiaren barruak ezagutzeko atea zabalik dago orain.

Eta orain... A EXPLORAAAR!

 

Osolo returns

Antua, Richar, Josu, Jon Ander, Martín

Osolon egon ginen berriro. 

Azkeneko sarreran begi bistako inkognita batzuk geratu ziren ikusteke, gure sen abenturazaleena zirika, eta aste bat baino denbora gutxiago pasata hor geunden berriro,  sifoi txikitxo eta marroi horretan.

Y es que Osolo guarda muchos secretos detrás de ese charco de lodo. Rober y Jon Ander no pudieron verlo hace más de 20 años. Tampoco el resto de los que pasaron por allí. De hecho, hasta hace unos meses, Osolo tan sólo era una cuevita con un par de espeleotemas y un tubo freático que desaparecía en un sifón impenentrable. Laurent desmontó esa teoría cuando consiguió superarlo instigado por Oier y descubrió el vacío que albergaba en su interior.

De momento, seguimos explorando el ramal que se abre a la derecha tras el paso inundado. Allí las estalactitas crecen a centenas, son blancas y excéntricas, y todo parece demasiado calmado: no hay viento. Y aún así, todavía albergamos esperanzas. Intentaremos acabar la misma desobstrucción de la última vez, por fin, y, si no da resultado, habrá que retroceder y comprobar las escaladas que quedaron pendientes en la zona de la izquierda.

Urteak eta urteak pasa eta gero, Jon Anderrek bere mamuei aurre egin zion eta behin pasatu ezin izan zuen sifoia erraztasunez gainditu zuen. Bigarren aldiz etorri da jada. Parece que hay sangre del ADES por sus venas. 

Osolo nos espera, dormida detrás de un sifón feo, frío y embarrado.

Osolo aurrera doa

Part.: Iñaki, Jon Ander, Ritxar eta Josu

Batzuentzako lehenengo aldia, beste batzuentzako hirugarren aldia. Denok helburu garbi batekin Osolora, puntako desobstrukzioa zabaltzea. Argi dago kobazulo honek duen gauzarik bereziena, urpeko metro bateko buzeoa dela. Baina... benetan ikusgarria da bestaldean zer zabaltzen den. Zelako tunelak! .... lokatzez beteak noski, hau Lea-Artibai da.

30 minutuko martxa eta gero, desobstrukziora heldu ginen. Zuzenean magia kolpe bat, eta bidea ia zabalik. Ez da haizerik nabari. Josu ahalegintzen da pasatzen, gorputz erdia pasatu duenean, ezin ditut hankak mugitu, eta Iñakik tiraka ateratzen du zulotik. Hiru-lau harri kendu, mailuarekin garbitu eta barrura berriro. Oraingoan bai, Josu lehenengo eta atzetik Iñaki pasatzen dira.

Bestaldean galeria zabaltzen da! Ez hasieran bezalakoa, baina hiru inkognita berri ditugu: eztuasuna pasa eta berehala, putzu txiki bat jaisteko, eta gorantz oposizioan tramo bat igota, desobstrukzio posible bat eta eskalada luze bat. Kasu guztietan soka behar da, eta beraz ez daukagu jarraitzerik.

Ez da aste bat pasako, Osolora bueltatu aurretik. Topoa egitera behintzat derrigorrez bueltatu beharko gara.

Osoloko Kobaue Ez Da Amaitzen Oraindik!

Part: Antua, Ritxar, Gotzon, Martin, Unai

Halako martxan Ades guztiak pasatuko du burua Osoloko sifoitik. Antuak ekipatu beharrean utzi zuen pasamanos bat karamelo bat izatea suertatu da, eta sala eta galeria berriak erakutsi dizkigu azkenean Osolok. Topoa ikusi beharko dugu denok orain, kobaren topoa eginda geratu bait da, eta argazki batzuk eta bideo "interesante" batzuk ere atera bait ditugu...

Osoloko sifoi famatuak (ia famatuago egin da sifoia koba baino eta) hasieran beldurra ematen du, baina pasa ahala joaten da ikara. Ia engantxatu ere egiten du!

Gela haundi batera heltzen da burua uretatik atera ahala, esker oneko gela haundi batera. Eskuinetara errekan gora joaten da, Laurent buru belarri dabilen bigarren sifoira. Han daude galeria handiak, han daude Burniakoak esploratzen egon ziren lekuak, eta hara joan dira Gotzon, Antua eta Ritxar. Ezkerretara, desobstruitutako paso estu bat, sala batera ematen duena ekipatu beharreko ranpa-pasamanos batekin. Hara joan dira Unai eta Martin eta ekipamendu ekipoa. Hormak kaltzita kristal txikizko loraz pintaturik daude. Oso polita da, Osolo polita da.

Unai pasamanosa ekipatzen hasi da eta nahita edo nahi barik (ez dakigu) Sistema 3/4 Monty ibiltzea erabaki du. Azkeneko ekipazioan Sistema Medio Monty zen. Vamos avanzando.

Ekipatutako beste ranpatxo bat eta gero, beste putzutxo bat jeistea etorri da. Martinek ekipatzen praktikatu nahi du. This is the moment!

Eta gero, Galerie! entzun du Unaik goitik, eta han jeitsi da, eta han joan dira aurrera, gora eta behera, estu eta zabal, sala eta meandro. Unaien Ondarruko euskera erdi bizkaitartutakoa erderazko hitz solte eta frantsesezko hitzekin nahasten da galeriaren hormetan. "Galerie!" dio Martinek. "La Galerie!"

Osoloko Kobauak pertsona txarrak egiten ditu. Barrurantza txupatuko balu bezala, esplorazale gazteak erotzen ditu. Ya ez dira inoren zain egoten, egoismoa nagusi da. Remordimentuak eta errietak etorriko dira gero, arrazoizkoak. Baina Osolorena da errua. Baina hurrengoan, ez dago G-52ko galeria erdian buelta egin zutenekoa bezalakorik, ya no nos va a esperar ni Mari Tere!

Sala polit batean eskalada argi bat dago egiteko, eta horregatik sokak utzi dira. Ezkerretara beste fraktura bat ere ikusi dugu ez dakiguna jeitsita dagoen edo ez. Erdi nahastuta gaude. Topoak aklaratuko dizkigu ideiak!


Hain interesgarria ez den arren, aipatu behar da GEV-eko "Cueva de Basaibar" aurkituta geratu dela. Etxebarriko bideko bidegorrian bertan dago, merenderotxo batekin eta Ama Birjina batekin lore batzuekin.

Hurrengoa zer da? Mmmm... Galarregi?....

AL OTRO LADO

Ralentizó su respiración; era cada vez más lenta, profunda, casi teatralizada, y de golpe, se sumergió y desapareció por aquel charco de agua marrón. Zer egongo da beste aldean?, galdetzen genion gure buruari, joder, zer egongo da hor barruan? Unos segundos más tarde, Antua volvía a aparecer con esa sonrisa de muñeco diabólico. Muchos habían llegado hasta aquel sifón de Markina, exploradores del ADES  y del GEV, y estoy convencido de que se excitaron al ver la galería de la entrada, esas coladas agazapadas en una esquina y el pequeño túnel freático, y al llegar al pochingo, antes de dar media vuelta, tuvo que haber también algún insulto, seguro. Sin embargo, si hubiesen alargado el pie y se hubiesen estirado todo lo largo que es uno, habrían notado la burbuja de aire, el otro lado.

Pasar el sifón de Osolo es sólo un momento, una breve eternidad de barro y agua opaca, y después vuelves a respirar. Unaik esan zidan Markinako erraiak ia esploratu gabe daudela, oraindik behintzat Koba barruan, espeleoko hasiberrioi eskalada pendientea tokatu zitzaigun eta hor joan ginen, pozik, poztasunez urduri. Osolo podría describirse como dos oscuros tentáculos. Gotzon, Richar y Antua siguieron el de la derecha sumergidos en una nube de marlboro (o lucky?) y nosotros el de la izquierda. Y son tentáculos porque Osolo te succiona con ventosas de barro, se te pega al cuerpo y al descendedor y al final ya no sabes qué es roca y qué es fango. En cualquier caso, como ya ha explicado Unai, encontramos una nueva extremidad subterránea. Estaba al final de la sala inclinada, cuando la calcita cristalizada de las paredes ya no es tan brillante y las katiuskas se te hunden en el suelo. Berak ondo azaldu duen moduan, horrela joan ginen gu, galerie! ohiuka, sala erraldoiegiak ikusten, pixkat exageratuak agian, pixkat baino ez, eta gure espeleo audio-aero-metria eskasa frogatuz, baina pozik, hori bai. Egoistak be izan ginen, territorio virgen ikusteak eragiten duen eromenaz gaixorik.

Y nuestro tentáculo se acabó, como no, con un meandro imposible. Pero ya son casi 500m de topo y un par de incógnitas por revisar. Todo un mundo al otro lado.

 

Gabaro eta Axpen prospektatzen

Part: Idoia, Antua, Simone, Unai

Ariztieder mendian (Markina-Xemein), prospekzio lanak hasi, edo behintzat berriro hasi ditugu. Mendialde karstiko honek, baditu gauza interesgarri asko. Artibai alderantz Axpe-ko koba dago, Santa Eufemi alderantz Gabaro-ko meatzeak daude, eta Santutxu inguru alderantz Kobaua-ko kobaren sarrera ikusgarria. Meatzeak eta katak ere ugari dira inguru honetan, eta GPSa eta Google Earth-ekin baliatuz, 4-5 koba agertu zaizkigu, hortik pare bat interesgarriak, eta denak Gabaro-ko meatzeak dauden arrakala, estrato edo filoi berdinean zulatuak. Ikuskatzea hasi besterik ez da egin mendi honetan.

Cast: En el monte Ariztieder (Markina-Xemein), hemos comenzado las prospecciones. Este monte tiene a un lado la cueva de Axpe, en la vertiente de Santa Eufemia las cuevas-minas de Gabaro y en el lado hacia Santutxu la cueva de Kobaua. Las minas y catas son abundantes en esta zona, y valiéndonos del GPS y del Google Earth, se nos han aparecido 4-5 cuevas, un par de ellas interesantes, y todas alineadas o agujereadas en el estrato o filón donde están excavadas las minas de Gabaro. El registro acaba de empezar en este monte.

Gabaro-ko meatzeek eskonbrera handiak dituzte, eta gainera estratu guztian zehar daude meazuloak eta eskonbrerak, minerala estratuaren arrakalan bertan alineatuta zegoenaren seinale, eta baita meatzariek karst-eko zuloak eta arrakalak meatzeak egiteko aprobetxatu zituztela indikatuz. Lea Artibai inguruan asko bezala, hemengo meatzeetan datuen arabera Zinc eta Beruna agertu behar zen, baina horren ordez burnia aurkitu dugu bakarrik (goethita eta limonita). EVEko informazioa kasu honetan ez da oso zuzena.

Hemen mendiaren plano orokor bat hasteko, ezkerrean Gabaroko minak, eskuinean Arizmendi harrobia, behean arrakala eta eskonbrerak:

Estrato honetan, Artibai aldeko maldatik gora joanda, hasieran zulotxo bat aurkitu dugu, koba-leiho txiki bat arrakala estu baten jeisten dena, baina jarraitzen duela dirudiena, estuegia izan arren. Aldapan gora, eskonbrera tartean, 10 metro inguruko bi putzu daude. Erdi koba erdi meatzeak. Behetik ezin da inorantz joan, pasorik ez bait dago edo bazegoen kolmatatuta bait dago. Meazulo printzipalak utzita, gorago ia tontor aldean, beste zulotxo-putzu bat dago, 5 bat metro edo gehiago izango dituena, eta behekaldean galeriaren baten arrastoak nabari dira, denak estratuaren alineazioan. Gero goian basoaldean, berriro beste lapiaz-arrakala zulatu bat meazulo bezala ibilita, eta gero baita zulo horizontal itxurako bat ere bidexka baten ertzean.

Gabaro aldeko pinudi batean dolina bat ere nabaritzen da, ikuskatu beharko dena.

Estratoa zoom batekin. Putzu-meatze printzipalak nabari dira:

Gure geologia apurra erabilita, teoria batzuk ateratzen ahalegindu gara meatze hauen sorrera arrazoi geologikoari buruz, baina ez gara gai izan azaltzeko. Ezpaitdirudi sorrera hidrotermala duenik, mineral kristalizaturik ez bait dugu aurkitu, eta kuaternarioko burdin sedimentazio baten teoriak (jada zulatutako lapiaz baten arrakaletan) oraindik zalantzan jartzen gaitu.

Espeleologikoki, meatze arrakala handi batek, eta alde bakoitzean dauden bi kobek, konexio bat bilatzen ahalegintzeko nahiko arrazoi ematen dituzte, eta gehiago prospektatzen jarraitzeko. Meatze hauei buruz dokumentazioa bilatzea txarto ez litzake etorriko, haiek ere beren garaian prospektatuko zuten eta...

Eguna amaitzeko, Urberuaga aldera joan gara, mapa geologikoak ikusi ostean, eta gero Berritxu-ko Urepel aldera, eta ur bero sorleku hauen arrazoiei buruz hitzegin dugu.

Markiña-Aulestia, Arratia, Busturia eta Kortezubiko kobetan

Argazkiak.org | PF-13 © cc-by-sa: ades

Udako eguzkixak beti emoten desku aktibidaderako gogua eta ekimenak
ugarixaguak izaten dira ADES espeleologia taldian:
- Astelehenian, prospekziñuan jardun dogu Bedartzandi mendixan
(Markiña-Aulestia), leza barri bat lokalizauta.
- Zapatuan, GAES espeleologia taldekuei laguntzen egon gara Itxinan
(Arratia), ITX-200 lezako esploraziño biharretan.
- Domekan, elkarlan hirukoitza: Agiri elkarteko arkeologuak eta ADES eta
GAES-eko espeleologuak. Goizian, PF-13 koban (Busturia) egon gara hango
arrastuen lagiñak hartzen eta Malloku errekako sifoiak urazpittik
pasatzen. Arratsaldian barriz, Santimamiñen egon gara (Kortezubi)
arkeologuei "brikolaje" biharretan laguntzen (indusketa-lurra babesteko
tarimia eraikitzen).

Betiko moduan, gogoratu gure txangoak edonori zabalik dagozela. Interesa
dakanak, nahikua dau gurekin harremanetan jartzia.

********************
ades@euskalnet.net
94 - 625 23 52

Espeleolaguntza eta parrilladia Santa Eufemian

080518: Santa Eufemian espeleolaguntza praktikak.

Goizian X jauna eta Oier Bedartzandiko lezara bisittan. Argazkixan ondo ikusten da sarrerako berdian ederra eta sakontasunan illuna.

Eguardixan Bikain, Urtza, Igor, Ander eta Oier laguntza maniobrak praktikatzen Santa Eufemiako zelaiko paguetan. Igo/jaitsi/igo aldaketak, korapilluak pasatzia, laguna askatu eta jaistia. Maniobra batzu geratu dira egin barik. Beste egunen baten be geratu biharko dogu, parrillada eta guzti. Ha zelako faenia, ¿eh?