Trakamailgo Ateak (Amoroto). Domeka goizetan zer plan hoberik, Ipazterko Elizaldetik lurpian sartu, eta Oleta aldetik urtetzen dan erreka madarikatuhori billatzia baiño? Gaurkuan, 100 litro lur ( = 5 litroko 20 bidoi) kendu detsagu zuluari, eta pixkaka pixkaka, ez dakigu oso ondo nora garoian pasabidia zabaltzen dihardugu.
20260322: Xabi, Antua, Oier.
Trakamailgo Atea (Amoroto). Irteera mañaneroak egiteko leku aproposa aurkituta (tabernatik hurre, hidrogeologia interesgarria), gaurkoan lanari teknifikaturik ekin diogu, Damazulo/Garabillako bidoia berreskuratuz. Honek lur-kentze erritmoa nabarmen bizkortu du, hiru errelebotan “atxurra caliente” sistemaz gain. Halan, 2,5 ordu inguruan, pasabidea 1,80 m luze eta 0,60 m zabaleko eremuan handitu dugu, 1,08 bat m3 lur aterata beraz.
Kanporakoan, Trakamailgo presa ikustera joan gara, ur gutxiagoko jarioarekin azken puntua ikuskatzeko asmoz. 10 bat l/s zetozen, eta ondo ikusten zen: galeria artifizialaren morfologiarekin bat, meatze-tunelazioa amaitutako puntuan, ura 40x30 bat zmtako laminadore batetik zetorren , laja horizontalen artean kokatutako sifoi batetik. Lehorte batean berrikusteko moduko lekua, inondik ere.
20260317: Autonomo 1, Autonomo 2
Trakamailgo Atea (Amoroto). Greba Orokor egun honekin bat eginez, Autonomo 1ek eta Autonomo 2k lan produktiboa alde batera utzi dugu; espero dezagun inork guri kargurik ez hartzea, geratu zaigun denbora librean mailu-burdinak hartuta gehien gustatzen zaiguna egitearren!
 |
| Lekeitioko udal-iturginaren krokisa, 1921. Iturria: LUA. |
Ordu bi ta erdi inguru egin ditugu, 60 cm3 inguru aterata. Egin berri den galeriak baditu 3 bat metro sakon eta jada lanik handia ez da lurra kentzea, baizik eta kendutakoa kanporaino eramatea. Autonomo 1ak -puntan lan egin duenak- makilarekin egindako zundaketetan, ez du oraindik hutsune argirik, ezta gutxiago haize korronterik sumatzen.
Kanporakoan, 1888ko tunelari ikustaldi bat egin diogu. Gaurkoan ate ondoko jarioa oso gutxitua etorri da (0,05 l/s, herenegungo 15 bat l/s-en aldean), eta barruan, presaraino iritsita, haren aurrean dagoen harlangaitzezko rezinto karratuaren aztarnei erreparatu diegu. Orain aktibo dagoen presaren aurrekaria?
20260315: Gotzon, Antua, Oier.
Trakamailgo Atea (Amoroto). Goiz euritsu bat pasatzeko, zer hoberik aterpeko biharra baiño? Loterixa Nazionalian baiño Premio Gordo posibilidade gehixagokin gaiñera. Gaur beste 0,8 cm3 inguru, galerixa gero eta illunaguan, eta lur nabarmen hezeaguan. Baiña... !
Trakamail (Amoroto). Iraillan 22xan hasittako desobstrukziñuan segidu dogu, itxuraz barruko jarraipena izateko lekurik probablienien. Pare bat orduko jarduna izan da, nun 70 bat zm3 kendu doguzen, ate formako pasabidian aurrera. Leku erosua biharrerako, momentuz, eta gero euki leikian premixuan tamañuak animauta.
20260222: Antua, Oier.
Trakamail (Amoroto). Atzoko ikustaldixakin animauta, paraje interesgarri (eta lurpeko erreka misteriotsu) honen ingurua miatzeko gogua sartu jaku. Menderik mende batan bestian gaiñian egindako obren funtsa ulertzen saiatu gara. Hipotesisa: kontakto baten fabore datorren ur korriente iraunkorran billa trintxera txiki bat egin zeben, potzu batekin (1800?); potzu hori trintxera haundixakin zabaldu zeben, presako galeria artifiziala zulatuta (1888?); ur horren kanpoko urteeria kaptau, eta azken arketara bideratu. Zalantza barik, LUA hobeto arakatzia mereziko dau, egitturon planuen billa.
 |
| Destrukzioaren aurretik. |
20260221: Antua, Oier.
Lezate (Aulesti); Trakamail (Amoroto). Goiz hutseko disponibilidadia genkala ikusitta, Lezaten aspaldi egin nahi genduan biharrerako aprobetxau dogu: lehelengo pasamanuetan, paraboltak sartu eta aluminiozko mosketoi hondatuak, altzairuzko mailloiekin ordezkatu.
Ostian, Trakamailera juan gara martitzeneko urjauzixan lekua ikustera. Askoz be ur gitxiago zetorren (0,1 l/s) baiña argi ikusten zan nundik: ez harlanduak eta lurzoruak bat egitten daben puntutik (nik pentsau neban legez), baizik eta ezkerreragotik, marga itxurako harri moltzo baten barruko arrakala batetik. Bideuan hartuta, martitzenian hartutako ikuspuntu beretsutik.
Gaur inguruari gehixago erreparau detsat, eta deigarrixa da: harlanduzko arkua trintxera baten fonduan dago, uran billa industurako sakonune artifiziala, bistan da; arkuan eraikiñan gaiñian, beste eraikin atedun txikixago bat dago, behekua baiño zaharragua itxuraz; eta ondiok gorago, lehenago surjentzia izandako itxuradun galeria freatiko kolmataua; arkuan eraikiñetik barrurako galerixiak be itxura artifiziala daka. Horren barruan, ur korrontian nundik norakuak misterio bat diraz. Benetan interesgarrixa da, oin dala 500 urtetik leku honetan egindako eraldaketen historixia berregittia.
