2015/11/15
EEL ariketia (Bizkaia)
2015/10/31
Percibo aire
2012/03/12
2012/03/04
¡¿Bukatu ahal da Lezandipe?!

2012/02/25
Berriro bueltatu beharko gara - Lezandipe
Part: Simone, Santi, Unai, Martin, Iñaki,.... eta baita handik zebiltzaten Gotzon eta Antua ere! :-)Denok dakigu (edo nahi dugu jakin) Iluntzarren barruan sekulako hutsak egon behar direla. Hor daukagu Lezandipe, barrura sartzen garen bakoitzean aurpegira putzadaka. Baina ez digu uzten bere sekretuak erakusten. Aire madarikatua dispertsatu egiten da han goian. Arrakala oraindik gorantza doa, eta goiko aldean zabaldu ere egiten da. Lezandipe amaitutzat emateko joan egin beharko da, baina ez gogo handiz -esploradoreen hitzetan - arrakala bertikal horretan dagoen marroia ikusita! Beste alde batetik, Txupinazo aldetik P40 rantzako bidea desekipatuta geratu da. Marianoren gelako lurrezko figurek bakarrik gordetzen dute denok maite dugun arrakala eder hartarako sarrera...
Cast: Todos sabemos (o queremos saber) que dentro de Iluntzar tienen que haber enormes vacíos. Ahí tenemos Lezandipe, soplándonos a la cara cada vez que visitamos su interior. Pero no nos deja enseñar sus secretos. El maldito aire se dispersa ahí arriba. La grieta todavía va hacia arriba, y se ensancha un poco y todo. Para dar por acabada a Lezandipe, habrá que ir, pero no con muchas ganas -en palabras de los exploradores- viendo el marrón que hay en esa grieta vertical! Por otra parte, el camino desde la zona del Txupinazo al P40 ha quedado desequipado. Ahora, la entrada a la grieta que todos queremos sólo la custodiarán las figuritas de barro de la sala de Mariano...
Santi eta Unai: Patxada handiz baina handiegirik gabe ere, P40 eta geroko urjauzitxorarte joan gara. Santik urjauzia desekipatu du, nik Unaiek 40ko putzua. Gero kanporantza, lokatzezko putzu gainean dagoen soka, eta geroko arrakalan, burukada batez -futbolista estilora- kaskoaren frontala apurtu dut. Eskerrak linternatxo bat neramala!
Santik hortik eta Txupinazoko bidegurutzera arteko soka guztiak desekipatu ditu. Beste guztiak han geratu dira, berriro bueltatu beharko da eta.
Gero Unaiek Txupinazoa bisitatu dut, Martin eta Iñaki-ren laguntzarekin, han inguruan baitzebiltzaten. Eskala eta geroko estulekua kontrako eztarritik ondo sartuta!
Ordurako Simone, Antua eta Gotzon kanpoan zeuden. Santi laister batu da beraiekin, en "solo integral" egin bait du irteerako bide guztia. Esperientzia esperientzia da.
Beste hiruok, gu eta gure petateak, 8rak aldera irten gara. Mendiaren iluntasunak beso zabal hartu gaitu, eta beheko parkineko bide farola eta baserrien argietararte ez gaitu utzi...
2012/02/11
Lumakelak eta masmak

Lezandipera juan gara, Lumakeletatik gorako tximinixan blokez libratzeko batez be. Antua eta Gotzon jardun dabe horretan. Goixian zeguan hotz bildurgarrixakin, eta hor goixan zain zeken plan “erakargarrixakin” (tximinixa estuan eten bako urjarixuan pian...) ez dake meritto gitxi gure kalbuak, ez. Azkenian espatulazko maisu-kolpe gitxi batzukin pasatzia lortu dabe, hamar metro aurrera eginda eta uste eze arrakalian benetako sapaira allegauta. Bertan eskalada bat egin biharko da hurrengo egunian.
Bestiok, barriz, entrenamentu/pasio/argazki saiuan ibilli gara, kamarian baterixia gastau arte. 40ko potzuko kabezerara allegau eta buelta; ni aurreratu egin naiz sarrerako gelaraiñok, Meta menardi masmaren bat harrapatzeko asmotan (ale bi hartu dittudaz). Karnata pizkat laga dot bebai (txorixo, gaztai eta ogi zati bana), ia hurrengo egunian beste momorroren bat harrapau neikian.
2012/01/29
Aventuras y desventuras de Martín en Lezandipe

Nueva expedición a Lezandipe. Esta vez ha habido gruñidos y quejas y barro. Se han escuchado gritos; algunos no obtenían respuesta y había que esperar, otros eran simples insultos a las piedras, aunque a unos pocos - según Antua- les respondía la mismísima Lezandipe en forma de eco. Ha habido pedos y eructos, resbalones y, por supuesto, humaredas de tabaco de la marca Richard’s. Ha habido espeleo-turismo, espeleo-entrenamiento y espeleo-misiones que no han sido acabadas. Sin embargo, y esto hay que agradecérselo a dos veteranos, tenemos una buena razón para volver.
Lau talde Lezandipian

Lezandipetik zihar, lau taldetan banatuta jardun dogu: Unai, Ritxar eta Bikain puntarutz juan dira, desinstalatzera; Idoia, Iñaki eta Martin harutz juan dira be, progresiñua pizkat praktikatzeko asmoz; Gotzon eta Antua Lumakeletako tximinixan gora egin dabe desobstruitzeko, eta laugarren talde unipersonalian neu ibilli naiz beste guztiei erretratuak egitten.
Lehelengo talde bixen barri ez dakat; baiña kanporutz nentorrela (16.00ak inguruan allegau bihar izaten naiz etxera) Gotzon eta Antua sentidu dittudaz kanporutz; lokatzez ixa estalitta zetozen, itxuria Lumakeletako aporte horren kaudala nabarmen hazitta zeguan eta biharra basa-dutxapian egin bihar izan dabe... gaiñera espatula biharrakin 400 bat kg-tako blokia mobidu jake, pausua eziñezko bihurtuta eta... bestekaldian petate bat ezin errekuperauta, barautzekin etabar... baiña harri moltzuan ostian, itxura oneko zulua ikusten ei da, haiziakin gaiñera. Bueltau biharko da, nahiz eta ez dan bihar erreza izango. Euren esanetan, “fede askoko jentia” biharko da hortik gora segitzeko.
2012/01/22
Lezandiperen Arrakala
2011/08/27
Okamikako Lezabizkarrian eta Omako Goikolean
2011-VIII-27: Gotzon, Unai, Simone, Antua, Petrus, Ritxar, Oier.
Gizaburuagan, Okamika auzuan.Talde bat (Gotzon, Unai eta Simone) Iturrizarreko kobara juango dira, ia gure subelandara portugesak desobstrukziño gune estua pasatzen daben. Eguardixan alde egitteko asmua zeken, informauko dabe kontizu.
Beste laurok Lezandipera juan gara, puntako desobstrukziñuan espatula-biharra egittera. Halan be, imponderable batzu dirala eta, ezin izan dogu misiñua burutu eta 40ko potzua jaitsi aurretik buelta egin bihar izan dogu. Bide batez esanda, uste nebana baiño askoz hobeto ibilli naiz koban zihar progresatzen, ez nago pentsatzen neban besain forma txarrian.
2011ko abuztuak 8 (Unai, Gotzon, Simone):
Azkenean Okamikako Iturri-kobatxoan ezin izan dugu ezer aurreratu, estua bait da eta desobstruitzeko zaila. Hori bai, estuleku ederrak dauzka kobak eta "batzuri" pilak ondo jarri dizkigu. Azken estuasun horretan (taladroarekin ibili ziren horretan), kuriosidade bezala, esan behar da kaltzita-siderita (burnia Fe2CO3) filoitxo bat dela (uste dut behintzat), harria gogorra baita eta kolore nabarrekoa.
Goikolea-ko koban (horrela esaten da ezta?) bloke ezegonkor tarte hartan, gehiago zulatu dugu, eta gela zabaldu. Baina ez dut aurrerantza (edo hobeto esanda eskuinerantza) gehiegi harririk kendu, neure buru gainean neukan harriaren euskarria izan ziteeken eta. Baina orain, gela zabalduta, eta harri azpi-alboan egin dudan zulo baten laguntzarekin, espatulakada eder bat eman daiteke ea harritzar hori erortzen den. Hori erortzen bada, bere goitik ahal izango da pasa agian, haizea GOITIK bait dator azken finean.
Horra, egun oso baterako joan behar da; jende, ekipo eta guzti, eta kiloka harri kendu, zeren eta kobak (ibaiak jandako originalak behintzat) argi dago derrunbe atzetik jarraitzen duela, haizea putzadaka baitago, eta aurreko gelak bezalako polita bada, mereziko du benetan!
Cast: En la pequeña surgencia de Okamika no hemos avanzado nada. Está estrecho y muy molesto de desobstruir. Como curiosidad, el paso justo anterior está abierto en un filoncillo de Calcita-Siderita (Fe2CO3), creo al menos.... En Goikolea hemos quitado más piedras, pero la desobstrucción, aunque posible aun, se ha vuelto peligrosa porque le estaba quitando el soporte del enorme bloque que tenia encima. Si le hacemos caer, igual se podrá pasar por encima de éste, porque la cueva sigue y sopla!
2011/06/11
Lezandipia (Iluntzar-en barrena topografiatzen)


2011/04/18
Lezandipian eta Jornosen
2011/03/19
Incógnitas fantásticas poniéndose difíciles
Petrus-Ritxar 40ko potzu barrenera juan dira, eta Simone-Gotzon “Lumakelen ranpan” behera dagon tximinixia ikuskatzera. Bittartian nik erretratu batzu etara dittudaz, eta 14.00etako kalian egon naiz. Barruan geratutakuak... esango dabe gero zertan ibilli dirazen.
Zelako miseria!
2011/02/20
Lezandipie, saila


Lan ona egin genuen Lezandipian. Lortu genduen leku estua pasatzea, exploratzea eta topografiatzea gela konplikatua, desfondatuta eta leku estuekin dagoena. Akaso berriro joango gara leku honetara, zeozer gelditu dana begiratzeko. Irteetakoan argazki batzut atera genuen eta zaleike leizea polita dela, ala modeloak izango dira?
2011/02/12
Lezandipian, desobstruitzen eta entrenatzen
2011-02-12: Antua, Simone, Idoia, Martin, Mariano, Oier.
Lezandipian. Eguardirako kanpuan egoteko asmotan, bestiei abisua emonda netsen aurretik sartuko nintzala, bakarrik. Halan, 9.30tan urten dot kotxetik eta han juan naiz, txiri-txiri, “Solo en Lezandipe”. Ederra da bai, ixilttasuna eta illuna parian izatia, taldiakin ibiltzian igartzen ez dirazen gauzak somatzen diraz-eta; halako aukerei itxain bihar, lagunak atzetik etortzian seguridadia aprobetxatzeko. Abixaria be zatixa bizkorragua: potzuetan zaiñ egon biharrik ez, eta nahiz eta sosiguz ibilli, atseden hartzen-eta, denporia emon desta 40ko potzura jaitsi eta atzera igotzeko, kanporako bidia hartuta. Antua eta Simone topau dittudaz lehelengo, 12.15etan, Korredore Perfumaura sartu naizenian. Pixkaten hárekin egon (atsegiña da gero jentia topatzia, bakardade haundi horren erdixan) eta bakotxak gure bidia jarraittu dogu, hárek desobstrukziño puntura eta nik kanpora; korredore puntako katazulotik urten eta Idoia, Martin eta Mariano topau dittudaz, sartzeko prest. Tragotxo bat alkarrekin, eta segi kanporako bidian. Nasai, ustekabe barik urten dot –sentsaziño barrixa eguardiko argi indartsuan urtetzia, illunabarreko giruari usauta- eta 14,15etarako kotxian nenguan.
Oiñ bestien kronikian zain geratuko gara. Haxe etorri arte, olerki bat inprobisauko dot (nahi badozue borrau zuena idazten dozuenian).
LEZANDIPE (UN TAWLEG)
Compañeros de cueva,
tomando en cuenta los últimos sucesos
en la espeleología, quisiera preguntar
me urge,
¿qué tipo de adjetivos se deben usar
para hacer el poema de una sima
sin que se haga sentimental, fuera de la vanguardia
o evidente panfleto,
si debo usar palabras como
Raumer, Jumar, Drexler y
el tawleg de Lezandipe?
Compañeros de gatera,
tomando en cuenta esas poligonales
y audaces topografías, quisiera preguntar
me urge,
¿qué tipo de datum se debe usar
para hacer la semblanza de este buzamiento
con hombres de poca niñez, mujeres y solamente
novatos sobre colada,
monos negros y rojos y azules,
los monos que transitan el tawleg de Lezandipe?
Compañeros de crónica,
tomando en cuenta lo implacable
que debe ser la verdad, quisiera preguntar
me urge tanto,
¿qué debiera decir, qué fronteras debo respetar?
Si alguien roba mosquetones
y después da la vida, ¿qué hacer?
¿Hasta donde debemos practicar las técnicas de socorro?
¿Hasta donde sabemos?
Que escriban, pues, la historia, su historia,
los espeleólogos que salgan esta tarde
del tawleg de Lezandipe.
(Ondo egongo litzake musikaren bat ipintzia. ¿Hauxe, adibidez?)
2011/01/24
Lezandipie tranpa egiten dago

2011/01/10
Vuelta a Lezandipe

2011/01/09
En la punta de Lezandipe
2011-I-8: Idoia, Gotzon, Ritxar, Antua, Oier.
Punta de exploración de Lezandipe, para intentar superarla escalando y desobstruyendo. Dos meses llevaba yo sin venir aquí. Y cómo se nota la falta de entrenamiento. Lezate, Lamiñas, simulacros, Iñeritze... ¡mariconadas! Ésto es lo que me hacía falta a mí, diez horas de “caña y barro” en las tripas de Illuntzar. ¡Deliciosas y olvidadas agujetas!
En cuanto a los objetivos, se ha descartado una de las escaladas (parece que hay otra) y el trabajo de desobstrucción ha permitido avanzar unos tres-cuatro metros, sin agotar las posibilidades. Tendré ocasión, por tanto, de entrenar mis músculos de nuevo.
Dejaré por escrito también la nota toponímica comentada sobre la “versión castellana” del nombre Lezandipe. Efectivamente, muchos de nuestros comentarios sobre esta sima tienen lugar en este idioma y parece que las múltiples declinaciones de los nombres en vascuence producen confusión al fijar el nombre en castellano. Como la versión que va cobrando fuerza (“Lezandipi”) suena a mis oídos como un tenedor chirriando sobre un plato de loza, voy a reforzar mi propuesta con una argumentación. Tal como dije esta denominación pretende ser la “oficial” (en documentos y demás) pudiendo uno luego, como siempre, seguir llamando particularmente a las cuevas como le salga del chumino.
Por tanto: propongo que el nombre “Lezandipia” (de leza-handi-pea, “lugar bajo la sima grande”) y sus múltiples declinaciones (Lezandipiak, Lezandipian, Lezandipetik, Lezandipera, Lezandipeko...) sea fijado en castellano como “Lezandipe” siguiendo el modelo de innumerables nombres declinados de forma homóloga: Lambreabe, Axpe, Txolope, Zubipe, Arkupe, Itxinape, Aterpe, Gaztelupe.
Y como un ejemplo es mejor que cualquier explicación teórica, aquí van unas frases donde puede verse este nombre en un contexto real:
· Realmente Ritxar tiene razón: lo que antes era un punto lejano (el “Corredor Perfumado”) ha pasado a ser “casi la salida” de la sima de Lezandipe.
· Tras la jornada de exploración en Lezandipe, me siento como aquella vez en Krubera-Voronya, en que fui enviado a -1500 como único refuerzo para aquellas quince espeleólogas de la Brigada Móvil de la Ertzaintza, que llevaban tres meses allí sin haber conocido hombre alguno.
· Pero quizás, a la hora de describir mis sensaciones de ayer durante la exploración de Lezandipe sirva mejor el ejemplo de estar arrastrándose uno por el suelo en medio de una estampida de elefantes alimentados con anfetaminas.
2010/12/19
Mobimendu haundiko eguna


- Gotzon, Idoia eta Oier Lamiñetara juan gara, afluente barrixa topografiatzera. Hala egin dogu, eta jarraipen guztiak estuak eta haize korriente gitxikuak zirazen.
- Urtetzian, Ritxar eta Leire topau doguz Lezandipetik bueltan. Lumakelen zonaraiñok juan ei dira.
- 16.00etan Artekonako istripuana jakin dogu eta hara abixau gara, Petrusekin batera. Bertan Silvi eta Izaskun topau doguz. 21.00ak aldian sartu da heridua anbulantzixan, eta han eruan dabe. Itxuraz dana ondo urten da, baiña EEL eta Burniakuak hobeto balorauko dabe.













