Arredondon

Iñaki, jardunean. Argazkia: FEE artxiboa,

 

20260511: Iñaki, Oier.

Espainiako Espeleologia Federazioak (FEE) “I Jornadas de Patrimonio Subterráneo” izeneko jardunaldiak ospatu ditu Arredondon, espeleologoen, arkeologoen eta administrazioaren arteko harremanetan zentraturik, eta Armintxeko kasua aurkeztera gonbidatu gaitu. Kontu garrantzitsua iritzita, ez genuen baietza emateko zalantzarik izan: Iñakik, lanpetuta egon arren, Bordeletik joan-etorria apropos egin du hitzaldi hau emateko. Nik berriz, asteburu osoa bertan eman dudanez, beste esperientzia guztiak entzuteko aukera izan dut, kasu interesgarriak adituz.

• Larunbat goizeko lehen hitzaldia Josep Fernández Peris-ek eman zigun: estatu espainiarraren karst ikerketaren ikuspegi orokorra. Balentzia aldekoa izanik, aintzindari izandako lurralde honen nagusitasuna begibistakoa izan zen, eta beste zonaldeetarako eredu.
• Hurrengoa gure txanda izan zen; Iñakik Armintxeren ezaugarriak azaldu zituen, arkeo kontuei garrantzi berezia emanez, eta ni berriz azken urteetan izandako arazoak eta ikasitakoak azaltzen saiatu nintzen, ikuspegi konstruktibo batetik.
• Gero Ana Ortega eta Miguel Martin etorri ziren, Ojo Guareñako adibidea azalduz. Espeleologoek, instituzioek eta zientzialariek ibilbide luzea egin dute bertan, eta haien arteko koordinazio lanak ez dira makalak izan, jardunaldiotan lantzen ari garen gai honi buruz ikasteko adibide ezin hobeak.
• Hurrengoek El Linar haitzuloko lanak azaldu zizkiguten: Kantabriako Alfoz de Lloredon egonik, Ábrigu taldeko José Ramón Sáiz Barreda eta Amparo Herrera Guardado espeleologoek, eta Ana B. Marín-Arroyo arkeologoak haien arteko lanak eta koordinazioa azaldu ziguten.
• Bazkal ostean, Francisco Millán González-en txanda izan zen. Madrilgo Autonomi Erkidegoko Jarama ibarreko barreneko karsta ez da handia, estatuko beste zonaldekoen aldean, baina ederki azaldu zigun horrelakoetan ere lan sistematiko, txukun eta eredugarri bat egin daitekeela, behar bezalako koordinazioa lortu ezkero.
• Ostean, Matienzoko inglesen txanda izan zen: Peter Smith eta John “Juan” Corrin entzutea plazerra izan zen, joan den 50 urtean Kantabriako bailara horretan egindako lanak azalduz (batzuk ADESeko kideen laguntzaz) eta esplorazioen oraingo egoera jakinaraziz, arkeologiarekin loturiko lanen aipu bereziarekin noski. 
• Eguna amaitzeko, Manuel González Morales izan genuen Fuente del Salín azaltzen, eskuen pinturen koba famatua. Hunkigarria izan zen, Manolok aipu berezia egin baitzien, behin baino gehiagotan, aurkikuntzan eta geroko lanotan parte hartutako espeleologoei, bereziki 1985eko aurkikuntza eginiko SAEC taldekoei, bertan zegoen Carmen Martínez Barberani hitza emanez.
• Egunean eta gauean zehar lagun zaharrekin egoteko, lagun berriak egiteko, eta espeleologoen -eta beste espezialisten- arteko harremanak ehuntzako aukera izan genuen, horrelako jardunaldietako gauzarik onena duda barik.
• Igande goizean, azken hitzaldia izan genuen. Kasu honetan, Pablo Solares eta Borja González izan ziren, Asturiasko Cuera mendilerroan eginiko lan espeleologikoak eta arkeologikoak azalduz.
• Gero, tailer praktikoak etorri ziren. Lehenengoan, Sergio Salazar eta Olga Spaey-en eskutik, labar-artean zentratu ginen, eta azalpen bisualen ondotik, harri gainean eginiko erreprodukzioetan grabatu eta pintura “zailak” identifikatzen ikasi genuen, zeharkako argia eta softwarearen laguntzaz.
• Azken tailerrean Elene Arenasek hezurrez berba egin zigun, eta ikustaldiaren ostean hainbat animaliren hezur sorta ugaria esku artean izateko aukera izan genuen, haien arteko desberdintasunak bertatik bertara ikusiz, baita haiek identifikatzeko balio diguten bilduma konparatiboak ere.

Jardunaldi politak, aintzindariak. Bide honetan sakontzen jarraitzeko balio dezatela! Eskerrik asko antolatzaileei, plazerra eta ohorea izan da bertan parte hartzea.

Partaideetako batzuk. Argazkia: FEE artxiboa,

 

Canal-Valle lurpeko trabesia

2019-8-20 Martin U., Zutoia, Santi

Etxetik goizeko 5:30etan irtenda, Valleko kobako aparkamendura heldu gara 7:30ak inguruan. Handik Casaviejara joan gara beste kotxearekin eta 8:30etan La Canal-eko kobazuloan sartu gara. 11:45ean kanpora irten gara Valleko koban.

Ez dugu izan galerarik trabesia osoan. La Canaleko saltoak ondo ekipatuta daude, eta ondorengo laminadore luzeko bidea ondo markatuta denbora osoan. Valleko galerian lehen blokeen kaosean ezkerretik gora igo behar da hasieran altuera bateraino eta han eskuineko hormatik jarraitu. Bigarren kaosean buelta batzuk eman behar izan ditugu bidearen bila.

Galeria de la Lunan galduta zegoen mamut honek bide osoan jarraitu gaitu kanporaino. Haren poza!

Torca del Porrón

TORCA DEL PORRÓN (PORRACOLINA). POZO MTDE (435,92 m)

Josu Granja

Con el recuerdo todavía fresco de la Torca de la Grajera, el pasado mes de noviembre tuvimos el privilegio de fotografiar otro inmenso abismo. En la vertiente meracha del macizo de Porracolina se había descubierto hacía unos meses un pozo que superaba los 400 de vertical en la llamada Torca del Porrón, y por tanto superaba el récord de pozos de España que hasta entonces ostentaba el Pozo de los Pasiegos (346 m).

Invitados por los colegas del Club Cántabro de Exploraciones Subterráneas y el Espeleoclub Ábrigu de Asturias, acudimos con la misión de fotografiar la gran vertical y en lo posible dar idea de lo que es aquello. El asunto en principio era llevado con la lógica reserva en este tipo de exploraciones, y había que cumplir con el “tiempo de silencio” hasta que lo anunciasen a la prensa, cosa que ha sucedido el día 31 de diciembre en Cantabria.

Con la ayuda de Alonso (Burnia) coloqué la cámara en la mitad superior del pozo, en un cambio que permitía un buen apoyo del trípode contra la pared. Además, siguiendo el consejo de los descubridores, era un lugar idóneo para captar la parte del pozo de mayor sección, que en este tramo alcanza hasta 40 x 20 m a favor de un enorme plano de falla que parece caer sin fin. Los demás espéleos se mantuvieron en los siguientes cambios para dar idea del tamaño.

No tuvimos suerte con el tiempo, después de meses de sequía nos tocó el paso de un frente. Había bastante lluvia en la vertical y era necesario maniobrar rápido. El goteo se aprecia en la parte superior derecha de la foto. La cámara acabó chorreando y nosotros también. Además, se creó un efecto niebla en la parte inferior que restaba visibilidad a lo lejos, aunque aportó su toque de ambiente.

Se trata de la segunda mayor vertical del mundo en pozo interior. Eso lo dice todo.

EEL ariketia Red del Silencion

(zulo barruan jardun dozuen mutil gaztetxuok :-P gogoratizue oso ohittura ona dala norberak egindakua egutegitxo baten jasotzia –eta gero, nahi badozue, blog honetan pegatzia-)

 

 (Oier)

151121: ADES-eko hainbat kide (azkenian kontua galdu dot) Red del Silencion, EEL-eko ikastaroko ariketan.

La Tejedora aterpetxian bilduta, salbamenduko taldiak La Canaletik sartzeko prestakuntzan laga doguz. Komunikaziño taldian Joxe, Unax, Cuca eta laurok egon gara; erdi-simulakrua izango zala kontuan hartuta (puesto de bocarik ez), gure aldetik jardutia errezagua izango zala pentsau, eta gure ariketia Vallen egittia pentsau dogu.

Gero konturatu gara erabagi okerra izan dala: urak, antza, pausua moztu desku eta 100 m eskaseko zonan ibilli ahal izan gara bakarrik. Ahal izan dogun modura genefonua eta nikolak arazo barik probau doguz (luzera nahikua ez zeguanez, antenak sigi-sagan ipiñi doguz, eta ondo urten da); tedrak ez dau funtzionau (baterixa arazuak) ezta gaur ensaiatzeko ekarri dogun repetidoria be (ez dogu jakin zergaittik, zehazki); interfono frantsesak ezin izan doguz erabilli, kablia goixan ahaztu dogulako. Hainbeste material desberdin izanda, checklistak erabiltzia komeniko litzakela komentau dogu.

Behin errefujixuan, justo-justo PC-kuekin bazkaldu dogu (bizimodu gogorra!) eta arratsaldian pareko zelaixetan beste aproba bat egin dogu: nikolak goizeko moduan, ok; tedrak be funtzionau dabe azkenian, nahiz eta soinu kalidade eskasaguakin; repetidoria be martxan jarri dogu (hau oso barrikuntza interesgarrixa da: ondo urten ezkeriok, leza barruko seiñalia -tedra, nicola zein interfonuak- walkitalkie seiñalez PC-ra zuzenian helduarazi leike bitartekari barik); interfonuak dira probau ez dogun gauza bakarra.

Kondiziño hobiak emoten deskuan zuloren baten aprobak egittia adostu dogu (Lamiñak, Albia...) hurrengo simulakro edo istripuan komunikaziñuan arlua hobeto landuta eruateko. Nere aldetik, aurreko asteburuko protokoluari addenda batzu egin detsadaz:

Kontuan hartzeko:

·         Remolkian interfonuak eta kabliak egoten dira. GAES-en, tedrak eta ¿nikola? Materiala ezagutzeko, testatzeko eta koban erabiltzeko geratu biharko gara.

·         Komunikaziño Taldian jente gehixago egotia komeni da, jakiña: erreskate luze batian gure lana ez litzake bakarrik komunikaziñuak instalatzia izango. Mantenimendua egitteko premiñia egon leike (testak, konponketak, egokitzapenak) eta errelebua premiñazkua izan leike.

·         Tedra (eta Nicola?) ekipuekin batera brujulak eta instrukziño-orrixak juan biharko litzakez; lehelenguak frakturen eta diaklasen norabidiak zehazteko, bigarrenak sorosliendako.

Protokolo posible bat (zehazteko):

1.      Kamillia sartu aurretik, harekin batera doian interfonua konprobau (pilak, kabliak).

2.      Gaiñontzeko kabliakin eta interfonuekin, bardin .

3.      PC-an topoa aztertu; ahal bada, zaurituan kokapena zehaztu (nicola edo tedra instalatzeko); progresiño bideko interfonuen kokapena aurreikusi.

4.      Barruko instalaziñua egin.

5.      Kanpoko instalaziñua egin (PB edo inguruetan: barruko instalaziñuan kokapenan arabera), repetidoria barne.

6.      PB eta PC arteko komunikaziñua sigurtatu.

7.      Kamillia mobitzen hasten danian, azken sorosliak urten ahala (ez lehenago) barruko instalaziñua kendu. Talde bakotxak bere zatixa desinstalauko leuke.

SISTEMA DEL GÁNDARAN, KANTABRIAN

URTARRILAK 3, Gotzon, Antua, Oier, Idoia, Javi, Josu eta Iñaki.



Urteko lehen zapatu honetan Gandarara joan gara, hidrologia gailuekin zenbait neurketa egiteko kolektore honetan (108 km osatzen dituen galeria sarearekin, ez dela gutxi).

Kolektorearen bi adar nagusiak neurtu ditugu: emaitza probisionalak, 260-300 litro/segundu lehenengoak (gehien ezagutzen den sektorea) eta 1100 litro/segundu bigarrenak (sektore garrantzitsuena eta guztiz ezezaguna). Oier-ek ere, bioespeleologia lagin bilketan jardun du, eta emaitza pozgarriekin gainera.

Baina gauza hauek gutxiengoak izan dira, izan ere egun polita bizi izan baitugu gaur Espeleologiaren Himalaia den  Alto Asón-eko bailara honetan.

Eta gainera, konpainia ezin honean, Patrick Degouve (http://karstexplo.fr/blog/) eta Peter Smith (http://matienzocaves.org.uk/page1.htm) espeleologo handiekin. A zer sorpresa, etxean azken honen liburu bat daukadala gogoratu dudanean!

***

150103: Patrick Degouve, Peter Smith, Javi, Gotzon, Idoia, Josu, Iñaki, Antua, Oier.

La Gandara (Kantabria), EEE-n aparatuekin neurri hidrologikuak hartzera (aforuak, tenperaturak...). Aukera parebakua Gotzonek hainbestetan eta hainbestetan goretsittako eskualdeko zuluei trazia hartzeko; benetan be, galerixen dimentsiñuak inpresionatzeko modukuak dira. Gaiñera, ohore haundixa izan da Patrick deskubritzaille eta esploratzailliakin jardutia, etorkizunian gogoratuko dan pertsonia, Sandrine emaztiakin batera. Bestalde, gaurkuan Peter hurreratu jaku Matienzotik; Ason alboko eskualde horretan aspaldittik esploraziñua daroien inglesak be interesauta ei dagoz hango sistemetan mota honetako frogak egitteko... Elkarlan interesgarrixa gaurkua, beraz.

Gaur egin dogun ibilbidia ez da iñundik iñora gogorra izan (500 bat metro erreken bilguneraiñok, 120 kilometro dittuan kueba batian...), baiña erakustaldi modura lagin esanguratsua izan da. Beste lagin mota batian, biologikuan, ni neuriakin ibilli naiz: bestiak neurrixak hartzen ziharduela zera harrapau dot nik; errekako aporte txikixetan: 7 bat Trichoniscoides?, miriapodo zuri 1; han bertan, ittogin baten azpiko potzuan, Scutigera itxurako 1, baiña zurixa eta oso txikixa (0,5 mm zabal, 3 mm luze); Lithobius itxurako bat be ikusi dot, baiña iges egin desta; gorutzkuan, sarrera azpiko gelan, Meta menardi 1 eta Meta bourneti 1.

Etxerutzkuan, Patrickek euren bordara gonbidatu gaittu, guk ezetz eta ezetz jardun arren (jente larregi etxe txikirako). Bertan ezagutu dogu Sandrine, eta Gotzonen komentarixuei erreparauta pizkat bildurtuta genguazen arren (gitxienez ogrua zala pentsau zeikian), emakume atsegin eta maitagarrixa begittandu jata!