Armiña eta Ezuneta

180311: Oier.

Prospekziño eguna ADES-en. Halaxen topatzen doguz, topatzen doguzenak! Goizian batzuk Atxarren izan dira, eta bazkal ostian nere txandia izan da, gauzatxo pare bat.

Lehelengua, Armiña inguruan (Amoroto) begiz jotako zulotxo bat, edurren ostian bistaratu dana eta kamiñotik bertatik ikusten dana. MG-29 Armiña IV-en parez pare dago, baiña errekan bestaldian; pixkatxo bat beherago. Armiña basarri ondoko arrapalatik behera juan naiz, Zulueta errekia pasau, eta txaran zihar laster allegau naiz: sarrera karstiko argixa da (0,40 m zabal, 0,7 m altu) dibertikulo txiki batekin, eta “galeria” nagusixa (255º norabidian) 2,5 m inguru barneratzen da, sedimentuak guztiz blokeau arte. Ezagun da fristiren batek aterpe modura erabilli izan dabela iñoiz, sarreran aztarka etaratako sedimento moltzo majo bat daka-eta; hondarrotan arkeo aztarnarik ez dot ikusi. Desarrollua hain txikixa izanda, ez dot uste kueba modura katalogau geinkianik, baiña bai XX puntu interesgarri modura, dagon lekuan egonda. Fitxa bat zabaldu detsat (XX-74 kodiguakin, Unaiek konfirmauta), eta sarrerako argazkixa, koordenadak eta krokisa hartu dittudaz.

Gero, Ezuneta inguruan (Gizaburuaga) jotako basora juan naiz. Eremu haundixa da (300 m diametro inguruko biribilgunia, mapan “Maliru” izendatzen dabena), haundiegixa pertsona bakarrak ondo begiratzeko, endemas arratsaldeko 17:00etan hasitta... Dana ondo begiratzia eziñezkua zanez, bulldozerren bidetik gora egin dot, panoramika orokor bat hartzeko: harri tentez josittako hatxerixa itzala da, lapiaz argi eta garbixa. Puntu solte batzuk begiratuta, jotako eremuaren SE aldia miatzen zentrau naiz, Ezuneta basarrittik 154 kotarako aldaparia (eta halan be... badakizue zer dan hori: eukalipto enbor eta adarren artian, zulo batetik metro erdira pasau zeinke ikusi barik). Kueba bakarra lokalizau dot, txikitxua; sarrera zabala (1,5 m) eta bajua (0,4 m), eta barrura kuadrau formako aterpia, 1,70 m inguruko desarrollua, iparralderutz (0º). Beheia lurrezkua, konpaktua; sasi artian zeguanez, ezin izan dot ondo begiratu arkeo aztarnen billa; dana dala, orientaziñua ez da ona (matarrasako beste partia, ostera, E orientaziñuan dago). Fitxia eginda (XX-75 kodea, Unaiek konfirmauta); koordenadak hartuta; sarrerako argazkixa hartuta; krokisa eginda. 

Urgitxi-Ezuneta, beste begi batzukin ikusitta

160917: Unai, Josu, Martin, Xabi, Gotzon, Antua, Oier.

Urgitxi-Ezuneta (Gizaburuaga) argazkixak, bideuak eta bloke arteko haizia ikuskatzera.

Allegau eta segiduan sorpresia: Urgitxi basarriko alabia etorri jaku, zabaldu barri dan leza baten barri emotera. Antua lesionauta zeguanez, bertara juan da eta hau da bere informia:

(...) Hundimiento del terreno con forma cilíndrica diámetro 2 m. Profundidad de 3 a 4 m. Sin continuidad. No es de catálogo. Sí tenerlo en cuenta por ver su evolución. Información de un vecino de Urgitxi de su apertura reciente.

XX bat beraz; edozelan be, eskerrak emon bihar detsagu Urgitxiko familixiari. Halako informaziñuak asko laguntzen gaittu!

Etxe atzeko kobazuluan “entorkatu” gara beraz, gutako birendako estraiñekotz; bestiondako plazerra izan da zulo eder hau barriro bisittatzia, eta –ai ama- hainbeste eta hainbeste inkognita dagozela identifikatzia. Izan be, oin dala 27 urte esplorau zanian karburua generabixan ondiok, eta argiztapen barrixakin goixan dagozen balkoiak eta aportiak ederto ikusten dira...

Fotografo/cineastei sakatuta (bestela aldia guztietan geratuko giñan, eurengaittik) errekia jarraittu dogu azken sifoian osteko formaziñuen geletaraiñok; gutako lau irudixak hartzera gora juan diran bittartian (aragonituak etabar), beste bi bloke arteko tximinixaraiñok juan gara, haizian jatorrixari ia trazarik hartzen gentsan ikustera. Ez dogu ezer argittu, baiña ni koko billa nebixala, intsektuen eta kanpoko marraskilluen arrastuak topau dittudaz; goittiko leizeren batetik jausittakuak ete? (kanpuan, mendixan, ez dogu halakorik ezagutzen...).

Bestiengana bueltau gara beraz; han goixan be haize pizkat dabil; trazadore olfatibo bat erabilli dogu, baiña ezin izan dogu haizian norabidiari buruz ezer ondorioztatu izan, goraka zoiala baiño ez...

Bueltatzerako orduan, foto/bideo irudi batzu hartu doguz, batez be galeria aktibuetan. Marmita-tranpan ez da iñor jauzi, nahiz eta arriskua egon (ur azaleko bits pelikulia), baiña Martin bere borondatez sartu da leporaiñok, oiñetako apoyorik ez topatziak emoten daben zirradia sentitziarren...

Bio aldetik, Martineri esker horman zebixan koko zuri bat harrapau dot (Tullbergiinae itxurakua); sifoi terminal inguruan Zospeum eta txirla txiki batzu; eta sarreratik hurre Lithobius pare bat; gours eta potzuetan Bathynella batzu ikusi dittudaz, baiña danak iges egin deste.

Ezuneta - Urgitxi trabesia

Part.: Bruce, Antua, Ritxar, Gotzon, Leire eta Josu
2012/07/15

Gaurko asmoa, Ezuneta - Urgitxiren trabesia egitea zen helburua. Bi kobazulo erabat desberdinak izanik, espeleologia egiteko aukera eskeitzen duen ibilibidea benetan

Ezuneta geologikoki meandro luze

bat besterik ez da, baina kobaren

sarrerak aurreikusten zuen bezela leku batzuetan estua izateko itxura zeukan. Eta baita izan ere! Pasabide beneta eztuak ditu!! Bestela galdetu Ritxar-i! Leku batzuetan alkantarilla bat da eta beste zenbaitetan mendro desfondatua ere bihurtzen da.

Esan bezela, oso entretenigarria den kobazulo bat, baina "operación bikini" eginda joateko horietakoa.

Seguruena, momenturik onenea kobazulo bien arteko konexioa da. Urgitxiren erdi bidean dagoen sifoian aurkitzen da bidegurutzea. Kobazulo estu batean egotetik, Urgitxiren galeria izugarrietara pasatzen gara.

Bidegurutze horretan bertan ere, Urgitxiren geomorfologiaren aldeketa argia ikusi dezakegu. Lehenego zatia (sarreratik - sifoira arte) arrakala/fraktura/diaklasa bertikal bat da. Batzuetan 20m-tik gorako altuerak hartzen ditu, eta hainbat kasutan, batez ere

goialdean, hainbat galeria txiki daude. Urgitxiren bigarren zatian ordea, estratu horizontaletatik igarotzen da, hainbat kasutan sabaitik eroritako bloke tartetik

pasa behar gara. Kasu honetan,

kobazuloaren bolumena nabari handiagoa da.Kobazuloan zehar hainbat kolada, zutabe eta aber ikusi ditzazkegu, baina bereziki aipatzekoak dira Urgitxiren bukaera bukaerako galerietan dauden Aragonitozko estalaktita zuriak.

Pena merezi duen trabesia dudarik gabe!

 Josu

Maiteder

Va por tí Simoneta.

¡Hay Maiteder! la que nos has liado hoy.

Maiteder, flamante (en todos los sentidos) espeleóloga del GAES de Bilbao, ha sido nuestra ilustre invitada. Teníamos la obligación de quedar bien e impresionarla así que decidimos ir a Sevilla a hacer una escalada en lo más alto. Con todos los trastos y determinación entramos por Iñubija, y claro, la entrada de Iñubija es de las que te incendian el cuerpo. Había que oírnos "esto son cuevas y no como las vuestras"; "para que veas lo sufridos y buenos que somos en el ADES. Todas las semanas explorando cuevas como estas"... Y Maiteder, calladita. A cada paso, su correspondiente batallita anexa. Entretenidos sí que íbamos -aunque Maiteder, como buena y educada invitada, seguía calladita- hasta que llegamos a la gatera anterior al paso del gato y... ¡sorpresa! La gatera, con las últimas lluvias caídas, se encuentra parcialmente anegada y chocolateada ¡Menudo marrón! Ejem... "puesss, yo por mi iría pero es que luego, mojados; embarrados... y escalando en Sevilla, igual vamos (váis) a sufrir en exceso... mejor lo dejamos para otro día" . Todo nuestro valor diluido en cuatro metros de chocolate. Vuelta, y ahora sí, todos calladitos. Llegamos a la encrucijada con el meandro Maleerreka y a un irresponsable no se le ocurre mejor idea que comentar que es posible hacer la travesía. Y claro, Simoneta -que hoy también se muestra especialmente inspirada- ha sido oir eso y arrastrarnos a todos por Maleerreka ¡Qué hay mucho barro, se oye decir! Es igual, somos del ADES. Un poco de épica y finalmente nos vemos todos en la calle. Son las tres de la tarde y nuestro orgullo; nuestros buzos; nuestra moral... está por el suelo, muy embarrado, por cierto. Esto no puede quedar así. Un último intento por recuperar lo perdido ante Maiteder ¡Podemos hacer la travesía Ezuneta-Urgitxi!!!! ¡Eeehhh!!! Ahí sí que se va a enterar Maiteder de las cuevas que explora el ADES. A ver quien se atreve a decir "no" a la propuesta -algún amago ha habido-.

Llegamos a la ¿¿entrada?? de Ezuneta. Nos escurrimos. Tobogán de agua; primer paso con el agua entrando por el cuello y saliendo por las botas; estrecheces que te conducen directamente a sumergirte en las pozas; estrechez con la oreja metida en el agua; la alcantarilla (de las de verdad, no como otras)... y Simoneta ¡feliz! ¡Qué bonito! El resto, Maiteder incluida, a callar (como mucho un entre-dientes, puesss sí). Llegamos a la confluencia con Urgitxi. Y aquí, por lo menos, y aunque hay "mucha-agua", y algunos tiritamos, todos coincidimos en que realmente es muy guapo. La salida está más próxima y lo que queda de cueva es cualquier cosa menos irrelevante. Salimos y con la ducha en la presa, damos nuestra última muestra de valor. ¡Maiteder! Así somos los del ADES, y así son las cuevas que exploramos.

Ciertamente, un expléndido día. Gracias por todo Maiteder y por favor, vuelve.

JEJE, esta crónica, que puede parecer un "poco exagerada", os puedo asegurar que por lo menos el que escribe, si hoy no hubiera venido Maiteder, ni por el forro hubiera salido por Maleerreka, y desde luego, de ninguna de las maneras a continuación hubiera entrado por Ezuneta... Y sin embargo, al final se lo ha pasado en grande.

Inpernuk, zerurako itxurako ati zabaltzen dotzunin (Ezuneta-Urgitxi)

08-XI-1: Bikain, Gotzon, Urtza, Oier.
(Oier's bertsion)

Ezuneta-Urgitxi trabesixia. Sartziakin batera, Ezunetako tramuan ederrakin harrittu gara; ur ranpia; korriente bizixa eta katazulo erdi-inundauen inguruko berreraikitze formak. Eta halako baten... arrakala estua. Bikain eta bixok putak pasau doguz, nerbixuak tenplatzeko ariketan. Geroko meandro ikusgarrixa, eta alkantarilla bildurgarrixa, ahua urpian eta begi-surrak justo justo agerixan. Urgitxiko tramora helduta, faltan bota doguz rafting egitteko txalupak; “korputzing” egiñaz aprobetxau dogu eurixekin hazittako ur korrientia. Argazki batzu egin doguz bebai, eta lurrunak aprobetxauta Domusantu egunerako giro egokixa emon detsegu: “Walpurgis Grötte”, edo “Vampiruen Koba” izena be ipiñi leikixo, irudixak ikusitta.

Bestalde, gutaz aparte jente gehixago ibilli dana egiaztatu dogu, honek dakan poz/kezka sentimentu kontrajarrixekin. “Marmita trampan” formaziño prozesua be ikusteko aukeria izan dogu, korrientiakin bertan gertatzen dan turbulentzixia bertatik bertara ikusitta. Eta azkenik, Urgitxiko urjauzixan presiño ikaragarrixan pian garbittu dogu materixala; nik ez dakitt monua iñoiz hain garbixa etara doten...

INPERNUK, ZERURAKO ITXURAKO ATI ZABALTZEN DOTZUNIN

Bixi gaz behintzat, eta ez da gitxi. gañea holakutan pasaten dan modun, bixi esperintzixa gogor bañe baleko handi bategaz. "hil edo gogortu" jitanun modun, eta hil ez gazenez...........eta oingun gaxotu bez (trakamailen modun) ba pentsa biko dou gogortu ein nazela. Eta nik uste dot baietz.

Oierrek trabesixin nondik norakuk ondo eta "objetiboki " azaldu dotxuz, bañe, han lau subjeto egon ginan eta idazten dabilen subjeto honek pasatako kalamidadik benetan di subjetibuk, bestelan, ezetz pasa, nik han pasatako danak! danak, bañe danak batea.

Txikitxaz, "negar da barre kaka berde " esaten gendun eta zain naz noiz eingo, ze kolore dakarren ikusteko, exan be, pasatako tuku-tukuaz, eta inpernuko koban hainbeste kaka ein eta gero, pixkateako hutsik geratu nittan; ikusteko beraz.

Ospe handiko trabesixako prest. hasierako sentsaziñoik ez zin onenak bañe aspaldixan oitturak(txarto oittu be, atxitxe!) aldatzen genbizenez, "ganorazko espeleologixi " tokaten zan atzo.
Kotxik eta matexala antolatu, sarreran modelo biharrak ein, eta botadun katu baño pozaua barrure!! Isurbide edo urzulo politte benetan, zoragarrixei akaso. Lelengo 50 metruk paregabik diz. zelan dun ure berutz, harrixe gasta gasta ein de, tobaganin berutz busti arren pozarren ein genun. Lelengo klasi hortxe hartu neban, modeluk eta jakingo dabe bañe argazki politx baten urtetearren popi hainbeste busti biarra.........eta atzanin modeloz aldatzeko gañea!

Laster hasi ginan, pixkanaka bustitxen; tanta batzuk eskun, beste pixkat hanketatik......ai ai ai! kolkutik be bai!! nahi ez bustitxe, hasi aurretik dardaraka, eta gero ixe sifoi batetik pasa bir exateko! zotz! jakin baneban toboganin behintzat gexa gozako neban. ezta atzea juteik, baguz aurrea, hotzak dardaraka daneako, baine baguz, noizarte? ba ez atzea, ez aurrea "mini trakamailen " geldittu arte. Bi paso daz, goittik behatu, ufff!! motza bañe estu benetan. Atxitxe beheittik dunez, harei segike errezaua jungo nazelakun neu be bertotik. mile bidar entzun neban "holan ez. behittik. uretatik. baja. ein kasu. trankilddu. hartu arnasi. deskantza pixkat. holan bai, ondo. atzea. aurrea. gora gerrixe. behera sorbaldak. hankakin lagundu. animo. ahal dozu. baietz, sartzen zazela, trankil egoteko. erreza dala. baietz, sartzen zazela. bueno nahi bazu arnesa kendu. bai, arnesa dakazu traba etten. ondo. baietz, bera dala. etteko kasu ba, joe, lasai, ez ata zarataik, trankilddu, ixe aia zaz eta. emon eskuk. bañe hankakin inddarra be ein. ixe ein dou. ondo, urten kendu arnesa eta etorri osteabe" BENETAKO INPERNU, BENETAKO MISERIXI, BENETAKO MALKUK! BENETAKO KALAMIDADIK, BENETAKO INPOTENTZIXI!! kaka, ustela, ixebeza, inddarrik baiku, debile, tontu, bobu, buru gogorra, golfu eta bai neuk danan errudun, ez dot merezi ixe!! neu naz dana, abile, jatorra, eta argixe kendute beste dana.

Horrek pentsamendu danak, zorionez, ez douz bixitxan hainbestetan sufriduten, bañe gertaten danin.............kristonak eta bi pasaten douz. Atzeaka urten (hain errez ez gaztan ein) eta kanpoa urteti be pasa gaztan (lasai, masoki naz, eztot hain errez lagako espeleologixi), ze gañea, hotzak dardaraka neuan. Ezinttasun horrettek erakusten dozku, batetik naturin aurrin kaka gazela, organiku bai, bañe kaka; eta bestetik pertsonik barrun dakauen alde humano, sano, laguntzaile eta onena zein dan. negar malkuk horrettek sentimendu danak alkarreaz nahastin neukazelako (estutasunattik be bai) urten dozten, eta animuk bebai, hiru lagun asko, dana exan leikelako hamen bixitxan. hainbeste fama, hainbeste itxurakeri ez douzelako bir bixitxeko. orduntxe akordaten zaz osteabe, albun dakazuzenak zenbatearteko inportantik dizen. pentsa bestelan, bixi iraupenan testuingurutik kanpo, gaurko mundo super moderno honetan zeinek lagundukoztan horretan momentutan.
horretxeatxik (beste hamaike arrazoi gexaua be badaz) ez dot lagako espeleo ettiai, badaielako, miserixa handixauak pasaten hasten banaz be, jungo nazen pertsonak lagundu eingo doztela, tuku tukutik, estutasunetik urteten, eta pertsona gogorraua, sanuaua eta hobi etten, bixitxi baloraten eta lagunan adiskidetasune zainddu bir dela akorda arazten.

Filosofixaten segidute, esan bir dot, ba, mozkor batek kotxiaz zapaldute hiltxi baño, naxa dotela inguruk laguntzen dakatela hiltxi, euran laguntasune, berotasune eta balore positibo on danak (inpotentzi sentimendukin nahastin) barro barrun dakatela. dana dala, eta kriston taldi dalako hau, ez gaz hain erraz hilko, ez behintzat "ama, atte eta attitte" edo lengusu karnalen bat albun dakauen bittartin.

Eta bueno, atzanin, auskalo zenbat denbora eta gero, arnesa kendu eta gero, lortu genun handik pasati. Aitorpen bat ein bir dot; "Atte" be hain errez ez zala pasa ikustik morala eta poza emon doztan, erru edo kulpa danak neurik be ez zinela ikusi nebalako. atzo, fin fin ibili ez arren, leku errezena be ez zalako.
Hori pasa eta pare bat ordutan ondioik urteteko goguk besteik ez neukan; pultsasiñoik goxan eta hotza barrurarte sartute. aurrez deskribidutako errepikapen txiki bat osteabe euki neban, oingun, esploraten genbizenin. zorionez eta besteik merezi exan baneban be (holakutan paperak eta nerbixuk galdu etten dotxuaz) Urtzak abandona biharrin anima eta lagundute, nahiko arin desobstruiu nittan. uff!! "guazen ja, jan eta ostixak, kalea ja" neukan burun, geroz eta gexaua.
bañe, inpernu danak euran zeru gordeten dabenez ( bixen bittartin bi erorketa. baten 3-4 metrotik eta eskerrak ixe ez zala pasa eta besti neuri, bi metroko tobogan entretenigarri baten basatza) atzanin kirol modalidade barri bat exan leikena praktikateko aukeri euki genun. "zeinek belaun gexaua gozatu" eztai olinpiadetako onartu daben, bañe kobazuloko erreki ixe topea dunin, gorputze bertan bera lagaten juti.................inoiz entzun baiku de behintzat. Inubija-ko erreki zenbat hasten dan pasada bat da. oin, zelako politte exan zan amaieri, errekiai segidute, belaunetako batzuk hartu, argazkixak ata, jiji eta jaja. zeinek esango doztan niri estutasunin neuanin, osteabe barre eingo nebanik koban bertan.

Gainea, Urgitxitik (gitxi??) urten aurreko metrutan pasa manotatik eta sokan gora eta, berotzeko aukeri euki genun. joe!! hamen be, errekan arnesa ezin jantzitxe, dardaraka..............eskerrikasko Urtza osteabe, ze nik atzo ez neban asmako neure ixena esaten bez. jejejeje! eta rapelateko dinamiku Gotzon?? kristona e? eskerrak sokan entrenaten gabizen eta iseitte gelditzeko beste inddar geldittu gaztan. ai ene!!

Azkanengo katu zulun (zelako desobstruziñoi biharra!) 40 metro goraka...................eta bai!!! txilixo handi batek urten arte, egun argixe! kanpun naz! lortu dot! bixik naz!!

Eta ordun bai, ur jauzi paregabe baten bainu hartu, bittartin garbittu eta kotxea erropa garbi, siku eta epelak jaztea. kalorixa batzuk sartu, destenpli kentzeko deskafeinau bero-bero bat hartu eta tenplaute etxea.

pd. eskerrikasko beste egun paregabe bateattik. batzuk bixitxan dana diruattik etten dabe eta beste batzuk dana gustaten gakoelako etten dabe.

pd.2. Nikola ezautzi plazer bat exan zan. zelako ume politx eta alaixe.

Gizaburun prospekziñuan

070908: Gotzon, Oier. Helburua: Urgitxi-Ezunetako sistemako urteerabidiak topatzia, superfizietik.

Ezuneta basarri inguruan gabiz.

• “Maliruako koba” izeneko sumidero inguruan Oierrek 4 bat metrotako inguruko bajada bat desobstruitzen dau, asko estutzen dana eta korriente haundi barik. Gotzonek goiko kare-hormako gatera txiki batetik datorren haizia ikuskatzen dau. Jarraitzeko aukeria dago, baiña estuegixa da. Azpittik etortzia komeni da, desobstrukziñuak egitteko zehaztasun gehixagon billa.
• Gotzon “Malirua lezara” jaisten da topo materixalakin, aurretik ezagutzen zanaz aparte ia aurrerago juan leiken. Ez itxuria, eta gaiñera ardi hillez beteta dago.
• Gorago goiaz, eta ni beste poto baten honduan harrixak kentzen nabil. 6 bat metro sakoneko potzu bat agertzen da, baiña jarraipen barik.