Bolunzulo exploratzen

Part.: Gotzon, Antua, Idoia eta Josu. 2012/04/08
El objetivo de hoy consistía en explorar las galerías superiores del final de Bolunzulo. Aunque el caudal parecía excesivo en un primer momento, hemos avanzado sin problemas hasta el sifón del final. Una vez allí, después de unas cuantas trepadas (ayudándonos de cuerda) hemos podido encontrar galerías con mucho volumen. No obstante, estas parecían  que volvían hacia el exterior de la cueva en paralelo a la galería activa. Teníamos alguna esperanza de poder superar el sifón final y dirigirnos hacia las cuevas de Ibarrondo. No ha podido ser. En resumén, un piso superior fósil que esconde formaciones increíbles.
Una cueva que realmente merece la pena visitar. Pero en cuanto exploración, parece que no quedan muchas cosas que ver, salvo un puñado de escaladas (para los que estén inspirados ;-)).

Bolunzuloren bukaerako ur-zuloaren gaineko galeriak topografiatzeko asmoarekin abiatu gara Omako baserriendoetara. Bertan Gotzon eta Idoiak argi eduki dute ur falta etzela izango. Eta argi eduki ere.

Gotzon behin, Idoia sarrerako sifoira arte, eta Antua eta ni lehenengo aldiz joan izanda, ongi moldatu gara sarrerako pasabide laberintiko horiek garaitzeko. Bat baino gehiago gogoratu dira Petrus-en ausentziarekin (kobazulo honetako expertoa). Hala ere, destrepe batzuk, tximenearen bat tartean, izerdi tanta batzuk zirela medio hasiera hori garaitu eta gure lehenengo dudara heldu gara: sifoira. Gure sorpresarako ez zegoen urpean, eta beraz, aski errez pasa gara. Ondoren kaskadak, toboganak eta oposizioa praktikatzeko beste arrakalaren bat ere izan dira.

Azkenean galeria luze-nagusia-aktiboa enfilatu eta erritmo ederrean sartu gara mendian barrena ibaiaren korrontea garraituz. Galeria hau, falla "oker" etengabe bat izan da. Egon da punturen bat soka jarri duguna hobeto pasatzeko uraren maila altua zela eta. Hala ere, denbora gutxian heldu gara helburura: bukaerako ur-zuloko hondartza txikia.

Hurrengo pausoa goiko galerietara bidea bilatu eta topografiatzen hastea izan da helburua. Frakturan gora hasi gara bideren bat aurkitzeko asmotan. Horretan jarri da Antua. Soka bat eta beste bat, eta beste bat. Horman gora trepatzen bukatu eta frakturaren sabaira  helduta ibaiaren zarata hurruti desagertu dela konturatu gara. Ustez frakturaren goiko galeria fosilera heldu gara. Bixkanaka eskuineranzko norantza hartuz jarraitu du bideak. Bertan gours eta kolada ikusgarri batzuk ikusteko aukera izan dugu. Gure sentsatzioa mendian barrena baino, hasieran ibaitikan egin dugun bidea desegiten hasitakoak ginela uste genuen. Kasu honetan ordea, galeria fosil batzuetatik ordea. Argazki ederrak ateratzeko aukera ere izan dugu formazio estalagmitiko batzuei ere. Denbora aurrera joan ala, bideak beheranzko norantza hartu du. Bixkanaka bixkanaka zurkulorik erosoenetatik jaitsi eta berriro errekan aurkitu dugu gure burua. Eta topografia hasi dugun hondartzatik 100m-tara jaitsi gara!!

Guztira 6 orduko ibilbidea. 40 puntu topografiko. Ibarrondo aldeko kobarekin kontatuan jarri ez izana. Eta kobazulo eta galeria ikusgarrietaz disfrutatu izana dira gaurko ibilaldiaren ekarpenak. Gotzonen argazkiak izango dira horren berme.

Terminologia akatsak badira.... bota kulpa Gotzoni, txantajea egin dit eta argazkiak ematearen truke ;-).

                                                                                                                                   Josu Ceberio

Posturak onartzen dira!

Part: Gotzon, Oier, Josu, Unai, Ritxar, Antua, Petrus

Airea dator, bai, aire ederra! Hor amaitu dira dudak: ez da zulo bat, leize bat baino. Sistema baten "pintxo" bat den edo kaltzetin sakon bat, oraindik ez dakigu. Baina hori bai, soka amaitu egin da koba amaitu aurretik. Azpian, zabaltzen hasten da leizean 30 bat metro eta gero, Antuak azpian erreka meandro bat (Lamiñak-en estilokoa) ikusi duela uste du, baina ez dago ziur. 3-4 frakzionamendu egin dira leize tirabiratsuaren okerrak gainditzeko. Esperantzak asko, koba dagoen lekua ikusita: Atxurra, Afluentea, Lamiñak eta Zubitxuta leizearen erdi erdian! Konektatuko al du? Zerrekin konektatuko du? Posturak zabalik daude!!

Cast: Viene aire, buen aire! Ahi se han acabado las dudas, no es un agujero, sino una sima. Si es un "pincho" de un sistema o un calcetín muy profundo, no lo sabemos. Pero eso sí, la cuerda se ha acabado antes de acabar la cueva. Abajo, se empieza a ensanchar después de unos 30m de sima, y Antua cree ver que abajo hay un meandro de río (Al estilo Lamiñak), pero no está seguro. Se han hecho 3-4 fraccionamientos para superar las torceduras de la sima. Mucha esperanza, viendo el sitio en el que está la cueva: en medio de Atxurra, el Afluente, Lamiñak y Zubitxuta Leizea! Con qué conectará la cueva? Conectará con algo? Se aceptan apuestas!!

Espeleologo asko zulo txikiaren inguruan...

Dudaren dudan batzuk ez dugu buzoa ere jantzi, baina airea ikustean piñudi ertzeko zulo hortatik, laister jantzi ditugu. Taladroarekin eta obstruitzen zuen harriarekin burrukan egin eta gero (2 intento "magiko" eta gero), hirugarrenean kendu dugu harria. Bide batez Elizburu poljé guztia konturatu da han geundela.

Magoak magia egin du, harrijasotzaileak harriak altxa ditu, albañilak anklajeak sartu ditu eta katu bat ere sartu da. Beste guztiok sherpa lanak eta aterkiña eutsi ditugu.

Ume txiki bat bezala pozik irtetzen

Gehiago poztu gara zuloa ez dela estutzen konturatu garenean, leizeak estutzea oso ohitura handia bait da Elizburu-Ibarreta inguruetan.

Oierrek eta Antuak egin dute lehen esplorazioa. Oier gora irten da eta Unai sartu naiz, eta ia Antua-rengaino (30 bat metro, 20 metro?) sartu naiz. Honek pasu estu bat pasa du (benetan estua!) eta sokak lotu behar izan ditu beherantza jarraitzeko. Soka amaitu denean, koba zabaldu egin dela esan du, eta meandro bat ikusi duela, baina zalantzan dagoela.

Bazkaltzera berandu zihoan Antua. Koba ekipatuta utzi dugu, eta harri eta egur eta tejabana batekin estali dugu ganoraz uzteko. Harri kontran taladratutako Monty batek azpian leize bat dagoela indikatzen du.

Baserritarrak zuloaren berri jarri ditugu. Bazkalostea egiten zeuden, baina beti bezala ondo hartu gaituzte.

Bazkari eder bat Oletan, sutondoaren aurrean. Zelebrazioa derrigorra zen!

Gotzonen portatil txikiaren aurrean mapa ikusi dugu. Ezin izan dugu igarri hor barruan egon daitekeen morfologia. Posturak zabalik daude!

Ez dago esplorazioa amaituta elizburun...

*********

 

2012-IV-6: Unai, Josu, Antua, Ritxar, Petrus, Gotzon, Oier.

Dabixanari gertatzen jako: Unaien ahalegin eta billaketak emaitza itxurosua ekarri deskue, Kurubijo II (M-4) izen probisionaleko lezan, Berritxuko lurretan. Bide baztarrian, blokez artifizialki itxitta egon da eta palankia eta espatulia erabilli dogu bidia libratzeko. Handik behera leza estu baiña sakona zabaldu da, ranpa espiral formaduna, eta bigarren frakzionamentu azpixan estuasun batek Unai eta ni frenau gaittu (ni masmak hartzeko aprobetxau dot); Antua barriz, “laminatu” eta pasatzia lortu dau, handik beherako tarte zabalagua ikuskatuta eta hondua 40 metro beherago erdi-ikusitta (meandro bat, bere ustetan). Sorpresia izan da danondako, ez gendualako iñundik iñora pentsatzen 60 bat metroko sakoneriakin topauko giñanik; halan, Antua bueltan etorri da gora, estuasuna gorutzka pasatzeko gorrixak ikusitta.

Lezian deskubritzaillian omenez (hille ta erdiz Mexikora doia) bera bueltau arte esploraziño honekin ez jarraitzia pentsau dogu; ia agindutakua kunplitzeko kapazak garan... Bestalde, Ibarreta basarrikuei egindakuaz informau dogu, eta itxittura probisional bat laga dogula (arriskua dago ganauendako) baiña esploraziñuakin amaittuta itxittura senduagoz babesteko konpromisuakin.

Azkenik, Pepetxo I-IV kobak lokalizau eta katalogatzeko asmoz, Oletara juan gara Klaudionian indarberritzera, baiña bertan genguazela hasi dan zaparrariak gogua kendu desku, eta bertan geratu gara sutonduan. Azken fiñian, eguneko asmuak zihero gaindittuta genkazen ordurako...

Ibarrondo: Urdaibaiko Kañoia

Ibarrondo, Ereñoko sumideroa da. Errekeak koban sartu baiño lehenago kareharrian zulatu du kañoi sakon bat. Gaur argazki batzuk ataratzen joan gara Urdaibaiko geologiko interesgarri hau. Ez da erreza, horma iztutasuna (zati labur baten tunel forma hartzen duelako) eta bedartzagaitik. Baina hemen daukazue argazkiak ikusteko.

Asteko Informea Elizburutik

Part: Neu (Zein ba?)

Rollo gehiegi sartu gabe, hauek dira ni muturra sartzen ibili naizen kobak. Bakar batean ere ez nago sartuta noski, neu bakarrik ibiltzen naiz hortik zehar eta.

Ibarretako gixonak diño petroleua topatzen dudanean berari abisatzeko...

Izenak gutxi gora behera daude, ez diot garrantzi handirik eman ze igual kobarik ere ez dago eta...

Kurubixo II (interes gehien duena. Nire ustez airea nabari da, baina konfunditu naiz aurretik ere! Ezkerreko harria niri erori zitzaidan, pena bat, atzeko beltza ikustea nahi nuen eta. Harri handia kilikolo dago ataskatuta, igual zizelarekin edo bestela "magia". Ikusi likenak nola mugitzen diren.):

Kurubixo I (5 metroko kaltzetin bat, baina zirrikitu bat begiratu behar zaio)

Elizburuko Zuloa (bide bazterrean dagoen ur-tubo txiki bat, botilaz eta zamarrez beteta. Airerik ez, ez da harritzekoa edukiko duen zamarrarekin... Hemen esplorazioa baino Zamarspeleologia egin behar da...)

Okabixoko Zuloa (pista alboan dagoen airerik gabeko zulotxo txiki txiki kolmatatu bat. Baina badirudi koba sabai bat dela hori, begira eskuineko estalaktita itxurako hori...)

Armiñako kobaren gainean badago kantera bat ere, eta han zulo bat dago, baina airerik ez du eta estua izateaz aparte kolmatatuta dago barruan, horregatik argazkirik ez dut jarri. Elizburu baserrien inguruan ere beste azeri zulo bat ezagutzen dut, errepidearen beheko aldeko maldan, baina ez dut uste ezer izango duenik.

Au Revoir.

Cast: Sin meter demasiado rollo, estas son las cuevas en las que ando metiendo morro. No he entrado en ninguna. Los nombres están puestos más o menos, no voy a nombrar nada sin saber ni siquiera si es una cueva.

Kurubixo II: es la que tiene más interés. Yo creo que hay aire, pero ya me he confundido antes! La piedra de la izquierda se me cayó a mi. La grande esta atascando la cueva, pero con un cincel se puede quitar, o sino con "magia!" Mirad como se mueven los líquenes.

Kurubixo I:es un simple calcetin de 5 metros al que falta mirarle una esquinita.

Elizburuko Zuloa: un pequeño tubo de agua al lado de la carretera, cerca de los baserris Elizburu. Lleno de botellas y basura. No hay aire, normal con la basura que tiene. Aquí habría que hacer basurospeleologia).

Okabixoko Zuloa: un agujerito sin aire que hay al lado de la pista a Okabixo. Tiene pinta de entrada de cueva muy muy colmatada, más que nada por la pinta de techo que tiene con esa medio-estalactita...

Hay otro par de agujeros por ahí también, pero no merecen ser mencionados por su mala pinta.

Espeleologia zientifikua Karlistan

2012-III-31: Simone,Unai, Ritxar, Gotzon, Leire, Javi, Oier.

Karlistian Torkara, barrixei joko pizkat emotera. Javi sarrerako gela haundixan geratu da, perimetrua neurtu guran, lagin biologikuak hartzen eta hegaztixen hezurdurei erretratua etaratzen. Beste guztiok hondorutz juan gara, baiña tradiziñuari jarraittuta, Iradier gelan nahastau gara eta ezin izan dogu sifoiko gelako bidia topau; haitzuluan edertasunari eta tamañuari, ostera, bai erreparau detsagu behintzat, eta danok oso gustora urten dogu. Gorako bidian, gaiñera, neuk be masma bat harrapau dot, Meta menardi nere ustez.

Bueltako bidian, Unai eta bixok garunian sartuta dakagun gaixotasun arraro honen sintomak erakutsi doguz, karteletako mezuak be modu okerrian ulertuarazten deskuana: “Centro de descenso” (Centro de descanso irakurri biharrian) eta “No echar papeles en el meandro” (No echar papeles en el meadero).

Torcaren putzuaren sarreran

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------
APROBADO!

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Horixe zioen 400 eurotako betaurrekoak zituen bi petate handiz kargaturiko gizon bizar-zuri batek. Azterketa geneukan Unaiek, Simonek eta Leirek. Eta non hobeto, Torca del Carlista-n baino. Raneroko mendiak guretzako bakarrik, eguzki ederra, hiru-lau ahuntz eta saia, gu, animali arraroori begira, galdetzen: ze ostia egiten dauz horrek hemen Raneroko mendi tontorrean katxarroz beteta?

Cast: eso decía un hombre con barba blanca, 2 petates y gafas de 400 euros. Teníamos examen, Leire Simone y Unai. Y donde mejor que en la Torca del Carlista. Los montes de Ranero para nosotros solos, buen sol, cuatro cabras y buitres mirándonos a nosotros, raros animales; y preguntando: que ostias están haciendo esos en la punta de Ranero llenos de cacharros?

Ba, zer egingo dugu ba? Torca de Carlista handian sartu, kondairak dioen bezala Carlista bat bota zuten zuloan, lurrazpiko munduaren sarreran. Hasieran leize normal bat da, eta han joaten zara tubotxoan behera eta behera, eta orduan: HALA! Hormak desagertzen dira, zure hitzek sekulako oihartzuna egiten dute airean zehar. Rapelatzen, referentziak galtzen hasten zara. Airean geratzen zara iluntasunean zu bakarrik. Goian, argi puntu batzuk, behean, beste batzuk.

YUJUUUU!

Javi eta Gotzon Torkaren sarrerako putzuan

Bide erdian Yujuuu-ak amaitzen dira, ze, badirudi behera ez zarela heltzen, eta eskua benetan nekatzen hasia dago soka madarikatua heltzeaz.

Oier Pico de Carlista-ren tontorrean kontenplazioan

Gero, harriak eta bidezidortxoak. Berriro mendian zaude, baina gauez. Baina hemen ez da sekula eguna egingo... Intuizioa eta brujula jarraitu behar duzu, salaren beheko puntura jeisteko, eta Pirineoetako kaos de blokes bat balitz bezala, 200 bat metro (zuzendu oker banabil) jeisten dituzu. Menditxo bat, bera bakarrik.

Baina koba ez da hor amaitu. Horma jotzean, estalaktitak hasten dira, eta kolumna erraldoiak. Hormetan, excentrikak agertzen dira bapatean, gelatxo akzesorioak agertzen hasten dira, kristalak hormetatik irtetzen. Aragonito koraloideak, kaltzita kristaltxoak lurrean...

Behean beste gela pare bat dauzka. Gu Iradier gelan egon gara. Gela ederra da, guk halako bat topatuko bagenu Lea Artibain berton malkoka emozionatzeko bezalakoa. Baina Torcan gaude, hemen halako gelak "gela akzesorioak" dira.

Gorantza joan gara, paso komodo baten. Txorizo, makarroi entsalada, txokolate eta abarrez goraino jarri gara. Oierrek berak egindako ogia ekarri du. Gure gainean, soka bat zeruko iluntasunetik datorrela dirudiena.

Koba erraldoiaren iluntasunean pozik

Javi-k Scurion-arekin apuntatzen duen bakoitzean, benetako referentziak egiten dituzu argiarekin, eta: "OSTIA, HORI BAJAU DOGU??"

Ur gitxi eramateko akatsa ere egin dugu, eta segituan amaitu da. Nik gours batetik ere edan dut ura eta ia gours-a desertifikatu egin dut!

Goian, poza, satisfakzioa, eta arratsalde ederra. Haize fresko batek hotzikara eragiten du arropa bustian, baina exokarstaz baliatuz (espeleologoak gara eta ze espero ba?) harri tarte batean haizearengandik babestu gara. Oier mendi puntako harrira igo da filosofatzera pixkat edo...

Torkaren kanpoan, gure "sufrimendu" aurpegiak nabariak dira...

Leire argazkiak atera eta atera paparazzi estilora, Gotzon Unai eta Simone exokarstean sartuta arratoiak bezala... Beste guztiak leizean sokak kentzen.

Javi The Great Desequipator putzutik irtetzen...

Beheko parkinean, Pozalagua-ko koben sarreran mendia begiratzen duzu. "Joder, hutsik dago eta; ez dakit nola ez den mendi guztia behera erortzen!". Eroriko da, milioi bat urte barru edo...

Badirudi, sala handi honen jatorri geologikoa hau dela: lur barrutik datorren ur beroak, mendi hauek sortu eta uretatik altxa zirenean, kararria magnesioz nahastu eta dolomia bihurtu zuten. Dolomia boltsa handi hori mendi barruan, errazago zulatu zen, dolomia kaltzita baino bigunagoa baita. Erraz ikusi daiteke ze, kanpoko kantera ere dolomia kantera bat da.

Aupa neska mutilak, Iluntzarren halakoren bat egongo da eta gure zain!!

EREÑOKO KOBEEN IBILBIDEA

Gaurko egunean aktibitate ezberdina egin dugu.

Ereñoko udaletxeak eskatuta, dedikatzen dugu eguna Ereñoko mendiak ibiltzen, koba gehienetatik pasatzen ibilbide bat aurkezteko.

Ondoren, ibilbideak hasiera ta amaiera du Ereñoko Elizandean; 16 kmtakoa eta 15 kobatik pasatu ondoren.

Hemen izten dugu ibilbide maraztuta, batan batek nahi ba du egitea. Gu oso ondo ibili gara.