Jose Mari Saenz "el Tigre"

160507: Oier.

Jose Mari Saenz “Tigrea” elkarrizketatzera. Iturraldeko hasierako taldetik hasitta, Ormazarretako esploraziñua oso-osorik ezagutu zeban -5 urte jarraixan-, baitta IPV taldiak Larran 1954 eta 55an egindako kanpaña haundixetan partehartu be (Etxaleku eta “H” lezak esplorau ziranekuak). Isaac Santestebanek lagundu gaittu (elkarrizketia bere etxeko egongelan egin dogu) eta bere jakitturixa speleo-enziklopedikua be oso lagungarrixa izan da.

La Sala de los Espejos. Estética angular.

Dentro del repertorio de grandes volúmenes subterráneos que estoy fotografiando los últimos años, la Sala de los Espejos ocupaba un lugar especial. El sistema del Hayal de Ponata guardaba aquí su excelencia, a muchos kilómetros de las entradas que se conocían hasta ahora hasta que se ha conectado el nuevo acceso por la Rebollar II. Por fin este sábado he podido cumplir ese objetivo, y cumplió con creces las expectativas. Un vasto espacio subterráneo que guarda toda la fuerza interior de Sálvada: líneas de fracturas, cortes angulosos en las bovedas, espejos de falla, juntas de estratos, la enorme rampa de bloques, la cascada que surge en las alturas de un lateral... todo a gran escala, a un volumen que parece más propio de cavidades de alta montaña. Es la estética angular, del trazo recto. Aquí no hay lugar para las curvas, hasta la cascada cae en vertical rigurosa. Parece que todo se ha dispuesto en la misma línea de belleza recia, sin concesiones, sin formaciones.

La imagen está tomada desde la parte superior de la rampa, donde se visualiza perfectamente ese enorme espejo de falla y la cascada más abajo. Así también se ha evitado la fuerte condensación que había más abajo. Hemos intentado alcanzar desde aquí la máxima visual hacia el fondo de la galería colocando tres espeleólogos escalonados (Carlos Puch, Oier Gorosabel y Martín Ibarrola), haciendo visibles los sucesivos arcos de bóveda. Esta posición escalonada además facilitó la “cadena de comuncación”, ya que la sonoridad de la cascada hacía difícil entenderse. El último espeleólogo situado sobre la bloquera del fondo aporta la profundidad que merece la toma.

Aparte de los espeleólogos que hemos mencionado posando e iluminando, han intervenido también en las cercanías de la cámara Idoia Basterretxea, Josu y Unai Zeberio. Todos lo han hecho posible.

Y también, cómo no, los anfitriones y guías que nos llevaron hasta allí: Alberto Alonso y el Grupo Espéleo Takomano. Y como siempre, Gotzon. A todos ellos mi agradecimiento.

Josu Granja

Eskegitako galeria, eta pedagogia

160417: Xabi, Antua, Iñaki Kobero, Iñaki Bombero, Erlantz, Gotzon, Maite, Pana, Oier.

IS-037 (...), aztarnategi gaiñeko leihatilla pareko galerixia ikuskatzera, Foru Aldundikuekin adostuta. Eskaladiak ez dau arazorik emon: kanpotik barrura botatako sokan gora, bertara allegau eta dana begiratzeko aukeria izan dogu; ez da intereseko datorik ikusi, eta behera jaitsi gara; topografiatziak be merezi ez dabela pentsau dogu, krokisian txertatzeko punto bakarra eta norabidia hartu dogu bakarrik.

Atzeko itxitturaraiñoko sartu-urten bizkorra egin dogu zoruari buruzko notak hartzen; arkeologuen perfillakin osatuta marrazki topografiko barrixa egingo dogu. Hormak ez ikutzeko kontu haundiz ibilli gara; gaiñera gaur Erlantz estrainekotz etorri da, eta saiatu gara espeleologia/espeleoturismo, edo zientzia/denborapasa kontzeptuen arteko desberdinttasuna azaltzen; baitta aztarnategixak ahal danik eta gitxien “zapaltzen” doguzela, eta sekulan bez  indusketa furtibuan... Ez nago seguro mezua harrapau ete daben...

G52 Etxetxu II Amaitu Zaigu

Part: Martin, Unai, Josu, Idoia

Ez genuen nahi, baina amaitu zaigu. Pasadan astean, G52 Etxetxu II deitutako Urgitxiko errekaren "pintxazo"ari beste aukera bat eman genion. Ondo begiratu gabeko "Goiko Sektorea" errepasatzea eta topografiatzea zen helburua. Gauzak horrela, gela eder batetan eskalada eder bat identifikatu genuen.

Goian, sabaian, "pendant"ak ikusten ziren. Hau da, sabai bat zen, hau da, galeria bat zegoen.

Eta han joan gara, eta bai, galeria bat zegoen. 50 bat metro eman digu galeriak (metroa gora, metroa behera).

Ez gara gehiegi luzatuko kronikan, aurpegi luzearekin etxera joan behar izan dugu eta. Handia bai ematen zuen, baina azkenean ez zen horrenbesterako izan.

Josu eta Idoia eskalada egiten zeuden bitartean (nola ez, harri txarretan!), Unai Martini beste galeria guztiak erakustera joan da. Eta han, erreka galeriaren fondoan, han goian, kolada handi bat eskalatu eta gero, arkatz bat aurkitu genuen. Suposatuko dugu, Antuak eta Gotzonek hau topografiatu zutenean, topoa hemen amaitu zutela material faltagatik.

Eskaladak bere lanak izan ditu. TxofTxof egiten du mailuak koladan. Taladroak Prrrof. Baina bueno, kostata, eta Idoiaren hankara harri eder bat erorita (dena kili kolo baitzegoen), baina azkenean ezer pasa gabe, igo da bikotea gora.

Beste harri batek soka harrapatu du bide erdian dagoen estuasunean. Sorpresa txikiez beteta dago bizitza, eta sorpresa handiez espeleologia! Baina bueno, libratu dugu soka. Martin-ek, soka ebakitzeko harri eder bat baino hoberik ez dagoela pentsatu du.

Orain bai, ulertzen dugu zertarako den "nabaja". Ez, ez da txorizoa ebakitzeko.

Unai topo egiten auto-ikasten dabil. Goiko galerian txokolateatu dira topografiako gauzak. Guanteak jarri eta kendu. Distoa ez zikindu nahian zoratzen dabil, baina bueno egin du azkenean. Dena nahi du marraztu, baina arkatza eta paperaren egoerak horrenbesterako ez dute ematen.

Besteak bueltan zihoazen bitartean, Martin-i zain egoteko eskatu dio Unaiek, eta errekan gora abiatu da bakarrik ahaztu zaion meandro bat topografiatzera, "Topo en el Silencio" estiloan.

Orain, ez dakigu topoak errealitatea ondo isladatu duen...

G-52 Etxetxu II-k bizirik dirau

Part.: Oier, Idoia, Unai eta Josu

Orain dela hiru urte egon ginen azkenengoz zulo honetan. Baina atzokoan, barrura zihoaztenetatik bakarrik Josu izan zen bertan, eta gogoratzen zuen bakarra sarrera zen. Eztua, "es una entrada que te puede hacer perder la dignidad espeleologica" zihoen. Irtetzerako orduan, arrazoi zuela ikusi zen...

Etxetxu II-ko lezak Iñubija eta Urgitxitik pasatzen den errekari pintxazo bat egiteko aukera eman zigun. 50m-ko putzu bat, eta basean galeria sare laberintiko bat. Horietako batek errekara eramaten zuen. Punturik interesgarrienera. Erreka aldiz sifonatu egin zen, eta berarekin batera gure esperantzak Urgitxira edo Iñubija-ra joateko.

Baina galeria sarea ongi begiratu gabe alde egin genuen, eta beraz, atzo Oier, Idoia, Unai eta Josu sektore konkretu baten topografia zehatz bat egitera sartu ginen. "Beharbada alturan dagoen galeria batek sifoia gainetik pasatzeko aukera emango digu".

Sartu bezain laster, sektorearen bidegurutzea bilatu eta lanari ekin genion. Unai eta Idoia topo, eta Oier eta Josu inguru guztiak arakatzen. Josuk gogoan zuena baino nabarmen handiagoa zen lekua! Inkognita gehienak eskaladak ziren, eta tximenea altuak bihurtzen ziren.

Baina egunaren amaieran 2rekin geratu ginen:
1) Sektore erdian, gela bat zabaltzen da eta 10mko alturan beste gela bat ikusten da. Josuk bertara eskalatu eta soka jarri zuen jendea igo zedin. Goitik beste 10mko alturan beste beltzune bat ikusten zen, baina sabaiarekin! galeria bat alturan. Soka bertan finko utzi dugu bueltatzeko.
2)Sektorean urrutieneko puntan, galeria kolada handi batzuek ixten dute. Baina eskalada errez bat atzematen da bertan. Haizea dago, edo freskura edo... dirudi kanpora doala. Bertan saguzahar bat ikusi dugu.

Beste 3 inkognita ez hain on ere aurkitu genituen, baina tximeneak, beraz, momentuz bakean utziko ditugu.

Kanporantz irteen ahala desorientazioak eraginda, baten bat lezan goraka joan beharrean beheraka joan zen konturatu zen arte.

Irteerako eztuasunak be, momentu komikoak ekarri zizkigun, eskerrak sokatxo bat jarri genuela.

Aupa EtxetxuII!

Atxabringo Leza Amaitu da - Atxabringo Mendia Oraindik Ez

Part: Idoia, Josu, Unai

Pazko Egunean ere espeleo egitea erabaki dugu. Bai gauza arraroa ezta? Jo jo jo

Oraingoan, gure monoa kentzeko, Atxabringo Leza aukeratu dugu. Sokarik ez dauka barruan, baina bai hiruzpalau monty (edo hobeto esanda lauzpabost, edo bozpasei, edo seizpazazpi!).

Atxabringo Leza, gogoratzen ez duenarentzako, "Lezate Gainean" zegoen leza zen. 60 metro inguru utzi zigun sartzen mendian barrura. Lezatera omen zihoan, baina ia beti bezala itxi egin zitzaigun, burua berotzeko putzu eder bat erregalatu eta gero. Karamelua eta gero Basie etorri zen, eta gero miseria, eta gero estuasuna, eta azkenean itxi egin zen. Desobstruituz gero, pasa ahal zitekeen, eta pendiente utzi zen. Baina azkenean leza amaitutzat ematea erabaki dugu, "monty"ak bertako Rudistekin "fosil autoctono" bihurtu aurretik.

Josu eta Idoia sartu dira barrura, eta Unaiek prospektatu egin du. Atxabringo Lezaz ez da asko fido, baina mendi horretan fede handia du, azken finean Lezateren gainean dago eta. Zorioneko Lezate... uffff.

Josuk fondo fondo fondo-an dagoen monty-a bertan uztea erabaki du. Basatza gehiegi bertara heltzeko, eta sokak "hainbeste" zikintzea ez du merezi. Beste guztia garbi utzi, estuasunekin barre batzuk bota eta kanpora joan dira Josu eta Idoia.

Unaien paseoak 3 erregalotxo izan ditu. Ez dute Galarregiko sarrerako Tornado-rik botatzen baina bueno, hori gehiago.

Atxabrin Zuloa: XX bat. 0,25 metro zabal den zulotxo bat, 3 metro ikusten da. Beer Team-entzako proiektu baten aurrean al gaude?

Atxabrin II: 1x1,25 zabalerako leza hundimentutxo bat. Bloke bat dauka erdian ixten, eta errez pasa daitekeen pasu batetik burua sartuz gero 5 bat metro ikusi daitezke.

Atxabrin III: 0,5 metro zabal den arrakala bat horma baten. Leza baten zabaltzen da. Harri bat dauka ixten (apropos jarrita igual?) baina desobstrukzio erraz batekin pasa daiteke. Harria botata 10-15 metro sartzen da?

Ez dute airerik, baine bai uste dut freskura badagoela. Domeka goiz batetan jolasteko.

Euria egin behar zuela zirudien baina azkenean mendiak baketan utzi gaitu. Mendizaleren batek blog hau irakurtzen badu, jakin dezala Iluntzar "la gran desconocida" dela. Jende gutxi egoten da bertan, eta bake asko, eta bista oso eder asko!

Leizarra Goikoa-ko atarian

Gero Olabarriko material "basatzaztatua" garbitzera joan gara Santa Luzia-ko errekara. Momentuz Gernikako Udaletxea ez da kexatu erreka marroia utzi dugulako. Baina bueno, basie menditik hartu dugu, eta mendiari itzultzen diogu!

Speleo egiten badugu, hau ere egin behar!

Ruben Gomez

160328: Oier.

Aste santuan speleorako nekan egun oso bakarra, oin be, saloiko jardunerako erabilli dot. Liginagako miniudaletxeko buleguan, Ruben Gomez alkate espeleologuakin egon naiz pare bat orduz. 70 urtekin be espeleolaguntzan eta ARSIP-en burubelarri ibiltzen da, bizitzia literalki espeleologixiari eskindu detsan beste gizon bat (badagoz batzu).