EPERRATXA MENDITIK BUELTAKA

Part.: Oskar

Eperratxa menditik prospektatzen, hiru zulo ikusi dodaz, haundiena esaguna, beste biak katalogatu gabeak Ez dirudi interes larregi daukatenik. Dena den, ondo begiratu beharko dira.

G-048 - Barriro joan beharko gara...

Part.: Antua, Iñaki, Unai, Gotzon eta Josu



Igandean joatekoak ginen G-052ra, baina Antua, Ritxar, Oier eta ni (Josu), Unaien baimenarekin atzo sartu ginen, eta begibistako esplorazioa bukatu egin genuenez, gaurko, Gotzon eta Iñakirentzako ezer gutxi geratzen zen.

Gauzak horrela, erdi kastigatuta bezela, Antua eta ni, Gotzon-ekin barrena sartu gara topoa eta argazki batzuk ateratzera. Unai eta Iñaki ez zeuden bete betean eta prospektatzera joan dira.

Gauzak espero bezela egin ditugu. 220m inguruko garapena, 38m-tako sakonera sifoira arte, eta gela handiaren goiko aldea +1m sarrerarekiko. Datu hauek ez dute interes berezirik, hala ere, topografia egiteak, kobazuloa sakonki errepasatzeko aukera eman digu, gauzak horrela, hiru puntu utzi ditugu berriro joan eta argitzeko:

- Laminiturri gelaren aporte nagusia, ur-jauzi batetik dator. Honen gainean lehio batetik 4-5 metro galeria ikusten da, 1.5m x 1.5m sekzioarekin.

-  Ur gutxiagoko egunen batean, sifoira bueltatu behar gara. Agian, honen eskuineko aldean pasu bat egon daiteke.

- Haizeari jarraitu ezkero, kobazuloaren eskuineko meandroan gora, jarraipena dagoela dirudi:  librean egiteko eskalada bat, pare bat seguru sartuta. Jarraipenik baldin badu, tximenea honetatik izango da.

G-048, ez da kobazulo bat bereziki polita, baina leku oso interesgarrian aurkitzen da: Galarregi-Inubija-Urgitxi sarearen erdian. Eta puntu horretan agertzen den guztia da interesgarria. Bestalde, kobazuloak duen haizea nabaria da, eta ezin da bertan behera utzi. Udara aldera edo, berriro sartuko gara.

Puntu hauek "fitxatuta", kobazuloa desekipatu eta Ereñora joan gara jan, edan eta topoa begiratzera.

Osoloko sorpresia

Argazkiak.org | Osolo 1º buceo © cc-by-sa: ades

140105: Laurent, Eusebio, Mikel eta bere aitta (Osolo basarriko familiakuak), Niko, Tomax, Oier.

                                                                                                              

11.00etan geratu gara Kai tabernan Laurent eta bixok. Bertara agertu jaku Eusebio informatzaille fiña be. Osolora juan gara zuzenian, sifoian ikustaldi bat egittera; esan bihar da ez genkala esperantza askorik, galerixian formiangaittik. Haitzuluan sarreran genguazela, han agertu jakuz Osolo basarriko aitta-semiak; aitta gaztetan sifoiraiñok sartutakua da, eta semia sekulan bez; barruraiñok lagundu gaittue, Eusebiokin batera, eta han ibilli dira Laurenten materixala karriatzen (eskerrak: nik nahikua bihar nekan Niko eta Tomax jagoten...). Aittan esanetan, lehen galerixia altuagua zan, ezagun da oin sedimento gehixago dagozela; gaiñera, euri sasoietan nahikua korrientia ei da goiko sarrera honetatik urak urtetzia.

Harixa ipiñi eta han sartu da Laurent. Hasierako inpresiñua txarra izan da: sifoiak sonda haundirik ez (gerriraiñok-edo), eta jarraibide bakarra, estua eta txikixa. Handik pasatzeko aletak erantsi bihar izan dittu, eta halako baten... desagertu. Ordu erdi bat-edo pasau dogu, argittasunen bat somatzen genduala baiña gehixenetan sifoia illuna; luze xamar eritxitta, puspilluak eta hantxe agertu jaku barriro Laurent. Hauxe izan da bere kontakizuna: sifoia bera 40 bat zentimetrotakua dala, edozeiñek errez pasatzekua (hobe botilla txiki batekin, badaezpada) eta gero segiduan galeria aereuan sartu dala; erreka aktibo batekin, eta sifoi aurreko tramuan dimentsiño hirukotxekua (10 m altu, 8 m zabal beraz). Progresiño erreza egin dau zati baten, eta seguridadiangaittik atzera egin dabela.

Ahozabalik geratu gara emaitziakin. Ez genduan iñundik iñora halakorik espero (Osolotarrak, gitxiago). Oin pendiente geratzen da ikustaldi hobia egittia lagun batzun artian, gero topo eta bestelako biharrak preparau ahal izateko.

Toponimia: Nahiz eta jatorriz seguraski “Olasolo” dan, Mikelen aittari galdetuta, basarrixan eskritturetan be “Osolo” formia agertzen da antxiñatik. Beraz, “Osolo” formia lehenetsi bihar dogula dirudi. Bestalde, haitzuluari berari “Osoloko kobaue” esaten detsela diño; “urbegixa” ez behintzat.

Etnografia: ez dabe sekulan kobiari buruzko kondairarik entzun; halan be ondiok aittitta bizi jake, eta galdetuko detse.

(...)

Boluna, Eurtenerrota, G-52

Argazkiak.org | Eurtenerrota © cc-by-sa: ades

140104: Gotzon, Iñaki, Martin (Eurtenerrota), Laurent, Idoia (Boluna), Josu, Antua, Ritxar, Oier (G-52).

Bolunako urpekaritza saiua ez da ezertan geratu, ura basatsuegixa zetorren-eta.

Eurtenerrotako taldiak emaitza pozgarrixak ekarri dittu: txarto ulertu ez badot, espeleometrixia bikoiztu egin dabe eta pasatzeko moduko estuasun baten egin dabe atzera, desob saio baten premiñan.

G-52 leza barrixian, 30 metroko jaitsieria egin dogu errekaraiñok; bai sarrerako putzua, bai paralelua be hobeto begiratu biharko litzakez. Beheian, lehelengua errekia beherutz segidu dogu: galerixia estutu egitten da, eta 15 bat metrora sifoi baten amaittu (ez dau ur asko tragatzen; paretetan ur-markak dagoz, gitxienez 4 bat metrotaraiñok). Lateral bat begiratu dogu, eta 10 bat metrora haizia galdu egin da. Errekan gora juanda, diaklasa bat: altura haundiko meandruan ezkerrera juanda, aporte bat; urjauzixan gora, gela haundi bat (Laminiturriko Gelia) hiru aportekin (bat lamiñen itturri majiko itxurakua), hirurak haize korrientiakin eta estuasunetan amaittuta. Meandruan eskumara juanda, barriz, aporte bat katazulo batekin (haize korrientiakin) eta, aurrera segiduta, katazulo estua eta Laminiturriko Geliakin konexiñua. Meandruan tetxua be begiratu dogu, nahikua ondo gure ustez. Azkenik, aukera gehixen itxurakora jo dogu: aporteko katazulo haizedunera, eta bera nasaitzen geratu gara ordubete inguruan. Ez dogu lortu pasatzia, eta taladro zintzelduna mesedegarrixa izango litzakela eritxi detsagu. Bio lagiñak: Lithobius 1, Meta 1, opilioi 2

Argazkiak.org | G-52 © cc-by-sa: ades

Eurtenerrotako "La Gatera"n GEV eta GUMen pausoen atzetik

2014/I/04 Martín, Gotzon eta Iñaki

Gaur Juniran armosau ostian, ze plan egin erabakitzen ibili gara: Gotzon, Martín eta hirurok legalak izan gara Iñaki Bonberorekin eta ez gara Unairen lezara joan ;-)

Omara bajatu gara, Goikolea ingurura ta hasiera batean Laurenteri lagundu dotzagu materiala porteaten, Bolunako ubegixa exploratzeko... zoritxarrez, ura oso nahasia zegoen eta ezin izan du buzeatu. Idoia be handik bueltaka ibili da bitartean.

Horren ostean Eurtenerrotara joan gara, kobazulo txikia baina oso polita. Gotzonek lehenengo topografia egin eban koba honetan, metro barik ez ezebe, baina erreka batera heltzean bertan utzi zuten explorazioa.

Hala ere, sarrerako ikurrak (siglek) zioen bezala, kobazuloa ez zegoen guztiz exploratuta, eta Martín aurretik joanda, errekan gora egitea lortu dugu, meandroaren goiko aldetik. Tamalez ikusi dugu ez garela lehenak izan hemendik ibiltzen... lehenik GUM eta ostean GEVen siglak ikusi ditugu hormetan karburoz eginak, baina tira, Gotzon konformatu egin da beraiek ibili ez ziran jarraipena topatu dogulako.

Gero topoan ikusi dogu zuzenean goazela Boluneta eta Zazpilezetara. Jarraituko du? haizeak hori dio.

  

Betrokoloko leziaren kontua ez da guzurra!!!

Jon Fonda, Mikel Landa, Peio Landa, Jose Navarro, César, Rober, Santi

Azkenean, Rober Garayk Mundakako Gaztezar mendizale taldeko eta ganerako beste kide batzuen laguntzaz, Betrokoloko leze mitikoa aurkitu dau. Izan be, antzinako GEV taldearen katalogoetan agertzen zan berau, Betrokolo edo Ondartzako lezia izenaz. GEAC izeneko talde batek esploratu ei eban lezearen lehen jauzia 1961ean, beste salto bat jaitsi barik itxita. Horixe zan genduan informazio bakarra. Baina inork ezin izan dau leze honen ahoa topau ondorengo 52 urteetan.

Harik eta Rober Garayk Gabon Zar egunean haren bila joateko urteera atondu arte: Mundakako lagun koadrilla bat hartuta, danak urretxa palu luzeez horniturik, txarakako lekurik zarratuenean eta sasitzarik handienean sartzeko prest abiatu ziran. Han ziran besteak beste, Jon Fonda, Mikel eta Peio Landa anaiak, eta Jose Navarro. Peiok esaten eban txikia zanean ikusita eukala zulo haren sartuera, izan be basoa euren familiarena da-eta. Gainera, amamak errieta handia egin ei eutsien hara ingurua gehiago ez joateko, zulo handi haren bildurrez.

Ez zan hau Rober Garayk lezearen bila egiten eban lehen ahalegina. Hainbat aldiz abiatu izan da kide batzuk zein besteekin Betrokoloko aldapak, erripak, artadiak eta txarakak arakatzera, baina beti esku hutsik bueltan. Azkena orain dala urtebete, Iñaki Urrutiaren indikaziñoak haintzat hartuta txaraka berean aritu ziran, baina ez ebien lezearen susmorik be barruntau.

Hau zala ta, ADES taldeko kide bat baino gehiagok alperreko ahalegintzat jo izan dauz Rober-en saioak: “Leze hori zarratuta dago” edo “leze horren kontua guzurra da” eta antzekoak entzun behar izan dauz askotan. Baina, azkenean, mendekua hartzeko moduan da.

Izan be, gaur bertan jaitsi dogu lezea Rober eta biok. Putzu bi dekoz, lehena 25 metro ingurukoa eta bigarrena 22 metro ingurukoa. Argi dago hauxe dala katalogo zarretan agertuten dan zuloa. Nahiz eta haizerik ez dan igarten, lezea bentilatuta dago, eta ederra da, hatxa oso ona anklajeak sartzeko, eta gauza miresgarria gure inguruan: espeleologoa oso gitxi zikintzen da, lohi eta basa gitxi daukalako. Oso egokia lezeetan ibilteko praktikak egiteko.

Horixe bada: Betrokoloko lezia ez da asmakizun bat, benetan existitzen da!!!

Trilogia de chichinabo

Argazkiak.org | Osolo © cc-by-sa: ades

140102: Oier.

Cuentan los ancianos del ADES que, in ilio tempore, un loco hizo cierta triple travesía en la Red del Silencio. Me parece que los que me hayan visto esta madrugada no tendrán un concepto muy diferente de mí, salvando las distancias.

A petición de María Napal, he hecho una visita relámpago a las cuevas de Zubiburua/Isuntza (Lekeitio), Alperdo (Aulestia) y Osolo (Markina-Xemein). Se trataba de comprobar si albergaban murciélagos de cara al trabajo de este fin de semana.

A las 5.30 he entrado en Isuntza/Zubiburua por la boca superior. No he observado ninguno en la pequeña galería donde dijo verlos Iñaki. Por el contrario, nada más desembocar en la galería principal he avistado un ejemplar de pequeño tamaño colgado en un lugar de fácil alcance. He recorrido dicha galería sin ver ninguno más.

En torno a las 6.15 he llegado a Alperdo. Tras una impresionante travesía de los pastizales donde no menos de 8 pares de ojos brillantes me observaban desde diferentes puntos, he entrado por la boca superior (trop plein). Desde el conducto inicial he comprobado que está muy seca, bien por tanto para transportar el material delicado. Al desembocar en la galería, he marchado por la izquierda. A la vista del sifón, dos murciélagos en el techo fácilmente alcanzables. He encontrado una cuerda de 15m y un cordino, supongo que del buceo de marzo de 2013; lo he retirado. En esta misma galería pero en el sector derecho, he visto otro murciélago también accesible. Recogidos 1 Lithobius y restos de 1 ¿opilion?

A las 7.30 estaba en Osolo. He localizado fácilmente tanto la boca superior como la inferior, accesibles desde la parte posterior del polígono industrial. Me ha llamado la atención el gran tamaño de la galería principal (5x4m de sección), con preciosas paredes lisas de caliza jaspeada, que funciona como trop plein del sistema, como se evidencia del limo y sedimento que cubre todo el suelo de la cueva y por las marcas de nivel de agua en las paredes que llegan hasta la boca subiendo unos 8 metros desde el sifón (de agua limpia, no totalmente estancada). La he recorrido creo que toda, unos 30 metros, y he visto únicamente un murciélago que ha pasado aleteando por mi cara (juro por mi madre que no lo he espantado yo). Esto en la boca superior. En la boca inferior, de pequeño tamaño, se accede a una pequeña galería activa de unos 15 metros con coladas y gours; recogidos 2 opiliones, 1 pececillo de plata y 1 meta. Croquis de ambas (separadas unos 20 metros de distancia), foto de ambas bocas, coordenadas tomadas entre las dos bocas (...)

Espero que os sirvan de algo los datos, María. Por mi parte ha sido un placer volver a moverme por la madrugada, hacía tiempo que no tenía ocasión de ver las calles desiertas, oir los programas de radio, ver las poquísimas ventanas iluminadas a esa hora...

Una única pega: he estado a punto de engrosar la lista de Accidentes / Incidentes en el Estado Español al atraparme el dedo con la puerta del coche. Pero al final he logrado salir por mis propios medios, así que nada.