Gabaro-Txepetxabixe

180303: Ibon, Antua, Gotzon, Unai, Josu, Idoia, Martin U, Martin I, Oier.

Talde bat Iñeritzera, eskalada bi egittera. Informauko dabe euren aldetik.

Bestekuok, UB zonara juan gara Ibonek lokalizautako leza batzuk ikustera. Lehelengo, mendi bide baztar baten, UB-103 (Gabaroko zulua; toponimo zihetzagua inbestigau biharra dago). Instalau eta behera juanda, lurpeko gela haundi xamarra (5x5x10 m inguru) topau dogu 15 bat metroko sakoneran; arrapala baten ostian, kolada eta goursetan blokeatzen zan, baiña hor argal/ausartak goittik beherako bide bat topau dabe, kaltzitaz betetako bloke artian, eta progresiño miserable xamar baten ostian estuasun haizedun baten atarixan geratu dira; euren esanetan, bueltau biharko da. Ni gela haundixan bueltan geratu naiz, kokotan, eta hau izan da bio emaitza:

• 4 saguzar bakarti hibernaziñuan: itxuraz Rhinolophus hipposideros eta Rh. ferrumequinum.
• Urpeko krustazeo larrosa 1; Lithobius 1; 3 miriapodo zuri; Oxychillus 1; Quaestus 1; 3 masma txiki diferente; Meta 2; xilofago 1 (ez nago seguro potian sartzia lortu doten); Neobisium 1.

 Ostian, Zapola ondoko lapiazetara juan gara; Ibonek zelaixan agertu barri dirazen zulo 2 erakutsi deskuz; momentuz ez dake haizerik ezta sartzeko aukerarik; hirugarrenak, ostera (Igotz aldera begira) arrakala estua izan arren, haizia txupatzen egon da; halan, lurra eta harrixak gogoz kentzen hasi gara (nahitta blokeauta egon da, baiña oin dala urte asko), pasabide estu bat zabaldu arte, potzu haundi baten. Bajatu dirazenak esan dabenez, horma mengel xamarrak zittuan (harrixak jausteko arriskua), eta 40 bat metrotako sakonerara allegauta amaittu da, jarraitzeko aukera barik. Esploraziñua amaittutzat emonda, sarreria barriro blokeau dogu.

Larrun Galeria eta Ez Dau Ezer Gela inguruak

Part: Martin, Josu, Unai, Idoia

Han ibili gara gaur ere Iñeritze (edo Iñusijako Lezia ere deitutakoan, toponimia ez da sekula galdu behar) barrenak errepasatzen.

Gaurkoan konexioa nahi genuen egin Ez Dau Ezer Gela-tik heltzen den Saguzarren Potzuaren goikaldetik, Iñeritzeko sarrerako salan dagoen Bentanoi batetara. Bentanoia bai, baina ez heltzeko erreza.

Josu eta Martin Saguzarren potzura joan dira, eta Unai eta Idoia sarrerako gelaren eskalada egiten geratu gara.

Gure Teoria Geologikoaren arabera, hor goian, Iñeritzeren galeria pre paleo super fosil batetan, batu egingo ginen bi taldeak. Eta formazio kaltzitiko ikusgarriz apaindutako galeria eder batetan, besarkatu egingo ginen. Edo igual Unai agertuko zen Saguzarren potzu gainaldera eta esango zion Josu edo Martini (Eh! Hemen nau!). Edota bestela, Josu eta Martin Sarrerako Sala gaineko bentanoira agertu ahal ziren, eta orduan Unairi sorpresa bat eman, hormatik porru baten moduan zintzilizka dagoen bitartean.

Unai sarrerako salan eskalatzen zegoen bitartean, eta Idoia behean aseguratzen, kolada bateko ur tanta batek bere buzoa "refrigeratzen" zuen bitartean, kanpoko zelaiko mendizaleen zaratak entzuten ziren. Zarata bat entzuten zen bakoitzean, Josu eta Martin zirela pentsatzen genuen, galeria fosil ideal horretatik etortzen, pozez txoratzen.

Baina ez da horrela izan.

Goian galeria bat zegoen (4-5m?) eta gero zulo beltz erraldoi bat lurrean. Salaren gainean gaude.

Josu eta Martin-i esplorazioa amaitu zaie. Meandroaren tetxua jo dute. Ia dena desekipatu egin dute. Ez Dau Ezer gelaren gainaldean Ez Dau Ezer. Bueno, ba dau zerbait, baina ez guk nahi genuena. Airea bai omen dago. Saguzarren kaka ere bai omen dago. Horregatik pentsatu dugu, arrakala esturen batetik saguzarrak sartzen direla horra. Horrela izan behar du, ez badute Teletransportatzen ikasi behintzat...

Sarrerako salako goiko galeriei Larrun galeria deitu diogu. Euskalerriko beste puntan dagoen mendi harek bezala, goitik kriston bistak dituelako eta gora igotzeko tren Cremallera batekin igotzen delako.

Gaur Iñeritzeko sarrerako salako pedrerara harri berri ASKO erori dira. Harriek fiuuuu....! egiten zuten. Unaiek Uuuuaaaa! egiten zuen harri laja bat soltatzen zen bakoitzean...

Gero eta Inkognita gutxiago Iñeritzen.

I-042 eta Atxurra

Atxurrako goiko sarrerako topografia, gratis et amore (ea norbaiti saguzar-friendly burdinsarea egiteko balio dioen)

180218: Ibon, Unai, Oier.

I-042ra, neguko hibernazio sasoiko ikustaldia egitera. Iazko moduan, gutxi ikusi ditugu; argazkirik ere ez diegu atera, multzo handirik ez baitugu ikusi (denak banaka, eta asko jota binaka). Hona errejistro zehatza:

• Lehenengo gelan, 8 ale ikusi ditugu. Denak isolatuta, 2 izan ezik: elkarrengandik 2 bat metrotara zeuden.
• 1º sokan gora, beste ale bakarti 1.
• Zaldi gainean pasatzeko harriaren gelan, beste 1.
• Mozkorti gelan, beste 1.

Saguzarrei buruz, horixe izan da dena. Gaur koba osoa rekorritu dugu (iaz Hondartzan geratu ginen), eta azken zati akuatikoan ez dugu batere ikusi.

Sarrerako gelan, armiarma txiki bat jaso dugu (Troglohyphantes?).

 

180219: Oier

Atxurran ezin izan dugu otsaileko saguzarren laginketa egin: Urt 17 fetxan, bertako proiektu arkeologikoaren zuzendariari (Diego Garate) koban sartzeko baimena eskatu genion, barruan hibernatzen dauden saguzarrak monitorizatzeko. Ots 19 fetxan, eskariari ezezko erantzuna eman digu, eskaria Foru Aldundiko Ondare Sailera bideratzeko gomendatuz. Fetxak kontuan hartuta, ez dago hori lortzeko denborarik. Honek epe motzeko eta epe luzeko ondorioak ditu:

• Epe motzean: Atxurran bizi diren saguzarren urteko zikloaren datu-serie bilketan etena.
• Epe luzean: Atxurrako kasua adibide ezin hobea da administrazioen koordinazio ezak (kasu honetan Foru Aldundiko Kultura eta Eusko Jaurlaritzaren Ingurugiro sailen artekoa) karstaren ikerketa globala nola oztopatzen duen erakusteko.

Leze galdue

2018/02/23

Oskar.E eta Martin.U

Hasierako plana Argatxara beste sarrera bat egitea bazan be ez geneukan urpetik ibiltzeko gogo handirik eta Atxarreko erdialdeko sektoreko potentzial handieneko leizera joan gara: Leze galdure.

Leze galdue sektore honetan dauden bi urzueloetako bat da eta haize korrontea daukan bakarra da. Ditugun koben artean Atxarreko kolektorea jotzeko aukera handiena daukana da. Halan be, ikusi dogu zergatik ez zaion metro askorik atera leize honi orain arte. Errekako urak bere bidean espeleologiaren laguna goitik-behera busten dute eta bertatik lehenbailehen irtetzeko gonbidatzen dute. Bestetik, blokeen pilaketak ere gora begiratzen den bakoitzean handik azkar alde egiteko dei egiten dute.

Hala eta guztiz ere barrurantza ekin deutsagu eta sokarik erabili ere egin gabe azpiko salatxora heldu gara. Puntu horretan arrakala interesgarri bat topatu dugu eta gorago beste paso interesgarrirenbat ere. "Utzita" zegoen leize honetan oraindik zer zabaldu badagoela jakinda gustora amaitu dugu eguneko ekina.

Argatxa

2018-02-16

Oskar.E eta Martin.U

Asteetan euria egiten egon ostean azken bi egunetan ateri egin izana Argatxako sifoia zabaltzeko nahikoa zelakoan geunden. Hala ere, ez da horrela izan. Oskar Argatxara sartzeko guztiz mentalizatua egon da, eta sifoia pasatzera abiatu da zuzen.

Azkenean, biok pasatu dogu sifoia eta Argatxa fondora ekin deutsagu haizea omen daukan pasoa zabaltzen jarraitzeko. Gaurkoan, ez da haizerik egon ez hor ez beste inon, seguruenik sifoiak airearen pasoa oztopatzen zuelako. Horri esker, ohikoa baino tenperatura hobea izan dugu, eta ez gara hotzitu erdi bustita ibilita ere.

Apurtu behar genuen koladari zati eder bat kendu deutsagu eta alboko hormak ere zabaldu ditugu. Oraindik zuloa txiki ikusten da eta beste pare bat irteera egin beharko direla aurreikusten dugu.

A la búsqueda de la conexión fósil de Iñeritze

18/02/10: Idoia, Josu, Martín, Unai.

Cuando nieva y el frío aúlla desde lo alto del Illunzar, el aliento de Iñeritze se vuelve extrañamente acogedor. Así lo creyeron los cuatro aguerridos (o tontos) espeleólogos que ayer decidieron enfrentarse a los elementos y acabaron refugiados en una de las simas más clásicas del ADES, un angosto coloso de 300 metros que aún esconde misterios en su interior.  

Recientemente el grupo había encontrado a la altura del paso volado nuevos volúmenes y la sala "ez dau ezer", puerta a un antiguo piso fósil del que no sabíamos nada. Tras varios destrepes, pasos de bailarina y alguna que otra estrechez infartada, los descubridores alcanzaron la base de un pozo de grandes dimensiones. Estaban a la misma cota que la gran sala de entrada. La teoría/delirio morfológico vigente habla de una posible conexión entre los primeros metros de Iñeritze y este gigantesco meandro desfondado. Los cuatro que habíamos acudidos nos dividimos en dos grupos. Josu y yo nos dirigimos a la punta, para seguir la escalada del pozo y Unai e Idoia se quedaron en la sima de entrada para comprobar una posible conexión.

La roca mala del nuevo pozo nos llevó a bautizarlo como 'Kattalin Putzua' (para entender, uno debe recurrir a la RAE). Ajeno al amplio patio que se abría a nuestras espaldas, Josu cogió buen ritmo de taladro mientras yo le aseguraba colgado de una cabecera. Dos luces en la mitad de un pequeño abismo. A los 20 metros que le estimamos inicialmente les sumamos otros 15. Finalmente llegamos a una pequeña salita donde se intuye el techo de un meandro a menos de diez metros de distancia. Dejamos la zona equipada y suministro para la siguiente salida en la base del pozo: Una maza,7 chapas con Montys de seis, 15 mosquetones y dos cuerdas de unos 30 metros aproximadamente. A Unai e Idoia no les sobraba el material, pero lograron instalara un pasamanos hasta la incógnita y se quedaron justo a las puertas de lo que podría ser una galería. ¿Existirá realmente un piso fósil? La cuerda del paso volada se dejó recogida y el resto se sacó fuera. Josu y yo salimos al exterior alrededor de las ocho, y con solo 10 minutos para comer. Fuera, Idoia y Unai nos esperaban con ganas de caldo y risas. La temperatura no superaba los 3 grados.

Nos enteramos después de que, no muy lejos, allí donde se escucha el aliento del Cantábrico, otro grupo de espeleólgos igual de tontos y aguerridos también había hecho caso omiso al frío y el viento. De todas estas aventuras solo quedan ahora las miradas furtivas de algún montañero despistado y los jirones de los buzos rojos que se enganchan entre las zarzas.

UB-002 (Aulesti): bigarren saiua

Argazki hau ez da gaurkua, bistan da.

180204: Oier.

Hibernazio sasoiko laginketa. 16:00ak inguruan sartu naiz. JEEL-ekoen instrukzioak jarraituz, argazkirik ez ditugu atera. Iazko populazio beretsua aurkitu dut (zorionez, iazko flashazoek ez dituzte uxatu beraz). Ikusitako guztiei Rhinolophus itxura hartu diegu; gehienak handiak zirenez, ferrumequinum iruditu zaizkigu; gutxi batzuk txikiak ziren, agian hipposideros. Hona detailearekin:

• ·         Sarrerako sifoiaren gaineko galerian, 5 detektatu ditut: 2 bikote eta bakarti 1. Handiak. Itxuraz, Rh. ferrumequinum
• ·         Laberintoaren aurretiko galeria gorakarian, 7: 3 elkarrekin, eta beste 4rak banaka. Batzuek handiak, eta gutxi batzuk txikiak. Bueltatu naizenean, bat falta zen.
• ·         Laberinto aurretiko gela zeiharrean, 3 ikusi ditut; halere, bakarrik egotean ez dut gela miatu (agian gehiago zeuden). Haietako bat handia zen (ferrumequinum seguraski), beste biak urrunegi zeuden.
• ·         Kolada eta goursen gunean, 1 zegoen: itxuraz Rh. ferrumequinum. Hanka artean buztantxo bezelakoa zuen (hegoen pliegea).
• ·         Alfredoren estalaktitan, 1 zegoen. Ferrumequinum itxuraz.
• ·         Azkenik, lehen sokaren gelan beste 1, handia.